არმური Armuri
არმური
არმური Armuri

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  RegisterRegister  Log inLog in  

Share
 

 ზაზა თვარაძე

Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyTue May 04, 2010 4:20 pm

ზაზა თვარაძე Zaza-kda
Zaza Tvaradze

ზაზა თვარაძე

ზაზა რევაზის ძე თვარაძე (დ. 18 მაისი, 1957, თბილისი — გ. 6 ნოემბერი, 2007, თბილისი) — ქართველი მწერალი.
დაიბადა 1957 წლის 18 მაისს თბილისში, მწერალის და საზოგადო მოღვაწის, რეზი თვარაძის ოჯახში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი.
იყო ჟურნალ „ბალავერის“ მთავარი რედაქტორი და ჟურნალ „არილის“ პროზის განყოფილების რედაქტორი. მწერალთა გაერთიანება „არილის“ და „პენ-ცენტრის“ წევრი. სიცოცხლეშივე გამოსცა ორი პოეტური და ორი პროზაული კრებული.
რომანი „სიტყვები“ პირველად დაიბეჭდა 1994 წელს ჟურნალ „ცისკარში”.
2009 წელს ზაზა თვარაძის წინგს მ„ონტებულსუ ანუ ელის არაჩვეულებრივი მოგზაურობა“ მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „გალა“ (სიკვდილის შემდეგ).
ზაზა თვარაძემ თარგმნა ნიდერლანდელი მწერლის, იოკე ვან ლეეუვენის – „ჰიპ!“, (2003, გამომცემლობა „LINK“).
იყო მთარგმნელ–რედაქტორი თანამედროვე ფლანდრიული ლიტერატურის ერთ–ერთი გამოჩენილი წარმომადგენლის, სტეფან ჰერტმანსის ლექსების კრებულისა – „ანუნსიაციები“ – 2003.
გარდაიცვალა 2007 წლის 6 ნოემბერს. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე.

წიგნები
* მოხეტიალე (მოთხრობები), თბ., მერანი, 1999
* ტან-ცზი სიცივეში (ლექსები), თბ., კავკასიური სახლი, 2003, ISBN 99928-71-36-9
* Tyrannosaurus Rex (ლექსები), თბ., არეტე, 2005, ISBN 99940-810-7-1
* სიტყვები[1] (რომანი), თბ. სულაკაური, 2006, ISBN 99940-30-02-7 მეორე გამოცემა, თბ. სულაკაური, 2011, ISBN 978-9941-15-296-2
* თავგადასავალი (მოთხრობები და რომანი), თბ. სულაკაური, 2008, ISBN 978-9941-403-89-7
* მონტებულსუ ანუ ელის არაჩვეულებრივი მოგზაურობა[2] (საბავშვო ზღაპარი), თბ. სულაკაური, 2009, ISBN 978-9941-403-84-2
* მხიარული ლანდები (11 საგა ექოებით და ფინალით), თბ., ნეკერი, 2011, ISBN 978-9941-416-82-8

პრემიები და ჯილდოები
* ლიტერატურული პრემია გალა ნომინაციაში: „წლის საუკეთესო წიგნი ბავშვებისათვის“ საბავშვო ზღაპრისათვის: მონტებულსუ, ანუ ელის არაჩვეულებრივი თავგადასავალი, 2009

ბმულები:
* https://poetry.ge/poets/zaza-tvaradze
* http://book.gov.ge/en/author/tvaradze-zaza-/105
* https://ka.wikipedia.org/wiki/ზაზა_თვარაძე
* წაიკითხეთ მალხაზ ხარბედიას – სიტყვები ზაზა თვარაძეზე
* ანდრო ბუაჩიძის მოგონება.

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyTue Nov 01, 2011 12:00 pm

ზაზა თვარაძე Zaza_t10

წიგნის დასახელება – "პილიგრიმი" (ლექსები)
ავტორი – ზაზა თვარაძე
პროექტი – "ახალი ქართული ლიტერატურა", ტომი მეშვიდე
პროექტის იდეა – ბესო ხვედელიძე
სარედაქციიო ჯგუფი – ზაალ ჩხეიძე, მანანა ჯანელიძე, ირმა ხარშილაძე
შემდგენელი – მანანა ჯიქია
სტილისტი – ლალი ჭინჭარაული
კორექტორები – სვეტა კვარაცხელია, მარინა ინანიშვილი, მანანა დაუშვილი
გარეკანის დიზაინი – ანო კიკიჩეიშვილი
კომპიუტერული უზრუნველყოფა - დათო მოსიაშვილი
გამომცემლობა - “პალიტრა L"
გამოცემის წელი - 2011
გვერდების რაოდენობა – 320
ყდა – რბილი
ISSN - 2233-3010
ISBN – 978-9941-193-88-0
UDC (უაკ) 821. 353. 1-1
ფასი – 3.00 ლარი (ჟურნალ "ლიტერატურულ პალიტრასტან" ერთად – 5.00 ლარი)

ზაზა თვარაძე Zaza_t11

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptySun Nov 13, 2011 10:24 am



Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyWed Nov 16, 2011 3:49 pm

ზაზა თვარაძე Aaaaaa19

ISBN: 978-9941-15-296-2
კატეგორიები: ქართული პროზა
ტეგები:
გვერდების რაოდენობა: 280
ყდა: მაგარი
ფორმატი: 15X22
გამოცემის თარიღი: 2011
წონა: 0.411კგ
ფასი: 13.9 ლარი

”სიტყვები” ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ პირველად 2005 წელს, ავტორის სიცოცხლეშივე გამოსცა სერიაში ”ყველა დროის საუკეთესო ქართული მცირე რომანი”. ავტორი წიგნის გამოსვლის შემდეგაც აქტიურად მუშაობდა ტექსტზე, თუმცა ახალი რედაქციის გამოქვეყნება ვეღარ მოასწრო. წინამდებარე გამოცემა ”სიტყვების” სრული ვერსიაა და მწერლის გარდაცვალების შემდეგ პირველად იბეჭდება.

რომანის მთავარი გმირი, ერთ ჩვეულებრივ ქალაქში მცხოვრები ჩვეულებრივი ახალგაზრდა კაცი ერთ დღეს მეგობართან ერთად აღმოაჩენს უცნაურ ჯიხურს _ ”სანეტარო კანტორას”, სადაც შეუძლია იყიდოს ყველაფერი, რაც ნეტარებას მიანიჭებს - ნარკოტიკსაც კი. თუმცა, ის ყიდულობს ზარდახშას, რომელშიც სიტყვებია თავმოყრილი. წიგნის გმირი თანდათან სწავლობს ჰაერში მოლივლივე სიტყვებთან ურთიერთობას და მათი დახმარებით ქმნის არა მხოლოდ ცალკეულ წინადადებებს, არამედ უჩვეულო და შთამბეჭდავ ნაწარმოებსაც კი.

”სიტყვები” სამი ნაწილისგან შედგება და დახვეწილი ენითა და უჩვეულო სიუჟეტით გამოირჩევა.

ბმული – http://sulakauri.ge/books/single/470/

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Nicoletta La Chatte
Admin
Admin
Nicoletta La Chatte

Female
Number of posts : 381
Age : 28
Location : Marseille
Job/hobbies : poète et Journaliste
Humor : Le bien
Registration date : 12.02.19

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyWed Mar 06, 2019 12:36 pm

ზაზა თვარაძე

წითელი ძაღლები

იმ დღეს ქალაქს წითელი ძაღლები შემოესივნენ – წითელი ძაღლები – დჰოლები.
მე კოჯრის გზით ვეშვებოდი ქალაქისკენ. კომკავშირის ხეივნის კარიბჭეს გამოვცდი და მოკლეზე ჩავჭერი – ბაღებით, დავითაშვილის ქუჩამდე.
საღამო იყო და სოფელ წავკისიდან ვბრუნდებოდი. იქ ამ ათი წლის წინ ჯერაც გვქონდა სახლი და დიდი ეზო. მაგრამ სახლიც და ეზოც გავყიდეთ. სწორედ იმ წელს მოვიყვანე ცოლი. წავკისის სახლში აღებული ფული – ჩემი წილი – კარგა ხანს მეყო. მერე კი ცოლსაც დავშორდი და ვცხოვრობდი მარტო. ახლაც მარტო ავედი ჩვენს ყოფილ სოფელში – სერპანტინისებრი დახვეული გზით. შევხედე სოფელს და იმავე გზით დავბრუნდი უკან. 10 წლის მანძილზე სოფელი შეცვლილიყო და გალამაზებულიყო. თხელ სინათლეში ლაპლაპებდა ხეებში ჩაფლული სახლების სახურავები. ვიგრძენი, რომ იქ რაღაც ჩამრჩა – რისი ამოცნობაც ვერ მოვასწარი და ვერც ვერასოდეს მოვასწრებდი. ფეხით დავეშვი ოქროყანისკენ. მივუყვებოდი ტერასებს და ტერასებს. ოქროყანასთან პირდაპირ სასაფლაოზე გადმოვჭერი. აქ იყო ქვის ჩაჟანგული ფილები და ორიოდე ახალი ჯვარი. ზოგიერთ საფლავის ქვას ძლივს ემჩნეოდა ოდესღაც ამოკვეთილი ეპიტაფია. მაგალითად, ასეთი: – ვიყავი. მოვკვდი, ეხლა არ ვიცი, სადა ვარ. ან – ვჭამე და ვსვი, დრო გავატარე. მნახველო, შენ მანდიდან დამლოცე, მე აქედან შემოგიკურთხებ. ან – ქალები მიყვარდა, სმა და დუდუკი. ახლა აქ ვლპები. ომარი.
მზე ჩავიდა.
უკვე ბნელდებოდა, როცა დავითაშვილის ქუჩაზე შევაბიჯე. უცნაურია, ეს ქუჩა ყოველთვის მოასფალტებული მახსოვდა, ახლა კი ქვით მოკირწყლული დამხვდა. ტროტუარის კიდესთან მცირე წყალაკი მირბოდა. ორსართულიანი ფსევდოკლასიკური შენობები გაუნძრევლად იდგნენ, როგორც ყოველთვის. ყველა კარი მტკიცედ იყო ჩარაზული. ზოგი ფანჯრიდან გამოდიოდა მოწითალო შუქი, რომელსაც კიდევ უფრო აწითლებდა და ამუქებდა სქელი შტორები.
უცნაურია, – გავიფიქრე, – სად არის ხალხი?!
სწორედ ამ დროს დავინახე ადამიანი. ვიღაც ბოგანო. შუა– ხნის ბინძური კაცი, გაჩეჩილი წვერ– ულვაშით, დაბებკილი ძონძებით.
– წითელი ძაღლები! – მივუახლოვდი თუ არა, უაზროდ შესძახა, თითქოს ოდესღაც შეწყვეტილ დიალოგს განაგრძობდა. – ქალაქს წითელი ძაღლები შემოესივნენ!
– რა წითელი ძაღლები? – შევჩერდი და ისე ვკითხე.
– წითელი ძაღლები! – შესძახა, – დჰოლები! – და მერე მძაღე ხითხითით დაამატა: – უთვალავნი არიან! ერთიანად გადაჭამენ აქაურობას!
წარმოთქვა თუ არა ეს სიტყვები, იქვე მოცელილივით დაეცა და ხრინწიანი ხვრინვა ამოუშვა.
მიმოვიხედე. ჰაერში მართლაც იგრძნობოდა რაღაც ავისმომასწავებელი. შენობებსაც ავბედითი ელფერი გადაჰკრავდა. კარგა ხანს ჩქამი არ ისმოდა, მხოლოდ – ბოგანოს ხვრინვა და წყლის ლიკლიკი ფილაქანზე. მერმე სადღაც შორს ეულად შეჰყეფა რომელიღაც ეულმა არსებამ. სახლის ფასადებს მანქანის ფარების დიდი შუქი აეფარა და ჩვენგან ქვემოთ, ოციოდე ნაბიჯზე, ხრჭიალით დაამუხრუჭა დიდმა ბეემვემ. წინა ფანჯრიდან შემელოტებული თავი გამოყო უცნობმა ახალგაზრდამ.
– გურამ! – ასძახა აივნებს.
– რა იყო! – გაისმა პასუხად და მეორე სართულის აივანზე გურამი გადმოდგა.
– ძაღლები, ბიჭო! ძაღლები შემოგვიცვივდნენ! შენები სახლში გყავს? – დაიყვირა მანქანის პატრონმა. შუბლზე ოფლი სდიოდა.
– ვიცი! ყველანი სახლში მყვანან. შენც სახლში გავარდი, ბესო, იარაღს მოკიდე ხელი! – დინჯად და ნერვიულად გადმოსძახა ძმაკაცმა ძმაკაცს.
– ვაი, ბიჭო! – ბესომ ვიღაცას თუ რაღაცას შეუკურთხა და მოწყვეტით დაძრა ბეემვე.
– აჰა! ესე იგი, მანქანის პატრონს ბესო რქმევია! – რატომღაც კმაყოფილებით გავიფიქრე და ენგელსისკენ ჩაქროლებული მანქანის უკანა წითელ ფარებს გავადევნე მზერა.
წამის შემდეგ ქუჩა ისევ ისეთი ჩუმი და ცარიელი იყო. ბინდში სახლები კვლავ ზედმიწევნით ჩუმად ზიმზიმებდნენ. როგორც იბერიული ველური კერპები – წმინდა ნინოს შემოსვლამდე. ცაცხვისა თუ აკაციის ძირას ისევ ის ბოგანო იწვა და უგონოდ ხვრინავდა.
ამ ყველაფერში იყო რაღაც დაუჯერებელი. წითელი ძაღლები! დჰოლები! უცნაურია. ისინი მე ყოველთვის მწერლის შემოქმედებითი ფანტაზიის ნაყოფად მიმაჩნდა. მწერლის – კიპლინგის. მის – ჯუნგლის წიგნში დჰოლებს საკმაოდ კონკრეტული და გამჭვირვალე სიმბოლური დატვირთვა ენიჭებათ. მაგრამ დღეს? აქ? ვარსკვლავიანი ცის ქვეშ, გორგასლის დაფუძნებულ თბილისში? ხომ არ შეიძლება, კიპლინგის ფანტაზიის ნაყოფი უეცრად მატერიალიზებულიყო და ქალაქში შემოჭრილიყო. მით უმეტეს, რომ კიპლინგი კარგა ხანია, გარდაიცვალა. არა. ჩანს, რაღაც უფრო ჩვეულებრივი ძაღლებია. ეტყობა, ამ კაცმა, ამ ბოგანომ, ადრე, ოდესღაც, როცა ჯერ კიდევ კეთილშობილი კაცის სახელი ჰქონდა, როცა ჯერაც არ იყო გალოთებული, კიპლინგი წაიკითხა. მას შემდეგ შემორჩა მის ცნობიერებას ეს სახელი და ახლა ახირებულმა ლოთურმა ფანტაზიამ – დჰოლები და – ძაღლები ერთმანეთს დაუკავშირა. იყო ამაში რაღაც ირონიული. აი, ტროტუარზე წევს და ხვრინავს გალეშილი კაცი, რომლის ფანტაზიამაც ჩვეულებრივი უპატრონო ძაღლები დჰოლებად აქცია. და ამ მეტამორფოზას სრულიად თბილისში მიეცა რეზონანსი! – ქალაქში, რომელსაც ძაღლები შემოესივნენ.
უეცრად თვალწინ დამიდგა ოფლის წვეთები ბესოს შუბლზე და მთელი სიგრძე-სიგანით გავაცნობიერე – ეს ხომ ძაღლებია! ქალაქიდან განდევნილი მაწანწალა ძაღლების მრავალრიცხოვანი ხროვები. დამშეული ქოფაკების დიდი ურდოები. ისინი, ალაჰმა უწყის, როგორ დაირაზმნენ და ერთად შემოცვივდნენ ქალაქში, რათა შეჭამონ ყველა და ყველაფერი, რაც კი გზაზე დახვდებათ – ნაგავი, ვირთხები, ადამიანები, თვით ქუჩის მაწანწალა ძაღლებიც კი, რომლებიც ჯერ კიდევ არ არიან ბოლომდე მაწანწალები და ბოლომდე წითლები. ველური ქოფაკები მათაც დაჭამენ – ამ უსუსურ, ქეციან ძაღლებს, რომლებსაც მხოლოდ ის შეუძლიათ, მარტოხელა გამვლელი დაკბინონ ან ზამთარში, შიმშილით გაბოროტებულებმა, დიდუბის გამოფენასთან მცირეწლოვანი გოგო დაგლიჯონ. სიპარტახე და განადგურება – აი, რა დაისადგურებს ქალაქში მათი თარეშის დგომ. გადარჩენილი ადამიანები შიშით ამოაღებენ სარდაფის კარს და დილის უსულგულო ცივ ნათელს ახედავენ.
ეს ყველაფერი სწრაფად გავაცნობიერე. მაგრამ არ შემშინებია. მხოლოდ მომაგონდა აღა მაჰმად ხანის ლაშქრობა თბილისზე 1795 წელს. მაშინ ერეკლე 76 წლის იყო, აღა – 78– ის. ორი ბერიკაცის უკანასკნელი დიდი ომი. ერეკლემ კრწანისთან ოთხ რიგად განალაგა სანგრები. მესამე სანგარზე თვით ერეკლე იდგა. მეოთხეზე, ბასტიონის შიგნით და შიგნით – მეზარბაზნეები. ზურგში, სოლოლაკის ქედის მისადგომებთან, კოჯრის გზაზე – იმერლებისა და მოქალაქეების ჭრელი ლაშქარი. სწორედ ამ მხრიდან შემოაღწია მტერმა. თბილისის მოქალაქეები, ლუტები თუ ლოტები (მათი სახელი შემორჩა ლოტკინის გორას) – მწყრებივით დაიფანტნენ. ბებერმა აღამ მარტოდმარტო, ცხენდაცხენ გადაცურა ადიდებული მტკვარი, მეტეხის სიმაღლიდან მოავლო თვალი მოწინააღმდეგის განლაგებას და ისევ უკან გამოვიდა. სწორედ ამ მოქმედებამ გადაწყვიტა ბრძოლისა და მთელი სამეფოს ბედი. და კიდევ – რაღაც ღალატმა, რომელიც დღემდე ზუსტად არავინ იცის, რაში მდგომარეობდა. რაც უნდა ყოფილიყო, ფაქტია – ბრძოლისუნარიანი ჯარის უდიდესი ნაწილი ომში არ ჩაება. გამოსულები იყვნენ მოქალაქეები – ხელოსნები, ვაჭრები, თვით მსახიობებიც კი. მსახიობი მაჩაბელი იბრძოდა და მღეროდა. ეს სიმღერა დღესაც აირეკლება თბილისურ პოეზიაში. თუმცა ღალატმა მაინც თავისი ქნა.
გამახსენდა, აგრეთვე, უკანასკნელი დიდი ომი თბილისში, როცა გვარდიამ და მოქალაქეებმა ალყა შემოარტყეს პრეზიდენტის სასახლეს. მერე კი ნერვიული და ისტერიული ატმოსფერო, როცა განდევნილი ექსპრეზიდენტი, თავისი გაკაპასებული რაზმებით, ქალაქის ასაკლებად მოიწევდა. მოქალაქეებმა მაშინაც იარაღს მოჰკიდეს ხელი. გამოვიდნენ მსახიობებიც. ყველგან ფუსფუსი და არეულობა სუფევდა. სახელდახელო რაზმებს აყალიბებდნენ და მცხეთის კარიბჭესთან აპირებდნენ ბრძოლის მიღებას. რა შეიძლება დავუმატოთ ყველაფერ ამას? მე-11 არმიის შემოჭრა თბილისში 1921 წელს, კოჯრისა და სოღანლუღის გზებით. გაქცეული მთავრობა, ეტლებსა და ურიკებზე აბარგებული მოსახლეობა, დახოცილი, გაძარცული და დახვრეტილი მოქალაქეები. ქალაქში ბოლშევიკური რაზმები შემოდიოდნენ – სწორედ ისინი იყვნენ წითელი ძაღლები – ცხადია, სიმბოლური, გადატანითი მნიშვნელობით. მაგრამ ეს ყველაფერი ისტორიულ წარსულს ჩაბარდა. ახლა კი ისევ წითელი ძაღლები – არც სიმბოლური და არც გადატანითი მნიშვნელობით – ნამდვილი, ხორციელი წითელი ქოფაკები, მშიერი ქოფაკების მთელი ურდოები, რომელთა თარეშის შემდეგ ქალაქში სიპარტახე და იავარება დაისადგურებს. გადარჩენილი მოქალაქეები შიშით ახედავენ დილის ცის ცივ ნათელს.
მხვრინავ ბოგანოს დავხედე. ჰმ! ამ უბედურს ხომ თავშესაფარიც კი არა აქვს. თუნდაც – რაიმე სარდაფი. თუ აქამდე მოაღწიეს, ძვლებიანად დახრავენ. საინტერესოა, რომელი მხრიდან შემოიჭრნენ ქალაქში? თუ დიღმისა, ან, მით უმეტეს, გლდანის მხრიდან, მაშინ აქამდე მოსასვლელად კარგა ხანი დასჭირდებათ. მაგრამ იქნებ უკვე ახლოს არიან? იქნებ უკვე მთელს ქალაქსაც მოედვნენ?
– მეგობარო! – დავიხარე და ბოგანოს ფრთხილად ჩავყვირე ყურში, თუმცა ეს ლოთი, ბინძური და საზიზღარი ადამიანი მეგობრად სულაც არ მიმაჩნდა. მის თმა და წვერ-ულვაშში შავი მკბენარები დაცოცავდნენ.
– მეგობარო! – ჩავძახე მეორედ და თითის წვერით მხარზე შევეხე.
იგი ხვრინავდა და ხვრინავდა. მთელი ეს ბედკრული რეალობა, წითელი ძაღლებითურთ, მისთვის ამჟამად სულაც არ არსებობდა. იგი გადასახლებულიყო თავისი არაცნობიერი ფსიქიკის ტკბილსა და ბლანტ ლაბირინთში, სადაც, ვინ იცის, ფროიდისტულ-ოიდიპალური კომპლექსით ატანილი, როგორც გიგანტური კრაზანა, შხამიანი ბზუილით ეტანებოდა საკუთარ აწ გარდაცვლილ დედას და ცდილობდა, რადაც არ უნდა დასჯდომოდა, დაენესტრა. ან, იუნგიანურად თუ ვიტყვით, ხელში ჩაბღუჯული ჰყავდა თავისი სიყრმისდროინდელი (მაშინ იგი სავსებით ნორმალური, ღირსეული ახალგაზრდა გახლდათ) წითურთმიანი ანიმა, ბურჯგნიდა და დანჯღრეულ გიტარასავით აკვნესებდა. ამ ყველაფერს მოწმობდა ნეტარი გამომეტყველება მის ნატანჯსა და ღრმა ნაოჭებით დაღარულ სახეზე.
– მეგობარო! – ჩავყვირე მესამედ და მყისვე მივხვდი, რომ იგი ნამდვილად არ იყო ჩემი მეგობარი – ეს მთვრალი, ბინძური და საზიზღარი კაცი. არადა, მისი გულისთვის შეიძლება, საფრთხეშიც ჩავვარდნილიყავი, რადგან არავინ მეტყოდა, როდის გამოჩნდებოდნენ წითელი ეშმაკები.
– ეი! – დავყვირე მთელი ხმით, – ადექი, შე დამპალო ნაბიჭვარო! შე ტილიანო მათხოვარო! ადექი-მეთქი, თორემ გაგიჭეჭყე თავი!
თითქოს მთავარანგელოზის საყვირი ჩაესმაო – მაშინვე თვალები დაჭყიტა და გაოგნებით შემომაჩერდა. წარმოუდგენელმა ბრაზმა ამიტანა. ფეხის წვერი ფერდში ვკარი.
– ადექი, შე ჩათლახო! ადექი, თორემ ისე დაგჭამენ ძაღლები, ვერც გაიგებ!
ვურტყამდი და ვურტყამდი ფეხსაცმლის წვერს. მაგრამ მოზომილად. მხოლოდ იმდენად, რომ ტკივილისგან მაინც გონზე მოსულიყო. იგი ჭუჭყიანი ხელით ცდილობდა მოგერიებას.
– თავი დამანებე! ნუ გამარღვევე... ნუ გამარღვევე... – ბუტბუტებდა დორბლმორეული თუ რაღაც ამდაგვარი.
– ადექი, მე შენი დედა მოვტ...ნ!
აქ კი მოკეტა. ზეზე წამოიზლაზნა. ჩემ წინ ქანაობდა და გათეთრებული თვალებით მიყურებდა.
– შენ ვისი დედას შეაგინე... შენ ვისი დედას... – იმეორებდა ბუტბუტით. ალბათ, პოლიციელი თუ ვეგონე, თორემ ხელსაც შემომიბრუნებდა. და, ალბათ, სწორი იყო ჩემი მიხვედრა მისი სიზმრების შესახებ.
– ვისი დედა შეაგინე, შე ძაღლო!
– გაიქეცი, უბედურო, თორემ მართლა ძაღლებს მალე ნახავ!
– რა ძაღლებს... შენზე მეტი ძაღლი...
– წითელ ძაღლებს! ქალაქში წითელი ძაღლები შემოცვივდნენ! – ვუპასუხე მისივე სიტყვებით, უკვე სრულიად დამშვიდებულმა, და ვამცნე ზუსტად ის, რაც 10 წუთის წინ თვითონვე მამცნო. ეს ცნობა მისი ნამძინარევი ტვინისთვის ერთგვარი სიახლე აღმოჩნდა. შეშფოთებით მიმოიხედა. თითქოს გასაქცევად მოემზადა. მაგრამ სად უნდა გაქცეულიყო ეს უბედური – ერთ ადგილას გაჩერებასაც ძლივს ახერხებდა. იდგა, ადგილზე იგრიხებოდა და უცნაური ღრეჭით ამომყურებდა ქვემოდან. სიმძიმის ცენტრი უნუგეშოდ დაკარგული ჰქონდა. ვიფიქრე, რომ ვერსადაც ვერ წავიდოდა და აქვე დაჭამდნენ ძაღლები, მაგრამ მოვტყუვდი. თვით ასეთ ლოთსა და დაღუპულ ადამიანშიც მძლავრად იფეთქა სიცოცხლის ინსტინქტმა.
– ძაღლები! – ხრიალით წამოიყვირა და წამსვე კიდეც გამოფხიზლდა. სწრაფად წაჩლახუნდა ერთი ხიდან მეორე ხისკენ – ეს იყო ბებერი აკაცია – მთელი სხეულით შემოესალტა და სპირალურად, გველივით დაიწყო ახოხება. რენესანსის პერიოდის ნახატებზე სწორედ ასე გამოსახავდნენ ედემის გველს – კაცური თავით და გველური ტანით, ხეზე სპირალურად შემოკლაკნილს. ეს ლოთიც ასე მიცოცავდა, თან ღრეჭით მიყურებდა, მიყურებდა, სანამ მისი გაბურძგნილი სახე ხშირ ფოთლებში არ გაუჩინარდა. ტანი კიდევ რამდენიმე წამს ჩანდა ვარჯსქვემოთ, მერე ტანიც კლაკვნით მიიმალა ფოთლებში – ალბათ, ხის დიდ ტოტზე გაწვა. ერთი ეგ არის – ხელში ვაშლი არ ეჭირა და არ მიწვდიდა – სხვაფრივ, ნამდვილ სატანას ჰგავდა. განსხვავება კიდევ ერთი იყო – ევა არ მედგა გვერდში. მეუღლეს კარგა ხანია, გავშორდი.
არ ვიცი, რატომ, – ალბათ, იმიტომ, რომ ჩემს ახლოს მაინც ადამიანს, თუნდაც, ასეთ ლოთს, ვხედავდი – აქამდე შიში არ მიგრძვნია. ახლა კი მისმა ასეთმა სახეცვლილებამ დამაფრთხო.
– ფუ, შენი დამბადებლის დედა!.. – ჩავიბუტბუტე და დამფრთხალი დავუყევი ქუჩას. – ეს მამაძაღლი როგორმე გადაირჩენს თავს. ან რომელი ძაღლი მიეკარება ალკოჰოლით გაჟღენთილ ამ ლეშს. ერთი პირი რომ დააკაროს, ნებისმიერი ჯანსაღი ქოფაკი დათვრება და გამოიბრუჟება. მაგრამ მე რაღა ვქნა? ნუთუ ეს უბადრუკი არსება უნდა გადარჩეს, მე კი ასე უაზროდ დავიღუპო?!
კაციშვილი არ ჩანდა. მხოლოდ ბნელი ფილაქანი და წყალი. მერე რამდენიმე ლანდმა ჩაირბინა სახლებთან – ენგელსის ქუჩისკენ ჩარბოდნენ. და უეცრად რაღაც უცნაური, გულისშემაღონებელი ყმუილი დაირხა ჰაერში. დამფრთხალი გავხტი უკან. ძაღლები! ასე მალე! ისევ ყმუილი და გოდება. არა! ეს ადამიანი ყმუოდა. მუხრუჭების ხრჭიალი. ფარების თვალისმომჭრელი შუქი. ხმები.
– რა მოხდა, მალხაზ! რა მოხდა! – ყვიროდა ვიღაც მანქანიდან. კარი გამოაღო. გადმოხტა. ქუჩაში მობარბაცე ლანდს მკლავში წაატანა ხელი.
– მალხაზ! ბიჭო! გუჯა ვარ! მალხაზ! შემომხედე! გუჯა ვარ-მეთქი! ვერ მიცანი?! – ჩაჰყვიროდა და ჩაჰყვიროდა.
– უუუ! – უცნაურად დაიყმუვლა თუ დაიღრიალა ლანდმა – მალხაზმა.
– რა მოხდა, ბიჭო, თქვი, რა ამბავია? – აჯანჯღარებდა მეგობარი.
– ძაღლები, – დაუნაწევრებლად ამოიყვირა.
– სად არიან?
– ოთახში შემოგვიცვივდნენ, – ლანდი მთელი ტანით დაიგრიხა, – კარი შემოგვიმტვრიეს, მე მაგათი დედა!..
– გიკბინეს? ბიჭო, აზრზე მოდი, გუჯა ვარ, მალხაზ! – ჩაჰყვიროდა მეორე ლანდი.
– ვერ მიკბინეს. ტყვიები გამითავდა, – დაიყვირა ლანდმა და მერე უფრო ხმამაღლა იღრიალა: – თეა შეჭამეს, ბიჭო! თეა შეჭამეს! გუჯა! გესმის?! გუშინ ბადმინტონს ვეთამაშებოდი ბოტანიკურში!
– რას ამბობ! აზრზე მოდი, რას ამბობ! – გუჯას გაფითრებული სახე თეთრად გაკრთა სიბნელეში, – სადა, სად არიან, მე მაგათი დედა!.. ჩაჯექი, დროზე ჩაჯექი!
მაგრამ მალხაზის ლანდი მთვრალივით ბარბაცებდა და აწყდებოდა აქეთ– იქით. გუჯამ ძალისძალად ჩატენა მანქანაში. თვითონაც ჩაჯდა. ვიდრე დაიძვრებოდნენ, იქვე მოწყვეტით გაჩერდა მეორე.
– გუჯა.
– გიო ხარ?
– ჰო. სად ვიკრიბებით?
– სად უნდა შევიკრიბოთ, – გამოსცრა გუჯამ, – ყველაფერი დაიკავეს, მე მაგათი დედა...
ორივე მანქანა, ჯერ – გუჯასი, მერე – გიოსი, ხრჭიალით მოწყდა ადგილს.
წამში სრულიად მარტო დავრჩი – დავითაშვილის ქუჩაზე, გერგეტის ქუჩის გასაყართან. დაფეთებულმა მიმოვიხედე. ნიაღვრის ქუჩიდან ძუნძულით ჩამოირბინა რამდენიმე ქოფაკმა. არა. ესენი არ იყვნენ წითელი ძაღლები. ესენი ქუჩის ჩვეულებრივი მაწანწალები იყვნენ. ენგელსის ჩასახვევში გაჩერდნენ და წკავწკავი დაიწყეს. ფრთხილად ყნოსავდნენ ჰაერს. დინგები ფრთხილად ჰქონდათ წინ გაწვდილი. მერე რაღაც გადაწყვიტეს და, თითქოს დათქმულ ნიშანზე, სწრაფად დაეშვნენ ენგელსზე. წყალი ჩხრიალებდა. ჰაერში ავისმომასწავებელი ბგერა ჟღერდა. წითელი ძაღლები ჯერ არსად ჩანდნენ, მაგრამ ისეთი გრძნობა მქონდა, თითქოს ეს-ესაა, ყველგან ერთბაშად გამოჩნდებიან-მეთქი, როგორც რადიაციული გამოსხივება.
ვაი, დედა! – გავიფიქრე თავზარდაცემულმა, – ნუთუ ბინების კარებსაც ამტვრევენ და სახლებშიც უვარდებიან მოქალაქეებს. მყისვე ჩემი მიტოვებული ცოლ- შვილი გამახსენდა. იმავე წამს მწარედ ვინანე, რომ მათ გავშორდი. ცხოვრება ხომ ისედაც ხანმოკლეა. ამ უაზრო არსებობაში როგორმე უნდა მოგვეხერხებინა და ერთმანეთის გვერდზე შეგვენარჩუნებინა თავი. ახლა ისინი შორს არიან, მე კი აქ ვდგავარ, ღამის ქუჩაში, რომელზედაც არასოდეს მიცხოვრია; ჩემს სიმარტოვეში, რომელიც ნამდვილად ჩემი არასოდეს ყოფილა, უხილავი საფრთხით გარშემორტყმული და ამავე საფრთხით იქ, შორს, გარშემორტყმული არიან ჩემი მიტოვებული ცოლი და შვილი – ჩემი სისხლი და ხორცი. სისხლის და ხორცის გაფიქრებაზე რაღაც უცნაურად შემზარა. ეჰ, ნეტა მომესწრო და რკინის კარი დამეკიდა, მაგრამ არა უშავს. სიმამრი ყაირათიანი კაცია. მისი ბინის კარი, თუმცა ხისაა, საიმედოდ იკეტება. მათი ეზოს ჭიშკარიც, ალბათ, უკვე საიმედოდაა ჩაკეტილი. უკვე ღამეა. ბავშვს, ალბათ, უკვე აძინებენ. გვერდზე ბებია უწევს. ჩემი ცოლი სამზარეულოში ზის და წიგნს ჩაჰკირკიტებს. ამ აზრმა ცოტა დამამშვიდა. თან, ისიც მომაგონდა, რომ სიმამრის ბინა მესამე სართულზეა. – მადლობა ღმერთს, – ვიფიქრე ჩუმად. ძალიან ფრთხილად, შიშით, რომ რაიმე სხვა გაუთვალისწინებელი ფიქრი არ ამოტივტივებულიყო.
უეცრად თვალწინ დამიდგა ჩემი ორი ნაცნობი ქალიშვილი – ტყუპი დები. ისინი მშვიდად ისხდნენ დივანზე, ქსოვდნენ და თან ტელევიზორს ადევნებდნენ თვალს. – რა დროს ესენია! – გამიელვა და იდილიური ჩვენება, რომელიც ჩემს ცნობიერებაში მომწვანო თბილი შუქით ციმციმებდა, თავიდან მოვიშორე. მაგრამ ჩვენება არ მშორდებოდა – დიდი წრე მოხაზა ჩაბნელებულ სივრცეში და იმავე სახით დამიბრუნდა უკან. იგი აშკარად რაღაცას მანიშნებდა. და, აი, რას – მათი ბინა ხომ პირველ სართულზეა. მაშინვე ელდასავით დამკრა – ფანჯრის მინა არც ისე მტკიცე ბარიერია გაცოფებული ხროვის შესაჩერებლად. ერთბაშად ჩემს გონებაში ტყუპი დების მშვიდი ჩვენება გაქრა და მის ნაცვლად წარმომიდგნენ წითელი ძაღლები, რომლებიც დინგებით და თათებით ამტვრევდნენ ფანჯარას. სხვადასხვა სიდიდის ბანჯგვლიანი სხეულები ოთახში შეღწევას ლამობენ. ლია – ერთ-ერთი ტყუპთაგანი – პერანგისამარა, ყვირილით მივარდება ფანჯარას. ხელში ხორცის საკეპი დანა უჭირავს. ჩამსხვრეული ჩარჩოდან დინგები მოიწევენ. მთელი ფანჯარა სავსეა აყეფებული, დაღრჭენილი წითელი დინგებით. ლია ხელის უმწეო, მდედრული მოძრაობით იქნევს და ურტყამს. მის ფეხებთან ეცემა წაკვეთილი დინგის წვერი, წითელი თათი. ცოცხალივით სხმარტალებს. მაგრამ ლია ამას ვერ ხედავს და ისევ გამეტებით ურტყამს. თანდათან არაქათი ეცლება. მისი პერანგი წითლად შეღებილია. ძაღლები – ათობით და ასობით დაკუნთული სხეული – ვულკანური ამონანთხევივით ასკდებიან ჩატეხილ ჩარჩოს. შიგნით საჭმელი ეგულებათ – აკივლებული ადამიანები. მაია, მეორე ტყუპი – ლოგინში წევს. იგი მძიმედ არის ავად. მას ფეხი აქვს დამსხვრეული. – რა ხდება, ლია! – შეშფოთებული გაჰყვირის. ესმის დის კივილი, ღავღავი და ყეფა. ცდილობს, წამოდგეს. ტკივილი მაინც ლოგინზე აჩერებს. – რა ამბავია, ლია, მითხარი, რა ამბავია! – გასძახის სუსტი ხმით. მერე დის კივილი აღარ ისმის და ოთახები წითელი სხეულებით ივსება.
ნუთუ ლოგინში ამოჭამეს? – გავიფიქრე შეშინებულმა, – ასე იცის ძაღლების დამშევამ! დაამშევენ, გაყრიან ქალაქიდან, დაივიწყებენ. მერე ეს დამშეული და დავიწყებული ქოფაკები ხროვებად იკრიბებიან და ყველაფერს აპარტახებენ. გაველურებული ძაღლი ხომ ნებისმიერ ნადირზე ცბიერი და დაუნდობელია. ასე იცის ძაღლების დამშევამ!
წვიმა წამოვიდა. რაღაც უსასოო და უსუსური. აკაციის ხეებზე ოვალურმა ფოთლებმა შრიალი დაიწყეს. შორიახლოს კიდევ ორმა ქოფაკმა ჩაირბინა. მირბოდნენ და მთელი ტანით ცახცახებდნენ. ცახცახებდნენ მათი დინგებიც ელნათურის ჩაბჟუტულ შუქზე.
– ეჰეე! – შევუძახე ჩემს თავს, – მე აქ ფანტაზიებს მივცემივარ, ძაღლები კი, ალბათ, მალე ალყას დამარტყამენ. რა ვიღონო?! იქნებ რომელიმე მობინადრეს ვთხოვო თავშესაფარი? მაგრამ რომელი მობინადრე გაგიღებს კარს უცნობს, ამ გვიან საღამოს. მართალი რომ ითქვას, უხერხულიც არის, ვინმეს კარზე რახუნი ატეხო – მიშველეთ, ძაღლების მეშინიაო. არადა, რამდენი მარტოხელა ადამიანია ახლა ამ ბინებში. რამდენი მარტოხელა ქალი. ისინი სხედან სიმარტოვის შიშით ატანილები და კაცი ენატრებათ – თუნდაც უბრალო ხმის გამცემი. რა იქნება, რომელიმე მათგანს რომ მივადგე? უცნობი – უცნობს. მამაკაცი – ქალს. მაგრამ წესი არ არის, შეღამებისას უცნობ ქალთა ბინაში მისვლა. ფანჯრიდან რომ შევუვარდე? თვალწინ დამიდგა სურათი – მარტოხელა ქალი მარტოსულ ოთახში. ლეღვი. ქიშმიში. ვარდი მაგიდაზე. ფანჯრა იმსხვრევა. მოცოცავს ვიღაც სველი და აცახცახებული უცნობი. მაგრამ ეს ხომ სულმთლად საძაგელი, ძაღლური საქციელი იქნება. თანაც, მე რა ვიცი, კონკრეტულად რომელ ბინებში ცხოვრობენ მარტოსული ქალები. ფანჯრიდან მაინც გამოიხედოს რომელიმემ. თუნდაც, აი, იმ ფანჯრიდან, სქელი შტორებით რომ არის დაბინდული, შიგ რომ მოწითალო შუქი ღვივის. წითელი ზამბახის გული.
ჩარაზულ ფანჯრებს უიმედოდ მოვავლე თვალი, შევბრუნდი და გერგეტის აღმართზე ავვარდი. ქვით მოკირწყლული პატარა ქუჩა, ერთსართულიანი სახლებით, მარჯვრივ – დაღმამიმავალი კიბეებიანი სკვერით, მარცხნივ, მომცრო ბექობზე უცნობი გოგონა იდგა. განცვიფრებული გავჩერდი.
– გამარჯობა! – შემომცინა ბავშვმა. 8–9 წლის თუ იქნებოდა, დაუბანელი, შავგვრემანი. ისე შევაცქერდი, თითქოს ურჩხული დამენახოს.
– რას აკეთებ აქ მარტო?
– არაფერს, – მიპასუხა მან.
– წადი სახლში. უკვე ღამეა. წვიმს. საშიშია ქუჩაში ყოფნა.
გოგონამ თავი გააქნია. ლოყა რაღაცით ჰქონდა მოთხვრილი. სხვაფრივ საკმაოდ ლამაზი ბავშვი იყო.
– წადი სახლში, შვილოსან.
– მე სახლი არა მაქვს! – მიპასუხა აშკარა კმაყოფილებით.
– დედა და მამა სად არიან?
– არც დედა და მამა მყავს, – ესეც ხალისიანად და კმაყოფილებით მითხრა. არ ვიცი, რა ახალისებდა. ალბათ – საკუთარი ბავშვობა.
– მამა არა გყავს?! – ვკითხე უცნაური შიშით ატანილმა.
– არა. სადღაც დაიკარგნენ. ჯერ დედა დაიკარგა, მერე მამა.
– კი მაგრამ, ვინ გივლის? საჭმელს ვინ გაჭმევს?
– ელისო.
წვიმა ხეების ვარჯებში, ჩვენს თავს ზემოთ შრიალებდა. ქვემოდან რაღაც ზუზუნი ისმოდა.
– სად ცხოვრობს ელისო? სასწრაფოდ წადი მასთან! ახლა აქ წითელი ძაღლები მოვლენ. აქ ყოფნა სახიფათოა, – მკაცრად შევუძახე.
– არ მეშინია წითელი ძაღლების. არც შენი მეშინია.
– ჩემი რატომ უნდა გეშინოდეს? – დაბნეულად მიმოვიხედე და კვლავ ვიგრძენი საფრთხე. ახლა საჭირო იყო, ბავშვი გადამერჩინა და მერე სასწრაფოდ მეშველა საკუთარი თავისთვის.
– რა გქვია?
– ასმათი.
– საკვირველია, – ვიფიქრე. – ჩემს ყოფილ ცოლსაც ასმათი ჰქვია. ო, ღმერთო, ნეტა ახლა ჩემს ცოლ– შვილთან ვიყო და ამ გაუგებრობაში არ მქონდეს თავი გაყოფილი.
– ასმათ! – ვუთხარი დაბეჯითებით, – დამიჯერე. მალე აქ ძაღლები მოცვივდებიან. ველური ძაღლები. მარტო რომ დაგინახავენ, შეიძლება, კიდეც შეგჭამონ.
– ვერ შემჭამენ.
– რატომ?
– იმიტომ რომ აი, აქ ავალ, – მან მიმანიშნა ლითონის უცნაურ კონსტრუქციაზე. ეს იყო მაღალი ოთხფეხა ქანდარა ზედ გადებული თუნუქის სახურავით. იგი იდგა იმავე ბექობზე, რომელზედაც ჩვენ ვიდექით, სიღრმეში, პატარა ბილიკის პირას, ხელმარჯვნივ. მის პირდაპირ კი მოჩანდა ლითონისავე დიდი გალია – ალბათ, მანქანის გარაჟი.
სუსტი წკავწკავი გაისმა. ეს ხმა გალიიდან მოდიოდა.
– ეს რა არის?
– აჰა! შეგეშინდა! – გოგონამ ხელი ხელს შემოჰკრა.
– რისი უნდა შემშინებოდა? – მივუგე და ხაზგასმული სითამამით მივუახლოვდი გარაჟს. თავიდან სიბნელეში ვერაფერი გავარჩიე.
– შიგ ორი ძაღლია, – თქვა ბავშვმა. მართლა დავინახე ორი სეტერი. წითური, გრძელბეწვიანი ძაღლები. საერთოდ, ამ ჯიშის ძაღლები ხალისიანობით გამოირჩევიან. მაგრამ, ეხლა ფერდებით ერთმანეთს მიჰკვროდნენ და ცხვირები რკინის ცხაურზე ჰქონდათ მობჯენილი. კუდები ამოეძუებინათ და ჩუმად წკმუტუნებდნენ.
– ხომ ხედავ, ამათაც ეშინიათ. მალე წითელი ძაღლები აქ გაჩნდებიან. ასმათ, ახტი ქანდარაზე, – ნაძალადევი მხიარულებით ვუთხარი გოგონას.
რკინის კონსტრუქციის სახურავს ქვემოთ, ჩემი თავის სიმაღლეზე, ლითონის ხარიხა იყო გადებული ქანდარასავით. ზედ საქანელას მსგავსი გრძელი მავთული ეკიდა, ბოლოში სატერფულით. ბავშვი ქანდარას მიუახლოვდა და რამდენჯერმე შეხტა.
– ვერ ვწვდები, ამწიე.
მსუბუქად ავწიე. იგი ქანდარას დაეკიდა. ცალი ფეხი მავთულის უზანგში გაყო და ქანაობა დაიწყო. თამაშობდა.
უცნაური იყო მისი სიმშვიდე. მეც გადმომედო. – ალბათ, ბავშვი გუმანით გრძნობს, რომ წითელი ძაღლები აქამდე ვერ მოაღწევენ. ჯობია, ვენდო ბავშვის გუმანს. მართლაც, თუ დიღმის ან გლდანის გზიდან შემოვიდნენ, აქ, ქალაქის მეორე ბოლოში, რა ესაქმებათ. ანდა, რომც მოაღწიონ, მე და ამ პატარა გოგოს ვერ შეგვამჩნევენ სიბნელეში. ჩვენ მათგან ხეები დაგვფარავს, – ვიფიქრე იმედით.
– აქ ვერ მომწვდებიან! – კმაყოფილი ხმით ჩაილაპარაკა გოგონამ.
შევხედე. ხელები და თავი მაღლა ჰქონდა, მაგრამ ფეხები? ნებისმიერი ძაღლი მისწვდებოდა ამ სიმაღლეზე.
– არა, ასე არ ივარგებს. ჩამოხტი, ასმათ, გოგონი. აქ ყველა ძაღლი იოლად მოგწვდება.
– არ ჩამოვალ. რამდენსაც მინდა, იმდენს ვიქანავებ. მერე იქითა მხარეს გადავხტები.
ახლაღა დავინახე – სახურავის მეორე მხარეს ისეთივე ხარიხა იყო, ზედ დაკიდული საქანელა უზანგით.
– ვერ გადახტები იქითა მხარეს. და რომც გადახტე, იქაც მოგწვდებიან. აქაურობას სულ აავსებენ. ალბათ, ათასზე მეტი ძაღლია. – მისი სიჯიუტე და ის, რომ ჩემს მითითებებს არად აგდებდა, უკვე მაღიზიანებდა.
მოულოდნელად ჰაერი გულისგამაწვრილებელმა ყმუილმა გაკვეთა. სადღაც, სულ ახლოს, ენგელსისა და კოჯრის ქუჩებისკენ, მრავალი ხორხი ყმუოდა. გარაჟში მყოფი სეტერები ცახცახით ამოძრავდნენ.
– ჩამოდი! – ვიყვირე მთელი ხმით. – მალე ჩამოდი, თორემ ორივეს შეგვჭამენ!
– რა გაყვირებს, – მშვიდად თქვა გოგონამ, – თუ ბევრს იყვირებ, ძაღლები გაიგონებენ და აქ მოვლენ.
შემკრთალმა შევხედე. მართლაც, რა მაყვირებდა. დუმილი. დუმილი და უჩუმარობა იყო ჩვენი გადარჩენის შანსი.
– ჩამოდი, გთხოვ, – ვუთხარი უდიდესი თავშეკავებით, – ეხლა შენ დამიჯერე და სხვა დროს მე დაგიჯერებ, – თუ დამიჯერებ, რომ გაიზრდები, დედოფალი გახდები.
– არ მინდა დედოფლად გახდომა. – იგი ისევ აუღელვებლად ირწეოდა მავთულის უზანგზე, – მირჩევნია, ცხოველები მყავდეს და ცეცხლიან რგოლში ვახტუნავებდე.
– კარგი, – უიმედოდ ვუთხარი, თან ყურს ვუგდებდი ირგვლივ განფენილი ქალაქის ხმებს, – კარგი, გეყოლება ცხოველები. ცეცხლიან რგოლშიც ახტუნავებ! ოღონდ ეხლა ჩამოდი. – ამ სიტყვებით წელზე ხელები მოვკიდე.
– არ მინდა! – დაიწივლა გოგონამ. მის წივილზე გარაჟში მყოფმა სეტერებმა ყეფა ატეხეს.
– დავიღუპეთ, – სწრაფად ვიფიქრე, – ეხლა კი ნამდვილად მოგვაგნებენ.
უეცრად თავში შესანიშნავი აზრი მომივიდა:
– გინდა, სახურავზე აგსვა?
– არ მინდა.


study

_________________
Nicoletta La Chatte Exclamation
Back to top Go down
https://www.facebook.com/armuri
Nicoletta La Chatte
Admin
Admin
Nicoletta La Chatte

Female
Number of posts : 381
Age : 28
Location : Marseille
Job/hobbies : poète et Journaliste
Humor : Le bien
Registration date : 12.02.19

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyWed Mar 06, 2019 12:38 pm

ზაზა თვარაძე

კვიპაროსი და იასამანი

დილას მზემ რომ გამოანათა, უკვე მივხვდი - კარგი დღე მექნებოდა. ხალისიანად ავფუსფუსდი - კვერცხი შევიწვი. აივანზე გავედი. შაბათი იყო, საქმე არაფერი მქონდა. გავისეირნებ. ბავშვსაც გავასეირნებ. საღამოს კი ვინმე მეგობარი შემოივლის. დაველოდე ცოლ-შვილის გაღვიძებას და როცა ისაუზმეს, ელენეს, ჩემს ხუთი წლის გოგონას ვუთხარი, ჩაიცვი, გავისეირნოთ-მეთქი. ბავშვს გაეხარდა, მაგრამ ჩემს ცოლს რატომღაც ეწყინა. ისე ეწყინა, ჩხუბი დამიწყო. გამიკვირდა: "რა მოხდა, რაშია საქმე?" "რა და ნინკა თოფურიძესთან მინდა წავიყვანო ბავშვი. მერე იქიდან ელენეს და ანას ცურვაზე წავიყვანთ". "რა დროს ცურვაა ამ მზიან ამინდში, ან რა დროს ნინკა თოფურიძეა?" "ზუსტად კარგი დღეა, და ბავშვებს ცურვა სჭირდებათ". "ჰოდა, წაიყვანეთ საღამოს, ვინ დაგიშალათ". "საღამოს გვიან იქნება. ნინოს უკვე შევუთანხმდი". "მაშინ დაურეკე და ხვალ წაიყვანეთ, კვირაა". "არა, უკვე შევუთანხმდი!" - ჯიუტი ლოგიკით მომიგო. მაშინ ელენეს მივუბრუნდი: "გინდა ჩემთან გამოსეირნება, შვილო?". "სად?". "მთაწმინდაზე წაგიყვან, ნაყინს გაჭმევ". "მინდა!" შეჰყვირა ბავშვმა. "ელენე! ელენე! - ნერვიულად შეეკითხა ლელა, ჩემი ცოლი - ჩემთან არ წამოხვალ? ნინკა თოფურიძესთან მიგიყვან, ანას და იას ეთამაშები, მერე ცურვაზე წავალთ ყველანი ერთად". "წამოვალ!" შესძახა ელენემ. "ელიკუნა - ვუთხარი და თვალი ჩავუკარი - მთაწმინდაზე იცი რამდენი სათამაშოა? რამდენი სხვადასხვანაირი კარუსელი. წამოდი და იქ ეშმაკის ბორბალზე დაგსვამ!" "ეშმაკის ბორბალი რა არის?". "უზარმაზარი, თვალუწვდენელი ბორბალია - ხელები მაღლა გავშალე და წარმოსახული წრე მოვხაზე - ტრიალებს და არასოდეს ჩერდება". "წამიყვანე!" შეჰყვირა ელენემ. "ცურვაზე რომ მოდიოდი? ახლა არ მითხარი წამოვალო?! ელენე! ჰა, ელენე?!" - ნერვიულად და განწირულად წამოიძახა ლელამ. "არ მინდა ცურვაზე!". "იჭყუმპალავებთ წყალში" - სრულიად უაზროდ დაამატა ლელამ, ისე, რომ შემეცოდა კიდეც. კმაყოფილი ავდექი, ჩავიცვი, მოვემზადე, ბავშვსაც ჩავაცვი. ლელა ფეხდაფეხ დამდევდა და გამწარებით ჩამძახოდა ყურში: "სად მიგყავს ბავშვი. არ გაგატან. სად ჯანდაბაში მიდიხარ. რა ეშმაკის ბორბლები აგიტყდა ამ შაბათ დღეს! შენ დამინგრევ ოჯახს. არა, მე ამ კაცის ატანა აღარ შემიძლია! ბავშვს ექიმმა ცურვა გამოუწერა, ამას კიდევ ეშმაკის ბორბალზე მიყავს! ნამდვილად დამინგრევს ოჯახს... დაიმახსოვრე, ორ საათზე სახლში მოიყვან, თუ არა და, არ ვიცი, რას ვიზამ!" "მოვიყვან!" - ავძახე კიბეზე ჩამავალმა. ელენეს ხელი ხელში მეჭირა და მაისის ნათელ ქუჩებს მივყვებოდი. "აი, შვილო, ლურჯი მონასტერი, აი, ფილარმონია და, აი, ცეკა!" "ცეკა რა არის?" "ცეკა ის არის სადაც ამ ქვეყნის მთავრობა ზის, განსაკუთრებით კი - ერთი, მთავარი". "ვინ მთავარი?" "არის ასეთი, შენ ჯერ არ იცნობ". "გავიცნობ?" "ალბათ" - მივუგე და რაღაც ნაღველი ვიგრძენი - რომ ბავშვის ცხოვრება ასე წინასწარ დეტერმინირებულია, ბავშვის და ყოველი ადამიანის. "როდის? ჰა? მამი! როდის?" "რა როდის?" "როდის გავიცნობ?" "ვის?" "ამ ქვეყნის მთავარს" "ჰმ! - ჩავიცინე - რა გეჩქარება?" "რა ვიცი - ბავშვურად წამოიძახა ბავშვმა და ბავშვურადვე გაკვირვებით გაეცინა - რა მეჩქარება?!" მის ბავშვურ და სუფთა სიცილზე რაღაც ბუნდოვნად მომაგონდა: ეს იყო ჩვენი ძველი ეზო ცხაკაიას ქუჩაზე, სადაც ბავშვობისას ვცხოვრობდი. იქ რბიოდა მხიარულად სიყმაწვილე ნათლად ჩემი - გამახსენდა და ასე ვუთხარი ჩემს შვილს: "მოდი, ელიკო, ჩვენს ძველ ეზოში გავიაროთ და იქიდან ავიდეთ მთაწმინდაზე." "არ მინდა!" "სულ ერთი წუთით". "ოოო!" დედამისივით გაჯიუტდა და, საერთოდ, ყველა ბავშვივით. არადა მინდოდა ძველ ეზოში შევსულიყავი და მეც მეგრძნო ბავშვობა მაისის ამ მზიან დღეს. "აქვეა, შვილო". "ოოოო!" - თავისი გაჰქონდა. შევჩერდი და მკაცრად შევხედე. "საქმე მაქვს! - მკაცრად ვიცრუე - აბა, ნუ ჯიუტობ, თორემ სულ აღარ წაგიყვან მთაწმინდაზე!" - მკაცრად დავემუქრე. "ოოოო!" - მესამედაც ჯიუტად თქვა, მაგრამ მიხვდა, რომ არ ვხუმრობდი და სატირლად მოემზადა. შემეცოდა: "კარგი, ნუ ვიჩხუბებთ, ელიკუნა, სულ ერთი წუთით, ერთადერთი წუთით მივალთ და მორჩა. ხომ?" "ხომ" - თქვა გაბუტვით. "ასე, შვილოსა, აბა წავედით, ჰერი-ჰერი" - ადგილიდან დავიძარი, თან ხელჩაკიდებული მიმყავდა მთაწმინდაზე არწაყვანით დაშინებული ბავშვი - მეც ხომ მინდოდა ბავშვობა განმეცადა. ცხაკაიაზეც მივედით. ღრმა თაღში შესვლისთანავე ვიგრძენი წყლისა და მცენარეების სუნი. ცოტა ხანს ჩვენი ძველი შუშაბანდის წინ ბაღში ვიდექი, სპარსულ იასამანთან, ელენეს ვეუბნებოდი, რომ ადრე აქ ვცხოვრობდი და რომ აქ უამრავი ბნელი სარდაფები და აბლაბუდიანი სხვენები იყო. სულ ოდნავ დაინტერესდა. ამის მერე უკანა ეზოში გავედით, სადაც ჩხენკელების უკანა კარია. მეზობლები ეზოში ისხდნენ. ბავშვები თამაშობდნენ. ვისაც ვიცნობდი მივესალმე და ჩემი მამიდაშვილის ფანჯარას მივუკაკუნე. შიგნით არავინ ჩანდა. ნოდარი, ჩემი უფროსი მამიდაშვილი ან მისი ცოლი აზა - კაციშვილი არ ჩანდა. მინდოდა ნოდარის ნახვა. ის ტანმოვარჯიშე იყო, ჰანტელები ჰქონდა და დერეფანში რგოლები ეკიდა. მინდოდა ამ რგოლებზე ჩამოკონწიალება. მინდოდა უფრო განმეცადა ძველი დრო. "წამო, ელენე" - გავძახე ბავშვს. პასუხი არ იყო. "ელენე!" "ეხლავე" - რაღაცას თამაშობდა თავის ტოლ ბავშვებთან, რომლებიც ამ წუთას გაიცნო. "ნოდარი სად არის?" - მივუბრუნდი მეზობლებს. "დაბრუნდება, სულ მალე დაბრუნდება". "ელა ისევ ცხოვრობს ზევით?" "კი, ცხოვრობს, მოხუცდა საწყალი" - ასე მიპასუხეს. ელა მარტოხელა ქალი იყო, რომელთანაც ბავშვობისას დავდიოდი - პიანინოზე დაკვრას მასწავლიდა და წიგნებს მაძლევდა. იმან მათხოვა "უკანასკნელი მოჰიკანი". მეორე სართულზე ავედი, იქ ერთ დიდოთახიან ბინაში ცხოვრობდა ელა. კარგა ხანს ვიდექი სადარბაზოში სადაც ხის ხვეული კიბე და ბავშვობის მიხაკისფერი სურნელიც იდგა. მერე ელასთან შევედი და თავი გავახსენე. ძველ ელას აღარ ჰგავდა, ოთხმოცს მიტანებულიყო, მაგრამ მშვენივრად გამოიყურებოდა, თვალში ახალგაზრდული ნაპერწკალი ჰქონდა და უცნაური ინტერესებით ცხოვრობდა. შაქარი გამოიღო, ჩაის ჭიქები დადგა მაგიდაზე, თან გაუთავებლად მეკითხებოდა ჩემი ცოლ-შვილის და ცოლის ნათესავების ამბებს, რომლებსაც, როგორც გაირკვა, ადრევე იცნობდა. მერე კარტის დასტას, იქვე მაგიდაზე რომ იდო, დაწვდა და პასიანსით ჩემთვის მკითხაობა დააპირა, მერე გადაიფიქრა და აზარტულად დამიწყო ახსნა, თუ რამდენი და რა საინტერესო ფოკუსი კეთდება კარტით. ნახევრად რუსულად მელაპარაკებოდა, როგორც ყოველთვის. "დავნიძლავდეთ - აზარტულად მითხრა - ტი ნიკოგდა ნე სდელაეშ ეტოტ ფოკუს!" "დავნიძლავდეთ! - მივუგე - კაკოი ფოკუს?" "აი! - გაქექილი წიგნი გადამიშალა და საჩვენებელი თითი ერთ-ერთ პარაგრაფს დაადო - ეტოტ ფოკუს დელაეტსა ს პრიმინენიემ გიპნოტიჩესკოგო ვოზდეისტვია ი, რაზუმეეტსა, დოვკოსტი ინტელეკტა. ხოჩიშ პოსპორიმ?!" ფოკუსს ჩავხედე "პოსპორიმ! - მივუგე - რაზე?". "თუმანზე!" "კი ბატონო!" - ჯიბეზე დავირტყი ხელი - იქ ხუთი თუმანი მედო. მან კი თავისი ძველი, შავი და პრიალა რედიკული დადო მაგიდაზე - როგორც რაღაცის გარანტია. დავიწყე ამ რთული და დახლართული ფოკუსის კეთება, თან ელას რაღაცეებს ვეკითხებოდი - უცნაურ და თითქოს უადგილო კითხვებს, რომლებიც ფოკუსების სახელმძღვანელოში ეწერა. "სკოლკო ვამ ლეტ?" "სემდესიატ ტრი" (მგონი იცრუა) "სკოლკო რაზ ვ ჟიზნი ვი ვიდელი რადუგუ?" "პრიჩომ ტუტ რადუგა? ჰა? როგორ გგონია?!" "არ ვიცი, ინსტრუქციაში ასე წერია - ათამდე, ასამდე თუ ასზე მეტჯერ?" "ექვსასჯერ. ზუსტად ვიცი. ოდნაჟდი ია დაჟე პრობეჟალა პოდ ნეი!" "ზნაჩიტ რანშე ვი ბილი მალჩიკომ?" "ნიეეტ, სლუშაი, ია ტოჩნო ბილა დევჩონკოი, - სიამაყით და კეკლუცად მითხრა - ვსიო ეტო ვრანიო ო რადუგახ, დაჟე ტეპერ ია ჟენშჩინა!" "კარგი, განვაგრძოთ" - ამ სიტყვებით წიგნს ჩავხედე და კიდევ რამდენიმე შეუსაბამო კითხვა დავუსვი, თან ხელებით ინსტრექციის შესაბამისი ფიგურები გამომყავდა. რაღაც მომენტში დაეძინა - უფრო სწორად, ჰიპნოტურ ძილში გადაერთო და მე გადავფურცლე ფოკუსების სახელმძღვანელო, სადაც ამოვიკითხე - ახლა კი გადადით ფოკუსის დამამთავრებელ ფაზაში - გახსენით მაგიდაზე მდებარე რედიკული, იქ ხნიერი მანდილოსნის ფულია, ამოიღეთ თქვენი მოგებული თუმნიანი და კიდევ ერთი თუმნიანი, რომ შემდეგი ფოკუსისთვისაც ჩახვიდეთ ფსონს. ასეც მოვიქეცი, მაგრამ შემდეგი ფოკუსი აღარ ყოფილა - ხელებით რამდენიმე პა მოვხაზე, ელა ჰიპნოზიდან გამოვიყვანე, დავემშვიდობე და გარეთ გამოვედი. აქ ხის საერთო აივანზე, რომელიც ადრე საქანელასავით ქანაობდა, ქალს ბეტონის საყრდენები და იატაკი გაეკეთებინა, მტკიცედ, მაგრამ მარტო თავისი ფანჯრების წინ. მარცხნივ წავედი - სადაც ბაღში ჩამავალი კიბე მეგულებოდა - კიბე კი არა რაღაც ფარღალალა, ჩამოფხავებული, ფიცრებამოჩრილი, მოყანყალე და ხაფანგივით სახიფათო უფსკრული დავინახე - ისეთი ციცაბო, რომ შიგ ცა მოჩანდა. თვალით მოვზომე მანძილი კიბის ნარჩენების იმ ნაწილამდე, სადაც ფეხის დადგმა კიდევ შეიძლებოდა - აშკარა იყო, ვერ გადავხტებოდი, მით უმეტეს, ჩემს ასაკში. ბავშვობაში - კიდევ ჰო. მაგრამ ბავშვობაში ეს ასე არ ყოფილა. და რომც გადავმხტარიყავი, კიბის და აივნის ეს ნაშთები ისეთი მორყეული და დაფხავებული ჩანდა, სად იყო გარანტია, რომ დახტომისას ჩემს სიმძიმეს გაუძლებდა და ქვევით არ ჩავიჩეხებოდი? (საშიში ადგილია, უეჭველი სიკვდილია - თქვა მერე ამაზე ერთმა მეზობელმა, რომელსაც შევჩივლე - რა ზომამდე მისულა ჩვენი ძველი სახლი-მეთქი). იმედგაცრუებული უკან გავბრუნდი (იმ გადასავარდნიდან ხომ მოპირდაპირე ქვედა სახლის ფანჯრები ჩანდა, სადაც უცნობი და ცნობისწადილის აღმძვრელი ქართველი და არაქართველი ბავშვები ცხოვრობდნენ, იმათ სადარბაზოში შეუცნობელი სუნი ტრიალებდა), ახლა უკანა ეზოს მხრიდან დავაპირე ჩასვლა - იქ, სადაც მეზობლები ისხდნენ და ელენეც მათთან მყავდა დატოვებული - ამ მხარეს, მახსოვდა, ადრეც არ იყო ჩასასვლელი - უფრო სწორად, იყო, მაგრამ დიდი ხნის წინ ჩანგრეული. რა ვიცი, იქნებ აღდგენილი დამხვედროდა და ჩავსულიყავი. მაგრამ არა - აქ კიდევ უფრო უიმედო მდგომარეობა დამხვდა - ხან აივანი პირდაპირ წყდებოდა და უფსკრულში გადასავარდნი ჩანდა - ყოველგვარი ჩამოფხავებული ფიცრების გარეშე. ადრეც ხომ ასე იყო. ახლა კი ქვედა მხარეც ჩაშლილიყო და მხოლოდ შინაბერა ქალის ფანჯრების წინ ესხა ბეტონი. რა ვქნა? რამენაირად ხომ უნდა ჩავიდე ეზოში? - ერთადერთი დამრჩენოდა - ისევ ელასთვის უნდა მიმეკაკუნებინა კარზე და მისი ბინის გავლით ჩავსულიყავი - იქიდანვე, საიდანაც მოვედი - სადარბაზოდან, სადაც ხის ხვეული კიბე და ბავშვობის მიხაკისფერი სურნელი უნდა მდგარიყო, მაგრამ ეს სურნელი უკვე თან გამომყოლოდა და ახლა ჩემს პირდაპირ, აივნიდან დანახულ მოპირდაპირე სახლის შეუცნობელ სადარბაზოში იდგა. ამიტომ სადარბაზოდან ჩასვლა აღარ მინდოდა. წამით ღრმად ჩავფიქრდი. და წამსვე გამახსენდა: ბავშვობაში ხომ ლეღვის ხით დავძვრებოდით! ჩაფხავებული ხაფანგისკენ გავექანე. ბებერი ლეღვი ისევ იქ იდგა. მოთეთრო, გლუვკანიანი. ტოტები ქალის მკლავებივით გადაეშალა და მელოდა. გადავიზნიქე, ჩავეხვიე, თუმცა ეს სულაც აღარ იყო ძველებურად ადვილი. სიფრთხილით და სიმაღლის განცდით აცახცახებული ზედ გადავატოტდი. მოწყვეტით ჩავეკონე და ხელისგულიც გადავიტყავე. კანი ძველებურად გლუვი და ნაზი ჰქონდა. ქალწულის კანივით. ორ დიდ ტოტს შორის - ოვალური ნაკეცებიანი ღრმული, ადრიდანვე რომ მახსოვდა და მუდამ საიდუმლო გრძნობას აღმიძრავდა. ვგრძნობდი რბილ ტოტებს ხელებით და ფეხებით. ახალგაშლილ ფოთლებს. ახლო იყო ზაფხული. "ტოტიმც ნუ მომიტყდება!" ამ ფრთხილი, მაგრამ პოეტური აზრით გავფოფხდი ზროსკენ. ვინმეს რომ შემოეხვია, უთუოდ იტყოდა, ზაქეს ჰგავსო ლეღვსულელზე ასულს. თუმცა ამ ლეღვზე არასოდეს, თვით ბავშვობაშიც კი, არავინ ავსულვართ - ამ ხით მხოლოდ ჩამოვდიოდით. არც "ისწრაფე და გარდამოხედ" არავის დაუძახნია არც მიწიდან და არც ციდან. ამ ფიქრით ჩავეხვიე ხის ტანს და წამით გავირინდე - ლეღვს დასავით ვენდობოდი. ის ჩემი ძველი მეგობარი იყო. მრავალ დროების მოწამე. თუმცა კი - უტყვი. საერთოდაც, ამ ძველ ეზოში ყველა ხეს კარგად ვიცნობდი, და ზოგს სახელებიც ჰქონდა. თუმცა ახლა, მრავალი წლის შემდეგ, ყველა მათგანი ბევრად უფრო პატარა მომეჩვენა - გარდა მუქ-მწვანე კვიპაროსისა, ბაღში, ჩვენი შუშაბანდის წინ რომ ძველებურად აღმართულიყო და წვერს ცას უწვდენდა. ეს კვიპაროსი მთაწმინდიდანაც კარგად ჩანდა - ბავშვობაში, ფუნიკულიორზე გადმომდგარი, მისი კენწეროთი ვპოულობდი მწვანეში ჩაფლულ ჩვენს ეზოს, ჩვენი სახლის თუნუქის ჟანგისფერ სახურავს, სხვა სახურავებისგან არაფრით რომ განირჩეოდა. ჩავედი, ლეღვის ხაო და ბუსუსები შარვლიდან ჩამოვიფერთხე და კვლავ უკანა ეზოს მივაშურე, სადაც მეზობლები ისხდნენ და თამაშობდა ელენე. პირველი სართულის კუთხეს რომ მივაღწიე, ფანჯრებში კუთხისქვემო მხრიდან შევიხედე - ხომ არ დაბრუნდა-მეთქი შინ ჩემი მამიდაშვილი ნოდარი. მაგრამ იქ ვიღაც სხვა ხალხს მოვკარი თვალი - ნოდარის ძველ ოთახში ისხდნენ შავ კაბებში გამოწყობილი. მანდილოსნები და სხვა. ვიფიქრე, აზას ნათესავები თუ არიან-მეთქი. "უკაცრავად, ნოდარი არ მოსულა?" "ნოდარი აქ არ ცხოვრობს - მეზობელ ბინაში იკითხეთ. აქ ჩვენ ვცხოვრობთ". გამახსენდა, რომ ამ ათიოდე წლის წინ, ნოდარმა აზა რომ მოიყვანა ცოლად და რატი რომ გაჩნდა, ნინა რომ გარდაიცვალა, მაშინ ნოდარმა თავისი ბინის ნაწილი გაყიდა. ეს შავკაბიანი მანდილოსნები, თუმც ძველებივით გამოიყურებოდნენ, მაინც ახალმოსახლეები იყვნენ - მათ არ იცოდნენ, რომ მე ეს ვიცოდი, და რომ მათზე ბევრად ადრე ვცხოვრობდი ამ ეზოში, ამიტომ ახსნა დამიწყეს, თუ როგორ უნდა მიმეგნო ნოდარის, ჩემი უფროსი მამიდაშვილის ბინისთვის. არ მესიამოვნა, მაგრამ არც მწყენია - მახსენდებოდა სხვენები და სარდაფები, და მომიჯნავე ეზო, ორ ნომერში, სადაც საბავშვო ბაღი იყო და შეუცნობელი შორეული რაიონიდან ჩამოსულ ამ მანდილოსანთა მხედველი ვფიქრობდი, რომ მათ არ იცოდნენ ეს, და მხოლოდ ეგონათ, რომ იცოდნენ. კაცმა რომ თქვას, ეს არც არავინ იცის - რადგან მაშინ ყველასთვის ყველაფერი შეუცნობელი იყო და არც მერე გარკვეულა რამე - თითქოს თავისით წავიდა. ისე, რომ მოპირდაპირე სახლის ადამიანებიც კი ვერასოდეს გავიცანი.. არაფერი მითქვამს. კუთხეს შემოვუარე და შევბრუნდი უკანა ეზოში. იქ ისევ ისხდნენ მეზობლები - უფრო სწორად, ზოგი მეზობელი აღარ ჩანდა, მათ ნაცვლად სხვები გამოსულიყვნენ - და იდგა ძველი პატარა პალმა თუ ფიკუსი - რაღაც შინაური და თვინიერი, ბავშვობიდან ნაცნობი მაგრამ ეგზოტიკური ხე - მოხრილი ხე, აივნის პირველი სართულის მოაჯირთან პირდაპირ ტროპიკებიდან ამოსული. ელენე მეზობლის ბავშვებთან ერთობოდა. ყველაფერი ისე მშვიდად და შინაურად იყო, როგორც ჩემს ბავშვობაში, როცა შეუცნობი ეზოდან სარდაფებში დავძვრებოდით. მეზობლებმა მითხრეს, ნოდარი უკვე მოსულიყო. ნოდარიც გამოვიდა. "შემოდი, აზაც მალე მოვა, ვისადილოთ" - ძმასავით მითხრა და თავის ნათელ და მაღალჭერიან ბინაში შემიპატიჟა. მაგრამ სანამ შევიდოდი, რამდენიმე მეზობლის შეძახილმა შემაჩერა. ერთი მათგანი, მგონი ლილი მომიახლოვდა, ხელი ჩამკიდა და ვიღაც გოგოსთან - ასაკით ალბათ ჩემს თანატოლთან მიმიყვნა. "აი ეს არის ინა, შენ რომ ერთხელ მათემატიკაში აჯობე. ვერ იცანი?" ვერ ვიცანი. ან რას ვიცნობდი - მაშინ წითურთმიანი პატარა გოგო იყო, ახლა - ფერხორციანი ქალიშვილი. ერთხელ მათემატიკის რაიონულ წერაზე გაგვიყვანეს. ორივე მომზადებული ვიყავით, მაგრამ იოლად ვაჯობე. თუმცა პირველ ადგილზე არც მე გავსულვარ. მაინც ეს ამბავი უფროსებმა აიტაცეს - ყველას ლეგენდასავით ახსოვდა, რომ იყო ამ ეზოში ერთი მაგარი ბიჭი, მათემატიკის კორიფე, რომელმაც თვით ინასაც აჯობა - ეს მე ვიყავი, თუმცა მას მერე მათემატიკასთან აღარასოდეს მქონია საქმე და ინაც არცერთხელ აღარ მენახა. ახლა არ ვიცოდი რა მეთქვა. არაფერი გვაკავშირებდა. ეს უცხო და შეუცნობი ქალიშვილი იყო, ოდნავ წითურთმიანი, ოდნავ ჭორფლიანი - სულ ოდნავშესამჩნევი მწითურობა და ჭორფლი, საკმაოდ ლამაზი, სულ ოდნავ კურდღლის მსგავსი, სულ ოდნავ ღაჟღაჟა, ვარდივით სურნელოვანი და თავისთავადი. "გამარჯობა" - უხერხულად ჩამოვართვით ხელი ერთმანეთს - "ისევ აქ ცხოვრობ?" "ჰო, დედ-მამასთან და დასთან ერთად" - ისე მითხრა, თითქოს ამით ამაყობდა. მასში ბევრი არაქართული იყო - რადგან დედა სლავი ებრაელი ჰყავდა და მამაც რაღაც ასეთი. გვარი არ მახსოვდა. ისე ვიდექით, თითქოს ის ჩემი ბავშვობის მეგობარი ინგა ზაიონცი ყოფილიყოს, მე კი - ჩემივე ბავშვობის მეგობარი კოლია ოსტენ-ბაკენი. "არ შემოხვალ ჩვენთან?" "არ ვიცი" - მივუგე. "დედაჩემმა სუფრა გააწყო. შევიდეთ, ჩემს ნივთებს დაგათვალიერებინებ". მახსოვდა, რაღაც არაჩვეულებრივი ნივთები ჰქონდა: სახლების მოდელები, რომლებსაც ნამდვილისგან ვერ გაარჩევდი. სხვადასხვა ფერის კალმები და საღებავები, ჭრელი და იდუმალი ფორმის კალმის საწმენდები, სრულიად უცნაური და შეუცნობი ფერადფურცლიანი ბლოკნოტები, სადაც არავინ იცოდა რა ეწერა. "შემოვალ". მივიხედე ელენესკენ - ხომ არ გაჯიუტდება, ძახილს ხომ არ დამიწყებს, მთაწმინდაზე წაყვანას ხომ არ მომთხოვს გაჯიუტებული-მეთქი. ეს ბავშვი ვერასოდეს იტანდა უყურადღებობას და გუმანით გრძნობდა, როცა მამის ყურადღება სხვა ვინმეზე გადაერთვებოდა, მით უფრო, თუ ეს იქნებოდა ინასნაირი ქალიშვილი. მაგრამ ბავშვი ჩემკენ სულაც არ იხედებოდა - რამდენიმე თავის ტოლ და თავისზე უმცროს გოგო-ბიჭთან ისე გართულიყო თამაშით, რომ აღარც ახსოვდა მამა ჰყავდა თუ არა. ჩანდა, რაღაც ახალ და შეუცნობელ თამაშს თამაშობდნენ, რომელიც სანამ თავისით არ დამთავრდებოდა, მანამდე ყველაფერი დანარჩენის გაფერმკრთალების და გაქარწყლების უნარი ჰქონდა. ის იყო კარში უნდა შევსულიყავი ინასთან ერთად, რომ დედამისმაც გამოიხედა და ასე შემიპატიჟა: "შემოდი, სუფრა გავაწყვე, ჩაის დაგალევინებთ, ლეღვის მურაბა გვაქვს და ალუბლის ნალივკა. დედა როგორ არის?". შევედით. მართლაც მაქმანიან სუფრაზე ეს ყველაფერი იდო ძველებური ლარნაკებით, ფინჯნებით და ბროლის მომცრო გრაფინებით. აქ იყო ინას მამაც - გამხდარი რეიტუზიანი კაცი, რომელიც სულ არ ჰგავდა არც ცოლს და არც შვილს - უფრო სენაკელ ან ჭიათურელ ტექნიკური ინტელიგენციის წარმომადგენელს მოგაგონებდა. თაროებზე მრავლად ეწყო წიგნები. ხელი ჩამომართვა. ეს ნამდვილი ქართველი იყო. "მამაშენი პოლონელი მეგონა" - ვუთხარი ინას, როცა განვმარტოვდით. "არა, მამაჩემი მეგრელია". შიდა ოთახში შევედით, მერე კიდევ უფრო შიდა ოთახში - ეს უკვე ჩვენი ბინის მომიჯნავე ოთახი იყო, რომელიც ადრე ჩაჩხიანებს ეკუთვნოდათ. "აქ ხომ ჩაჩხიანები ცხოვრობდნენ?". "ჰო, გახსოვს?" "მახსოვს. ამ კედლის იქით ჩვენი ბინა იყო" - ჩამუქებულ შპალერიან ძველ კედელს დავადე ხელისგული. "ვიცი". თქვენ როდის შემოხვედით?" "კარგა ხანია. ჩაჩხიანები რომ გადავიდნენ, მამამ მათი ბინა იყიდა. ახლა აქ ჩვენ ვცხოვრობთ". "ამ კედლის იქით კი ჩვენ ვცხოვრობდით" - სინანულით ვთქვი. "ჰო, ახლა იქ ჩხენკელები ცხოვრობენ". ინას დამ გაიარა. მომესალმა და გაიარა. მეც მივესალმე. "სახლების მოდელები ისევ გაქვს?" "მაქვს" "როდის დამათვალიერებინებ?" "როცა გინდა. მე ისეთი აღარ ვარ, როგორიც გახსოვარ!" - მოულოდნელად თითქოს რაღაცამ გამოხეთქა მის შიგნიდან, ოდნავ წამოწითლდა. "აბა როგორი ხარ?" "ზრდასრული ქალი ვარ. ლექსებს ვწერ რუსულად, პოლონურად, ებრაულად და ქართულად, მუსიკას ვუსმენ, ვუკრავ და მე თვითონაც ვქმნი". "მეც ვწერ ლექსებს". "რა ენაზე?" "ქართულად. მე სხვა ენა არ ვიცი". ღიმილით შემომხედა: "ბაღში ჩავიდეთ". ჩავედით ბაღში. აქ სხვა ორი ბინის ფანჯრებთან ერთად ჩვენი ძველი შუშაბანდის ფანჯრებიც გამოდიოდა. სპარსული იასამანი კვლავ სურნელს აფრქვევდა მზეზე, მაღალი და მუქი კვიპაროსიც ისევ იქ იდგა. "რა ენაზე ლაპარაკობ?" გაკვირვებული სიცილით ეკითხებოდა იასამანი კვიპაროსს. კვიპაროსის კენწერო ოდნავ ირხეოდა მაღლა. ეს მდუმარე საფლავების და გახუნებული ცის მდუმარე ენა იყო. "წიგნები გიყვარს?" მოულოდნელად მკითხა. "მიყვარს". "ბევრს კითხულობ?" წამით შევყოვნდი (როგორი ვარ?) "ბევრს" - ვთქვი მერე. "მეც. მე ჩუკოვსკი მიყვარს, გორკი, სენკევიჩი და დანტე" - ასე ჩამოთვალა, თან სურნელოვნად და ღრმად სუნთქავდა და სახე სულ ახლოს ჰქონდა ჩემი სახიდან - "კომპოზიტორებში კი - ოგინსკი და შოპენი." უცნაურია - ვიფიქრე - სად გორკი და სად დანტე? უცნაურია მისი გემოვნება, ეს რაღაც შეუცნობი გემოვნებაა, საიდანღაც, წარმოუდგენელი ფსიქიკის სიღრმეებიდან დაბადებული. მაგრამ ამაზე უარესი ის არის, რომ მე არცერთი ეს მწერალი არ წამიკითხავს. ხომ შეიძლება ახლა მათი წიგნებიდან ადგილების მოტანა დაიწყოს, რა უნდა ვუპასუხო, ხომ იფიქრებს, რომ უწიგნური ვარ. არადა ყოველთვის მეგონა ველაფერი წაკითხული მქონდა. "შენ რა გიყვარს?" "არაფერი" - მივუგე და თავი ოდნავ შევარხიე. საკმაოდ მჭმუნვარედ გამომივიდა. მეზობელ ეზოდან ბავშვების ხმა ისმოდა - იქ ძველი და უცნობი საბავშვო ბაღი იყო. მზემ დააცხუნა. ინას ქერა წამწამებს ახლოს ვხედავდი. და სახეს, საიდანაც თითქოს რაღაცა გამოხეთქვას ლამობდა. პირი ახლოს მომიტანა და ტუჩებში მაკოცა. მეც ვაკოცე. ერთმანეთს მოვეხვიეთ და ვიდექით. შემხედა, კმაყოფილებით, მკერდის სიღრმიდან გაიცინა და ისევ კოცნა დავიწყეთ - თითქოს მზემ შეიპყრო ისიც და ოდნავ - მეც. უფრო სწორად, მე მზემ კი არა, იმისმა შეპყრობილობამ შემიპყრო, რომ იქვე ახლოს მეგულებოდა გრილი და ბინდიანი, შეუცნობი სადარბაზოები, სხვენები და სარდაფები, ის კი ასეთი ცხელი და ვარდის სურნელოვანი იყო, რომ ასე ახლოს სუნთქავდა - სხვა ადამიანი სხვა ადამიანის პირში. ამავე დროს იგრძნობოდა, რომ არავინ ყავდა. არცერთი კაცი შეყვარებული. მე მას არ ვუყვარდი. არც მე მიყვარდა. მიუხედავად ამისა, იქ იმ ძველი ბაღის ბინდიან სარდაფში თავშეუკავებლად შევყევით სიყვარულს. ვარდისფერი და ნამიანი ტუჩები ჰქონდა, და სხვა ყველაფერიც. ის თავდავიწყებით ეძლეოდა ვნებას - იგრძნობოდა, რომ მე მისთვის პირველი და მეორე კაცი არ ვიყავი. მე კი ჩემი ცოლ-შვილის მოგონება მტანჯავდა და, ერთი მხრივ, თითქოს ფესვებით რაღაც ჯოჯოხეთი მიხვევდა, მეორე მხრივ კი ჩემი გონება თითქოს დაუსრულებლად უტრიალებდა რაღაც ამოუხსნელ მათემატიკურ ამოცანას.

study

_________________
Nicoletta La Chatte Exclamation


Last edited by Nicoletta La Chatte on Wed Mar 06, 2019 12:51 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
https://www.facebook.com/armuri
Nicoletta La Chatte
Admin
Admin
Nicoletta La Chatte

Female
Number of posts : 381
Age : 28
Location : Marseille
Job/hobbies : poète et Journaliste
Humor : Le bien
Registration date : 12.02.19

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyWed Mar 06, 2019 12:50 pm

ზაზა თვარაძე Zaza

ზაზა თვარაძე

მე შემხვდა მკვდარი მეგობარი და მითხრა...

მე შემხვდა მკვდარი მეგობარი, და მითხრა: ქალაქს
ვეღარ დავცილდი, ვერ დავცილდი... ვეღარ დავცილდი.
მე მისი მკვდარი საუბარი მართმევდა ძალას,
მინდოდა წასვლა, მაგრამ ვერა - ვეღარ დავცილდი.

უცნაურია! - მე შევძახე - რომ ამ დიდ სიზმარს
ამქვეყანაზე არაფერზე მე არ გავცვლიდი,
არ გავცვლიდი, მე არ გავცვლიდი!..
ჩემს წინ კი მკვდარი მეგობარი ამბობდა მისას:
რომ ვერ დასცილდა, ვერ დასცილდა - ვერც მე დავცილდი.

ეს ყველაფერი დაწყევლილი ქალივით ძრწოდა,
ეს ყველაფერი თრთოდა, როგორც შავი შროშანი.
უცნაურია - როგორ კარგავ თვითეულ გრძნობას,
თითქოს გართმევენ საბადებელს ბოლო გროშამდი.

ბმული:
* https://poetry.ge/poets/zaza-tvaradze/poems/4560.me-shemkhvda-mkvdari-megobari-da-mitkhra.htm

study

_________________
Nicoletta La Chatte Exclamation


Last edited by Nicoletta La Chatte on Wed Mar 06, 2019 12:53 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
https://www.facebook.com/armuri
Nicoletta La Chatte
Admin
Admin
Nicoletta La Chatte

Female
Number of posts : 381
Age : 28
Location : Marseille
Job/hobbies : poète et Journaliste
Humor : Le bien
Registration date : 12.02.19

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyWed Mar 06, 2019 12:53 pm

ზაზა თვარაძე

ალმასხან

და ჩემს თავსზემოთ მოჩანდა
ცივი ფუტურო ცა.
ვიდექი მეტროს ჩასასვლელთან -
ეს არის გვირაბი,
არა, ჯურღმული,
ქვევით დამრეცად მიმავალი
თავისი ხოდით,
გოგირდოვანი ქარით სავსე,
უცნაური, შეუძლებელი,
სრული აბსურდი.
მე იქ ვიდექი.
ცივი ფუტურო ცა.
ცა ცარიელი.
არ ხარხარებდა ველური ღმერთი,
მეძავებსაც ჩასძინებოდათ,
ზამბახიც ისევ
თავს უხრიდა ნაბიჭვარ ნიავს.
ცივი ფუტურო ცა.
ცარიელი.
ვდგავარ მეტროსთან.
ყველაფერი მიაგავს ბილიკს.
ყველაფერი მიაგავს ბილიკს.
თვით ბილიკიც კი -
მიაგავს ბილიკს.
ცარიელი ცა.
ფუტურო, ცივი.
დაკარგული სინათლით სავსე,
გამობრუჟული ტრაკებით სავსე -
ცა ცარიელი.
და მეტროს ხარო,
პირდაფჩენილი,
ხან ამომძახებს: გარყვნილი ხარო.
რადგან ფუტურო, ცარიელი,
ვდგავარ მეტროსთან,
ცივი ნიავით შუბლდანაქროლი,
გოგირდოვანი სუნთქვით სავსე
როგორც ზღაპრის ელექტროდეპო..
არა – ურჩხული,
ცივი, ფუტურო,
გადანგრეული.
ცა – დანგრეული,
იქ ღრუბლები კორპუსებივით
უმოწყალოდ ეხეთქებიან
და ხალხი კივის,
კივის უღმერთოდ:
მიწისძვრა, ზემლეტრესენიე!
იქ ის ინგრევა,
მე აქ, მეტროსთან
ვდგავარ მყარი და მონამორჩილი
პარლამენტივით,
ბულგარეთის პარლამენტივით
სანზონასავით ცივი, ფუტურო,
ცარიელი,
ამქვეყანაზე მოვლენილი, როგორც ალმასხან.

study

_________________
Nicoletta La Chatte Exclamation
Back to top Go down
https://www.facebook.com/armuri
Nicoletta La Chatte
Admin
Admin
Nicoletta La Chatte

Female
Number of posts : 381
Age : 28
Location : Marseille
Job/hobbies : poète et Journaliste
Humor : Le bien
Registration date : 12.02.19

ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე EmptyWed Mar 06, 2019 12:55 pm

ზაზა თვარაძე

გამომეცხადა ზაზა თვარაძე...

გამომეცხადა ზაზა თვარაძე
მე – ჩაძინებულს – დამცა თავზარი.
დაიწყო როშვა ქარზე, მთვარეზე,
დავემორჩილე, ხმაც ვერ დავძარი.

მოისხა მხრებზე ჩემი სამოსი,
გაუყვა ჩემი ხსოვნის სანახებს,
ხეტიალობდა იმ მიდამოში,
რომელიც სიზმრად მევე ვანახე,

გაპაპაჯორდა ჩემს საბრძანისში,
აღარ დატოვა ჩემი მისხალიც,
ვეჭვობ – ქირასაც არ გადამიხდის
დავიღუპები ალბათ მის ხელით.

study

_________________
Nicoletta La Chatte Exclamation
Back to top Go down
https://www.facebook.com/armuri
Sponsored content




ზაზა თვარაძე Empty
PostSubject: Re: ზაზა თვარაძე   ზაზა თვარაძე Empty

Back to top Go down
 
ზაზა თვარაძე
Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის-
Jump to: