არმური Armuri
არმური
არმური Armuri

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  RegisterRegister  Log inLog in  

Share
 

 გალაკტიონ ტაბიძე

Go down 
AuthorMessage
nino darbaiseli
Into Armury
Into Armury
nino darbaiseli

Female
Number of posts : 223
Age : 58
Registration date : 14.12.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyTue Nov 03, 2009 4:09 am

გალაკტიონ ტაბიძე E18392e18390e1839ae18390e18399e183a2e18398e1839de1839c-e183a2e18390e18391e18398e183abe18394
Galaktion Tabidze

გალაკტიონ ტაბიძე
(დ. 17 ნოემბერი [ძვ. სტ. 5 ნოემბერი], 1891 ან 18 ნოემბერი [ძვ. სტ. 6 ნოემბერი], 1892 — გ. 17 მარტი, 1959) — ქართველი პოეტი და საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს სახალხო პოეტი (1933), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1944).
დაიბადა ვანთან ახლოს სოფელ ჭყვიშში. პოეტის მამა - ვასილ ტაბიძე, შვილის დაბადებამდე ორი თვით ადრე გარდაიცვალა. იგი ჯერ სოფლის მღვდელი, შემდეგ კი იმავე სოფლის მასწავლებელი იყო. 1900 წელს ტაბიძე ჩაირიცხა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში. 1908 წლიდან სწავლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1910–1911 წლებში მუშაობდა მასწავლებლად. 1917–1918 წლებში იმყოფებოდა მოსკოვსა და პეტროგრადში. 1914 წელს გამოდის გალაკტიონ ტაბიძის ლექსების პირველი კრებული, რომელმაც ერთბაშად მიიპყრო საზოგადოების ყურადღება და დიდი პოპულარობა მოიპოვა, ხოლო 1919 წელს გამოცემულმა "არტისტულმა ყვავილებმა" ავტორს "გენიალური გალაკტიონისა" და "პოეტების მეფის" სახელი მოუტანეს. 1919 წლიდან ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თბილისში. 1922-1923 წლებში გამოსცემდა "გალაკტიონ ტაბიძის ჟურნალს". 1924 წელს იგი იყო ჟურნალ "მნათობის" ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1935 წელს პარიზში მონაწილეობდა ანტიფაშისტურ კონგრესში.
უდიდესი პოპულარობისა და თაყვანისცემის მიუხედავად, პოეტმა სიცოცხლე სულიერ სიმარტოვეში განვლო. ამან გარკვეული კვალი დაამჩნია მის შემოქმედებასაც, რომელმაც პოეზიას ახალი სიცოცხლე, განსხვავებული რიტმი, მრავალფეროვნება და საოცარი მოქნილობა შესძინა.
გალაკტიონი გარდაიცვალა 1959 წლის 17 მარტს. მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

წიგნები
* არტისტული ყვავილები : ლექსების კრებული (ავტორი). - თბილისი, საარი, 2005. - 128 გვ.. - ISBN: 99940-29-66-5
* რჩეული ლექსები (ავტორი). - თბილისი, ლოგოსი, 2001. - 124 გვ.. - ISBN: 99928-65-54-7
* მერი : კრებული (ავტორი). - თბილისი, ნეკერი, 1992. - 128 გვ.
* რჩეული : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, განათლება, 1989. - 615 გვ.
* მთაწმინდის მთვარე : ლექსები (ავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1982. - 207 გვ.
* თხზულებანი 12 ტომად (ავტორი). - თბილისი, საბჭოთა მწერალი, 1975

ბმულები:
* http://www.galaktion.ge/
* https://ka.wikipedia.org/wiki/გალაკტიონ_ტაბიძე
* http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000776/


გალაკტიონ ტაბიძე

ლიტერატურის მუზეუმი
Published on Apr 12, 2013
1939 წელი. გალაკტიონი კითხულობს ლექსს.
მადლობას ვუხდით ეროვნულ არქივს მასალების მოწოდებისთვის.

Exclamation

გალაკტიონ ტაბიძე 914c3023c2fa


სასიხარულო ამბავი გალაკტიონის პოეზიის მოყვარულთათვის:
''გალაკტიონის კვლევის ცენტრის'' მიერ მზადდება გამოსაცემად სამეცნიერო-ლიტერატურული კრებული

''გალაკტიონოლოგია 5''

კრებულს აქვს რუბრიკა ''მოგონებათა თოვის...'', რომელშიც ტრადიციულად ქვეყნდება დღემდე უცნობი მოგონებანი გალაკტიონზე
იმედია, თქვენს შორის აღმოჩნდებიან ადამიანები ,ან მათი ახლობლები, რომელთა ხსოვნასაც შემოუნახავს არაერთი საინტერესო მომენტი გალაკტიონის ცხოვრებიდან.

კარგი იქნება, თუ აქ დააფიქსირებთ ამ ეპიზოდებს ან დამიკავშირდებით აქვე, ფორუმზე პირადი შეტყობინებით.
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com/t34-topic
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyMon Oct 22, 2012 9:22 am

გალაკტიონ ტაბიძე

სასაფლაონი

სარკოფაგიდან დგება მუმია. რა სიჩუმეა. ჰაერი ლურჯი აბრეშუმია.
ორხიდეები ეცემა ნილოსს, როს მხურვალება ქვიშაზე კვნესის,
უნდა რომ სული არ მიისილოს, უნდა სამარე ჰპოვოს რამზესის.

ის იყო მეფე. ახლაა მტვერი. რომ საუკუნეთ რიგი გარიყოს,
არ შეუძლია იყოს პირფერი. არ შეუძლია მტვერი არ იყოს.
და საუკუნეთ რიგს თვლის მუმია: მზიანი დღეა, თუ სამუმია...




Last edited by Admin on Wed May 15, 2019 8:37 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyTue Aug 20, 2013 9:50 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

ქარი ჰქრის

ქარი ჰქრის, ქარი ჰქრის, ქარი ჰქრის,
ფოთლები მიჰქრიან ქარდაქარ...
ხეთა რიგს, ხეთა ჯარს რკალად ხრის,
სადა ხარ, სადა ხარ, სადა ხარ?
როგორ წვიმს, როგორ თოვს, როგორ თოვს
ვერ გპოვებ ვერასდროს... ვერასდროს!
შენი მე სახება დამდევს თან
ყოველ დროს, ყოველთვის, ყოველგან!
შორი ცა ნისლიან ფიქრებს სცრის...
ქარი ჰქრის, ქარი ჰქრის, ქარი ჰქრის!

1920

Arrow

Galaktion Tabidzé

Le vent

Bruit du vent, cri du vent, gémissement,
Et le feuilles emportées par le vent,
Et les arbres ployés et tout nus,
Où es-tu? Où es-tu? Où es-tu?…
Neige et pluie, pluie et neige, neige et pluie,
Je ne puis te trouver, je ne puis!…
Seuls tes yeux sont toujours avec moi,
Nuit et jour, en chemin, sous mon toit.
Ciel couvert, ciel couvert et le vent,
Bruit du vent, cri du vent, gémissement…

Traduction de Tatiana Avaliani

Smile
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyMon Sep 09, 2013 5:33 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

თეთრი პელიკანი

გადმოფრენას ეს ყორანი
მადათოვზე აპირებს,
გაანათებს რესტორანი
ტივებიან ნაპირებს.
ასე მიდის ეს ზამთარი
სიზმარივით მდევარი,
ასე რეკავს საზანდარი -
უქმი, შემაქცევარი,
რომ ისმოდეს საიათნოვას
დაჟანგული ჰანგები,
მიეთოვოს, მოეთოვოს
კედლებს ფარშავანგები.
სული სტირის და როს ნანას,
კოჭლო საჰაკ, ჰპირდები,
დაანებე ფიროსმანას
სევდიანი ტვირთები,
რომ წავიდეს ეს ზამთარი
სიზმარივით მდევარი,
რომ რეკავდეს საზანდარი
უქმი, შემაქცევარი.
ოცნებაო, ჩემო ძველო,
ვართ ღამეთა მთეველი,
კიდევ ბევრი სადღეგრძელო
დაგვრჩა დაულეველი.

1919
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptySat Sep 05, 2015 1:37 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

* * *
თქვენ გენატრებათ ლოჟა, პარტერი.
თქვენ გინდათ გახდეთ მილიარდერი.

მე კი ვარჩევდი გზას უნაპიროს,
ცოტა სიყვარულს და ღერ პაპიროსს.


ბმული - http://www.galaktion.ge/?page=Poetry&year=1925&p=1&id=2560
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptySun Dec 17, 2017 10:04 am

გალაკტიონის უცნობი ლექსი, რომელიც პოეტმა 1922 წელს კახეთში, ყვარლის მთებში ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შეფიცულთა რაზმთან სტუმრობისას დაწერა. ორიგინალი ხელნაწერი, რომელსაც გალაკტიონის ხელმოწერაც ამშვენებს, კოლექციონერმა ნიკოლოზ დარსაველიძემ აღმოაჩინა.


გალაკტიონ ტაბიძე

* * *
ეს მშობლიური ქარია,
ეს სოფელია მძინარე.
არ ვიცი, რად მიხარია
ვაზი, ყანები, მდინარე...

მთამ ნისლი შემოიხვია,
გზაც სიარულმა დალია.
ის ძველისძველი ციხეა,
ის კიდევ წინანდალია...

1922, აგვისტო


ბმული - https://youtu.be/PX0y-LSz4Yg

ესაა ფრაგმენტი გალაკტიონის ცნობილი ლექსიდან:


ეს მშობლიური ქარია

I
შავმა ნისლმა დანისლა
მთები დაღესტანისა,
აიმართნენ კოშკები
ცისა და ნესტანისა.
გახსოვს? ტოტი ქარისა
აქანებდა მთვარესა...
“ნეტა ახლა სადა ხარ
და რომელსა მხარესა”.
მგლოვიარე ბინდებით
იბურება ყვარელი,
ვაზით და სიმინდებით
მიდის გზა საყვარელი;
ჩანს შორეულ ჩრდილების
კიდეებზე მონთება
და ომგადახდილების
ოხვრა მომაგონდება.
შავმა ნისლმა დანისლა
მთები დაღესტანისა,
ეცემიან კოშკები
ცისა და ნესტანისა.

II
ეს მშობლიური ქარია.
ეს სოფელია მძინარე.
არ ვიცი, რად მიხარია:
ვაზი, ყანები, მდინარე.
დღემ ნისლი შემოიხვია,
გზაც სიარულმა დალია,
ის - ძველისძველი ციხეა,
იქ კიდევ წინანდალია.
წინანდალს ვაზი ამშვენებს,
ახმეტას - ვაშლი წითელი.
როგორ რთავს, როგორ აშენებს
აკიდოების მკიდელი.
იქ ტყეა მთვარით ქსოვილი,
ვით ლოენგრინეს სიზმრი,
ლაჟვარდით გადათოვილი
და ვერცხლით ნათილისმარი.

III
შუქი გაიშალა,
წყალი დაიფერა,
სიო დაიბერა,
ჩალა გაიჩალა,
სიზმარს აბარია
ველი შენაფერი...
ახლა ყველაფერი
ოქროს ზღაპარია.
არც ხმა, არც ჩურჩული,
ბინა - მინაგნები,
თვალებდალურჯული
თრთიან იალქნები.
ძილი მეგონება:
უცებ ქაოსიდან
მთვარემ ამოზიდა
ლურჯი მოგონება.

1922 წელი

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyFri Jun 29, 2018 12:30 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

დაღამდება ტყეში ოდეს…

დაღამდება ტყეში ოდეს,
ქარი ფოთლებს აურევს.
იმ მდინარის გეშინოდეს,
რომელიც არ ხმაურობს.

მას ფოთლები აოქროვებს,
ვით ყვავილი ნაოშებს,
წვეთწვეთობით წყალს აგროვებს,
ნიაღვრებად გაუშვებს.

დაიძვრება გზა ზვირთული,
როგორც მძიმე ხეხილი -
ნაყოფებით დატვირთული,
ქარით გადაზნექილი.

1918 წელი

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptySat Jul 07, 2018 8:09 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

ძველი

როდესაც პოეტი ყალბი პოეტია,
ამაოდ ჰფიქრობენ, რომ ის გოეთეა...
ვეიმარს გაგზავნონ ავიო-კალათით,
ვირზედ ჩამობრუნდეს ხახვით და სალათით.

როდესაც პოეტი მავნე პოეტია,
ენაჭარტალაა, მიეთ-მოეთია -
წინ ჩოთქი უდევს და ნაბოძი ხალათი -
პოეტი კი არა - ეს არის ჯალათი!

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyMon Aug 20, 2018 7:41 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

ლურჯა ცხენები

როგორც ნისლის ნამქერი, ჩამავალ მზით ნაფერი,
ელვარებდა ნაპირი სამუდამო მხარეში!
არ ჩანდა შენაპირი, ვერ ვნახე ვერაფერი,
ცივ და მიუსაფარი მდუმარების გარეშე.
მდუმარების გარეშე და სიცივის თარეშში,
სამუდამო მხარეში მხოლოდ სიმწუხარეა!
ცეცხლი არ კრთის თვალებში, წევხარ ცივ სამარეში,
წევხარ ცივ სამარეში და არც სულს უხარია.
შეშლილი სახეების ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები რბიან, მიიჩქარიან!
სიზმარიან ჩვენებით - ჩემი ლურჯა ცხენებით
ჩემთან მოესვენებით! ყველანი აქ არიან!
იჩქარიან წამები, მე კი არ მენანება:
ცრემლით არ ინამება სამუდამო ბალიში;
გაქრა ვნება-წამება, როგორც ღამის ზმანება,
ვით სულის ხმოვანება ლოცვის სიმხურვალეში.
ვით ცეცხლის ხეტიალი, როგორც ბედის ტრიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ქრიან ლურჯა ცხენები!
ყვავილნი არ არიან, არც შვება-სიზმარია!
ეხლა კი სამარეა შენი განსასვენები!
რომელი სცნობს შენს სახეს, ან ვინ იტყვის შენს სახელს?
ვინ გაიგებს შენს ძახილს, ძახილს ვინ დაიჯერებს?
ვერავინ განუგეშებს საოცრების უბეში,
სძინავთ ბნელ ხვეულებში გამოუცნობ ქიმერებს!
მხოლოდ შუქთა კამარა ვერაფერმა დაფარა:
მშრალ რიცხვების ამარა უდაბნოში ღელდება!
შეშლილი სახეების ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები ჩნდება და ქვესკნელდება.
მხოლოდ ნისლის თარეშში, სამუდამო მხარეში,
ზევით თუ სამარეში, წყევლით შენაჩვენები,
როგორც ზღვის ხეტიალი, როგორც ბედის ტრიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ქრიან ლურჯა ცხენები!

1915

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptySat Apr 27, 2019 1:28 pm

გალაკტიონ ტაბიძე

***
ხომალდს მიჰყვება თოვლის მადონა
და ყვავილები გიიადონა.
შენთვის გაეკრა ჯვარზე იესო,
სულო, ჭაობზე უნოტიესო.
იდუმალია ჩვენი სერობა
და ღამეების ალმაცერობა,
რომ ოცნებები ცეცხლით გალესო,
სულო, იმ ცეცხზე უმხურვალესო.
დღეთა სინაზეს ედება კორძი...
ესე არს სისხლი, ესე არს ხორცი
და იდუმალი ლოცვა ბაგისა,
სულო, ლაჟვარდზე უსპეტაკესო.
ვარსკვლავი იგი - ფიქრთა საგანი -
ერთი უმრავლეს ვარსკვლავთაგანი,
აელვარდება ცაზე ოდესმე,
სულო, დემონზე უბოროტესო!

1922

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptySat Apr 27, 2019 1:44 pm



გალაკტიონ ტაბიძე


გალაკტიონ ტაბიძე, 17 მარტი, 1959 წელი - „მთაწმინდის მთვარე“

Georgian Broadcaster
Published on Mar 15, 2019

Exclamation

Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyThu May 16, 2019 3:42 pm


დათო ცერცვაძე (გალაკტიონის თოვლი)

გალაკტიონ ტაბიძე

თოვლი

მე ძლიერ მიყვარს იისფერ თოვლის
ქალწულებივით ხიდიდან ფენა:
მწუხარე გრძნობა ცივი სისოვლის
და სიყვარულის ასე მოთმენა.
ძვირფასო! სული მევსება თოვლით:
დღეები რბიან და მე ვბერდები!
ჩემს სამშობლოში მე მოვვლე მხოლოდ
უდაბნო ლურჯად ნახავერდები.
ოჰ! ასეთია ჩემი ცხოვრება:
იანვარს მოძმედ არ ვეძნელები,
მაგრამ მე მუდამ მემახსოვრება
შენი თოვლივით მკრთალი ხელები.
ძვირფასო! ვხედავ... ვხედავ შენს ხელებს,
უღონოდ დახრილს თოვლთა დაფნაში.
იელვებს, ქრება და კვლავ იელვებს
შენი მანდილი ამ უდაბნოში...
ამიტომ მიყვარს იისფერ თოვლის
ჩვენი მდინარის ხიდიდან ფენა,
მწუხარე გრძნობა ქროლვის, მიმოვლის
და ზამბახების წყებად დაწვენა.
თოვს! ასეთი დღის ხარებამ ლურჯი
და დაღალული სიზმრით დამთოვა.
როგორმე ზამთარს თუ გადავურჩი,
როგორმე ქარმა თუ მიმატოვა!
არის გზა, არის ნელი თამაში...
და შენ მიდიხარ მარტო, სულ მარტო!
მე თოვლი მიყვარს, როგორც შენს ხმაში
ერთ დროს ფარული დარდი მიყვარდა!
მიყვარდა მაშინ, მათრობდა მაშინ
მშვიდი დღეების თეთრი ბროლება,
მინდვრის ფოთლები შენს დაშლილ თმაში
და თმების ქარით გამოქროლება.
მომწყურდი ახლა, ისე მომწყურდი,
ვით უბინაოს - ყოფნა ბინაში...
თეთრი ტყეების მიმყვება გუნდი
და კვლავ მარტო ვარ მე ჩემს წინაშე.
თოვს! ამნაირ დღის ხარებამ ლურჯი
და დაღალული ფიფქით დამთოვა.
როგორმე ზამთარს თუ გადავურჩი!
როგორმე ქარმა თუ მიმატოვა!

jocolor
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5158
Registration date : 09.11.08

გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე EmptyMon Jun 03, 2019 9:55 am

გალაკტიონის საიდუმლო სიყვარული

1925 წელს დაიწერა გალაკტიონის აკროსტიხი „ბოტანიკურ ბაღში“:

ლაჟვარდთან ცაზე სძოვენ თეთრი კრავები,
იღებება ლურჯი ოქროს ზმორებით.
უნაზესი ისმის ხმა საკრავების,
დაისრული შორი გადაშორებით -
მზის გადასვლამ ხმა და ფერი დაწმინდა.
იბინდება, იბინდება მთაწმინდა
ლილისფერი ოცნებების ტბორებით.
აჰ, ეგ თმები ჩემს სახეს რომ ეხება,
სიომ ლურჯი მოგონებით შეღება.

ამ ლექსს ეხმაურება ლიდია მეგრელიძის ლექსი „შემოდგომა გვაგონებდა დარდებს“:

ჩვენ ვისხედით ბოტანიკურ ბაღში,
ყვავილები დამდნარიყვნენ ცვარად...
ახლაც მახსოვს, რომ მითხარი მაშინ:
„სხვას, შენს გარდა, არ მივიჩნევ არად...“
ნიავქარმა დაუქროლა ხეებს,
წეროები გადაფრინდნენ მთაზე...
შენ კოცნიდი ნაზად ჩემს თეთრ ხელებს
და ცრემლები გეღვრებოდა თვალზე.
ჩიტუნები ფრთხიალებდნენ შიშით,
შემოდგომა გვაგონებდა დარდებს...
ჩვენ უბრალო მომაკვდავის ნიშნით
დავცქეროდით თეთრად დამჭკნარ ვარდებს...

ლიდია ისმაილის ასული მეგრელიძე (მამულაშვილი, 1883-1968) - ფსევდონიმები:
მიმქრალი, ნაზისი.
საბავშვო მწერალი, პოეტი. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.

საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის მუზეუმის ხელნაწერთა კოლექციაში, ლიდია მეგრელიძის არქივში დაცულია მისი მოგონებები შენიშვნით:

„მე და გალაკტიონის სიცოცხლეში ამით არავინ ისარგებლოს, არავის ვაძლევ ამის უფლებას. ლ. მ.” მოგონებები 1958-1960 წლებით თარიღდება.
იქვე ინახება საერთო რვეული, სადაც თავმოყრილია გალაკტიონისადმი მიძღვნილი მისი ლექსები მინაწერებით და რამდენიმე მცირე მოგონება.
გთავაზობთ რამდენიმე ფრაგმენტს ლიდია მეგრელიძის მოგონებებიდან:


***
ნაცნობები მეკითხებიან: - თქვენ ხომ ლიუდმილა გქვიათ, რატომ აწერთ წიგნებზე ლიდიას? - ეს იმის ბრალია… როგორც დამინახავდა შორიდან, მომიახლოვდებოდა ღიმილით და ყურთან წამჩურჩულებდა: „ლიდიალესნაია…“. მას არასოდეს არ ენახა ეს მწერალი ქალი, მაგრამ უყვარდა სიტყვა „ლესნაია…“. როდესაც ამ სიტყვას ამბობდა, მის გარშემო თითქო ტყე შრიალებდა. და ამ შრიალში უნდოდა ჩემი სახელი წარმოეთქვა:
“ლიდიალესნაია...“
ყოველთვის ამ სახელით მესალმებოდა და მეც შემიყვარდა მის მიერ შერქმეული სახელი: თითქოს ახლაც მესმის ეს ფოთლების შრიალივით ჩურჩული: „ლიდია ლესნაია...“.
მე და გალაკტიონი გვიან შევხვდით ერთმანეთს, ამიტომ ამბობს პოეტი ჩემდამი მოწერილ ლექსში:

ელეგია (ლ. მ.)

ბავშვმა დავღვარე ცრემლი ღვარული
ბევრი წუხილით და დანანებით.
აჰა! ის ქალი და სიყვარული
მოვიდა. მაგრამ დაგვიანებით!
სულში ყვავილი იყო დარგული,
ხმა მეგობრობის დღეთა მზიანთა.
და მეგობარი გადაკარგული
მოვიდა... მაგრამ დააგვიანდა!
ეჰ, მეგობარო! ეს დრო აფთარი
შენ საუკუნის სვლას მიანებე,
ეხლა გვიანი არის ზამთარი,
და ქარი ტირის დაგვიანებით.
იმედი ხდება ნათილისმარი,
მას გარინდება ბედმა მიანდო,
რომ ყველაფერი არის სიზმარი
და რომ ყველაფერს დააგვიანდა.

როცა ეს ლექსი დამიწერა გალაკტიონმა, დილა იყო. ღამით ძალზე მთვრალი მოსულიყო და ვერ გაებედა კარებზე დაკაკუნება და იქვე დასძინებოდა ღია აივანზე.
როცა ამ ლექსს წერდა, ისე უკანკალებდა ხელი, რომ კალმისტარი ძლივს ეჭირა თითებში.
მერე მე მთხოვა გადამეწერა მისი კარნახით.


***
სამი რამ მწამდა ჩემს ცხოვრებაში:
1. რომ მე ვარ ქართველი ქალი.
2. მე ვარ დედა...
3. მე ვარ ადამიანი საკუთარი სულის და გრძნობის მფლობელი. ქართველი ქალის მოვალეობა შევასრულე: რვა შვილი შევთავაზე სამშობლოს.
მე რა უნდა ვთქვა იმ დედებზე, რომელნიც სიცოცხლის ჩანასახს სიცოცხლეს უსპობენ და არ გრძნობენ ამ დიდ დანაშაულს ქართველი ერის წინაშე, სამშობლოს წინაშე.
დედის მოვალეობა შევასრულე ბოლომდის...
რაც შეეხება მესამე საკითხს - ეს იმაზეა დამოკიდებული, ვის როგორ ესმის...
მაგრამ ჩემი ცხოვრების პირობები შეიცვალა.
მარტო დავრჩი.
ეხლა არც სულისათვის და არც გრძნობისათვის აღარ მეცალა. ორი ბავშვი ჩემი მზრუნველობის ამარა დარჩა. იმხანად არ ვმსახურობდი. აღარც ბინა მქონდა თავშესაფარი.
ძალიან ცუდ გუნებაზე ვიყავი.
გალაკტიონის სახელის გაგონებაც კი არ მინდოდა.
ერთ დღეს ბაღში ვიჯექი, რედიკული გავხსენი, ამოვიღე ერთად გადაღებული სურათი მე და გალაკტიონის, ამოვჭერი თავები, ნამცეცებად დავჭერი და ქარს გავატანე. მინდოდა ყველაფერი წამეშალა გულიდან, რაც ხელს შემიშლიდა დედის მოვალეობის საქმეში - ჩემი შვილების აღზრდაში.


***
საშინელია უბინაობა. ერთხანს სტუდენტ ქალთან ვალერია ახობაძესთან ვათევდი ღამეს (ეს ქალიშვილი მე იმიტომ ვახსენე, რომ ამ ბავშვზედაც მინდა დავწერო პატარა ცალკეული მოგონება, ვინაიდან ეს სტუდენტი ქალი იმსხვერპლა ერთი ცნობილი მომღერლის უცნაურმა სიყვარულმა).
შემდეგ პოეტმა ქალმა დარია ახვლედიანმა წამიყვანა თავის ბინაში. ახლა სამსახური უნდა მეშოვნა. წავედი ცეკაშიერთ ჩემს ნაცნობთან. მითხრა: თუ შეგიძლია კორექტურაზე მუშაობა, სხვა ამხანად არაფერი მაქვსო და კიდევ დასძინა, მხოლოდ პოლიტიკურ წიგნებზე მოგიხდება მუშაობა. მე არ ვიცოდი კორექტურა, წავედი, ორ დღეში ვისწავლე. გამაგზავნა მეექვსე სამხედრო სტამბაში.
ამ დროს გალაკტიონი დაეძებდა ჩემს მისამართს. ხშირად მოდიოდა სტამბაში. გამოვეგებებოდი კიბეზე, ვეტყოდით გამარჯვებას ერთმანეთს და წავიდოდა ჩქარა. არ მეცალა მისთვის.
ჩქარა დაიხურა მეექვსე სამხედრო სტამბა. დავრჩი უმუშევრად.
საღამო ხანი იყო. ფანჯარასთან ვისხედით მე, დარია და დღეს ცნობილი პროფესორი ეგნატე ფიფია, მაშინ ახალგაზრდა ქირურგი. მე ვუყვებოდი მათ მეურნეობის ამბებს, ამ დროს კარი გაიღო და მოულოდნელად შემოვიდა გალაკტიონი. ცოტა ნასვამი იყო. თურმე ის ხშირად კითხულობდა დარიასთან ჩემს ამბავს. მისალმების შემდეგ დაჯდომა არ ისურვა. მომკიდა ხელი და მთხოვა, სადმე ცოტახანს გაგვესეირნა. დაღლილი ვიყავი, მაგრამ ვერ ვუთხარი უარი. ავდექი წასასვლელად. ეგნატე ფიფიამ რაღაც წამჩურჩულა ყურთან. მოვუხედე... - ლიდია, ჩულქი გაისწორე!..
ამის შემდეგ გალაკტიონი დიდხანს აღარ მინახავს.
მივდიოდი მივლინებებში, ვბრუნდებოდი... ყოველთვის აზრით გალაკტიონთან ვიყავი...
გალაკტიონი მახსოვდა... არ მავიწყდებოდა...

ძვირფასო, მახსოვს შენი ხელები,
როგორც სურნელი უნაზეს დღეთა...

ერთხელ დავბრუნდი ჩაქვის მეურნეობიდან, შემთხვევით შემხვდნენ პოეტის ახლობელი ამხანაგები.
- გალაკტიონი დიღმის ხიდიდან გადავარდა, ფეხი მოიტეხაო, - მითხრეს.
მე იმ წამსვე გავქანდი საავადმყოფოსკენ. თუმცა ნახვის დღე არ იყო, მორიგე ექიმმა მაინც გამიშვა ავადმყოფთან. გალაკტიონს ცალკე ოთახი ჰქონდა მიჩენილი. შევედი. ის იჯდა ლოგინზე ძალზე გაფითრებული და დაღონებული. ფეხი მძიმედ ნაღრძობი ჰქონდა.
ჩემი დანახვა გაუხარდა და გაუკვირდა კიდეც...
- იცი, ლიდია? - მითხრა მძიმე ხმით, - ოლია ოკუჯავა გადაასახლეს, არ დამემშვიდობა... აი, სახლის გასაღები დამიგდო მაგიდაზე და მითხრა:
„ეს გინდოდა შენ, აწ იცხოვრე, ვისთანაც გინდა და როგორც გინდაო“... გაბრუნდა... წავიდა...
ოლიას გადასახლების შემდეგ გალაკტიონს თავის მიყრუებულ ბინაში ღამის გათევა ეძნელებოდა, თითქოს რაღაცის „შიშს“ გრძნობდა ბავშვივით... ამიტომ ხშირად ათევდა ღამეს ხან ლავროსი ძიძიგურთან და ხან გიგლა მებუკესთან.
ამის შემდეგ აღარ მსურს გალაკტიონის ოჯახურ ცხოვრებაში ჩარევა...
ერთი კია, ამ დიდმა პოეტმა ვერ მოახერხა თავის თავის ხელში დაჭერა, ვერ დაეუფლა საკუთარ ცხოვრებას.
გავიდა რამდენიმე წელი. გალაკტიონი ქუჩაში მხვდებოდა ხოლმე შემთხვევით. შორიდან გამიღიმებდა, თბილ, გულღია გამარჯვებას ვეტყოდით ერთმანეთს და მისალმების შემდეგ გავშორდებოდით. ჩემი სახლის მისამართი აღარ იცოდა.


***
ერთხელ, ომის პერიოდში გალაკტიონი შემხვდა ვერის ხიდთან. მთხოვა, ერთი შემოიხედე ჩემს სახლშიო...
ვიფიქრე, რა ამბავია?!
წავედით, გააღო მისი ოთახის კარი. ისე დამტვერიანებული იყო ყველაფერი, თითქო იქ არავინ ცხოვრობდა.
გავედით საძინებელ ოთახში. ლოგინი, არ ვიცი, თუ ოდესმე გაუსწორებიათ. სასთუმალთან იდგა სკამი. სკამზე შემომწკრივებული პაპიროსის ნამწვავები ერთი ხელის დადებაზე იყო ამაღლებული. კუთხეში ასი წყვილი წინდები იყო მიყრილი. გააღო მესამე ოთახის კარი.
ტახტზე ეგდო გაუსწორებელი საბანი და ბალიში.
„აქ მოვა საღამოს ის რუსის (თუ პოლონელი, არ ვიცი) ქალი, გაეგდება, დილით ადგება და წავა...“
ღმერთმანი, არ ვიცი ვინ არისო, გადაიწერა პირჯვარი. ახლა, ორი დღეა, აღარ მოსულაო. აქ ახალი კოსტუმი მქონდა. ალბათ გამიყიდაო, გუშინ ფული აღარ მქონდა მისაცემიო. ნეტავი აღარ მოვიდეს და ძველ შარვალსაც მივცემო, გადაიხარხარა... იცინოდა, მაგრამ ისეთი საცოდავი იყო, რომ შემებრალა.“


***
1958 წ. 4 ოქტომბერს ჩემს სახლში სრულიად მოულოდნელად, საღამოს 9 საათზე, მოვიდა გალაკტიონი (ცხაკაიას ქ. 11). პოეტს მოჰყვა ერთი ჩვენი მახლობელი ქალი... დავსხედით.
ვილაპარაკეთ. რაღაც სხვანაირ ხასიათზე იყო. გალაკტიონი მღეროდა გურულ ხალხურ სიმღერებს, რაც მისგან არასოდეს არ მსმენია. ჩვენც აგვამღერა.
გალაკტიონს ძალიან არ უყვარდა, თუ სადმე ოჯახში წავიყვანდი, სუფრასთან შემოკრებილ საზოგადოებაში. მას არ შეეძლო მშვიდად ყოფნა და ჩვეულების შესაფერი თავდაჭერა. ნერვიულ მდგომარეობაში ვარდებოდა... ვერ ისვენებდა. ერთხელ ახალწლის შეხვედრაზე წავიყვანე ერთ ოჯახში, სადაც ალექსანდრე ბარამიძეც იყო მიპატიჟებულთა შორის. ბარამიძემ პოეტი ასეთი სიტყვებით ადღეგრძელა:
„მე წარმომიდგენია გალაკტიონი, ღვინო და ქალები...“
ასეთ საზოგადოებაში მოყოლა პოეტისათვის სასჯელს უდრიდა. ლაღად და ბედნიერად გრძნობდა თავს, როდესაც სადმე ვიწრო წრეში ვისხედით და ვსიამოვნებდით...
ჩემი უფროსი ქალიშვილი სახლში იყო. გამოვიტანეთ რაღაც ხილეული, ტკბილეული...
შუაღამემდე ვიქციეთ თავი. მერმე აიღო ქაღალდი და ფანქარი, ლექსი დაწერა და გადმომცა:

ლიდია, შენთან აქ სიმშვიდეა,
მაგრამ ჩემს გულში ღელვა დიდია,
ო, მაპატიე, ის ამინდია,
შენთან ყოფნა მსურს, ჩემო ლიდია!
................................................................
................................................................
შენთან ვიქნები მარად და მარად,
შენს გარდა მე სხვას არა ვთვლი არად.

ვუცქეროდი პოეტს თვალებში და ვიგრძენი ჩვენი წინანდელი მეგობრობის სითბო...


***
მე დელისში ვცხოვრობ ახლა პავლოვის ქუჩის 28 ნომერში.
მთელი ზამთარი ავადმყოფობამ დამტაცა ხელი.
ვწევარ, ფანჯარას მივჩერებივარ. მარტია და ისევ თოვს. მაგონდება გალაკტიონის ლექსი „როგორ თოვს... როგორ თოვს...“ სასთუმალთან რადიო დგას, ხან ავუშვებ, ხან ჩავაჩუმებ...
ამ დროს ჩემი შვილი ქეთევანი შემოიჭრა ოთახში აღშფოთებული, შედგა, რაღაც უნდა თქვას და ვერ ამბობს.
- რა ამბავია?!
- შენ გეწყინება, - ამბობს მოკრძალებით.
- რა ამბავია?! - ლოგინიდან წამოვვარდი.
- გალაკტიონ ტაბიძეს თავი მოუკლავს!
აღარ მახსოვს, როგორ წავიხვიე საბანი...
დუმილი... დუმილი... დუმილი... მგონია ეს დუმილი მეტს ამბობს, ვიდრე მე ვიტყოდი...


***
ეს მოხდა დღეს... წავიდა... მოეფარა თვალს... ნიავმა გაიტაცა მისი სუნთქვა... მას უყვარდა ქარი... მე მიყვარდა მისი ხმა... აწ ვეღარ მოვისმენ მის ხმას... იქნებ ჩემი სახელის პირველ ასოზე დაუდუმდა ენა? აი, ის მაღლა სართულიდან გადაეშვა...
„მიშველეთ!“ - ხელებს ვიშვერ, ეს ჩემი ოცნებაა, - ის უკვე დაეცა.
მე რომ იმ ბნელ წუთს ვყოფილიყავ იმ აივანზე, ეს არ მოხდებოდა, არა... არა... ჩემი სიტყვა მას დაამშვიდებდა.
ახლა აღარ არის...
ის მარტო იყო მუდამ, მთელი სიცოცხლე მარტოობაში გაატარა.
ის ხალხში იდგა და მის გარშემო არავინ არ იყო...
მას ოჯახი ჰქონდა, მაგრამ ოჯახი არასოდეს არ ჰქონია.
მას მეგობრები ჰყავდა ბევრზე-ბევრი, მაგრამ მეგობარი არ ჰყოლია...
უმეგობროდ დადუმდა... მას უნდოდა შვილები, მაგრამ...

შენთან არიან შენი შვილები,
შენ ახლაც იმათ ეთამაშები...

ეს ხომ მისი სიტყვებია, მისი ხელით ჩანაწერი 4 ოქტომბერს 1958 წ. რა საოცარი გრძნობაა ამ სტრიქონში ჩაქსოვილი...
მაშ ჩაიარე, გალაკტიონ, ამ დიდ გამზირზე, ყველას გაუღიმე, ყველას ალერსით შემოავლე თვალი... სულ ერთია, შენ მაინც ვერავინ გაგიგებს...
მთაწმინდის გზა იქნებ ვარდისფერ გზად გეჩვენა? ვინ იცის, რამდენ ვარდებში გაიქროლე ერთ წუთს (თუ წამს), სანამ დაეცემოდი...
შენ ყველას ეფერებოდი... შენ ვინ მოგეფერა?.. ვახ, იქნებ იგრძენი კიდეც სანიტრის უხეში ხელი... რამდენი ბრწყინვალე მარგალიტი დარჩა შენს გულში გამოუძერწავი...
ეხ, სად არიან ქვეყანაზე ღმერთები, რომ ღმერთებში შენც ღმერთი ყოფილიყავ, ღმერთი პოეზიის, ღმერთი სიტყვის, სილამაზის, გრძნობის სიუხვის... შენი გული ხომ ზღვა იყო, მუდამ მოუსვენარი, მუდამ ამღერებული...
შენი ხელის თითები შუადღის სიმხურვალეა, შენი გული ზაფხულს ჰგავს უცვარნამო, გვალვიანს...
მე ხომ ასე განვიცდიდი ერთ დროს შენი ხელის სითბოს, შენი გულის სიმხურვალეს. ახლა რამ გაგაცივა ასე?!
რათა, რათ ჩამოეშვა სამარის ყინული შენს გულში, დაუშრეტელი სიმღერებით ამღერებულ გულში?!..
სული, სული რა უყავ, გალაკტიონ, ყველაფრის მომთმენი, ყველაფრის დამტევი?!..
იქნებ შენ კიდევ მიხვედი 11 ნომერში, გაგაოცა წარწერამ „ლიდია მეგრელიძის მისამართი აქ არ არის“...
„რა-ში-ა სა-ქ-მ-ე?“ - უთუოდ გაიფიქრე. იქნებ გინდოდა გეთქვა რაიმე...
იქნებ სულის სიმშვიდეს ეძებდი?..


***
28 მარტია. ფანჯარასთან ვდგავარ. ჩემს წინ იშლება დელისის უბანი... ყველაფერს სიხარულის მზე ეფინება... შენ ხომ ამ სიცოცხლეს უმღეროდი, გალაკტიონ, შენ ხომ ეს სიცოცხლე გიყვარდა... და აი, სიცოცხლე სჩქეფს... შენ კი სდუმხარ... დაშრა გრძნობის შადრევანი.
რისთვის? რამ გაიძულა მაინც?!
ფანჯარას ვშორდები, სავარძელში ვჯდები და თვალებს ვხუჭავ...

მოდის გაზაფხული, მოდის სიმღერებით...
რამდენი ვარდებია... რამდენი შროშანი...
აქროლდა ქარი, სადა ხარ, სადა?
შენ ხომ ფოთლების ფრენა გიყვარდა.
ფოთლები ისევ ქრიან ქარდაქარ,
შენ კი აღარ ხარ...
არც ერთი გზიდან აღარ მოგელი,
მოდის საღამო ფიქრის მთოველი...
მაინც გავხედავ ხანდახან კარებს,
რომ აღარ მოხვალ - არ სჯერა თვალებს...


***
1960 წ. 2 აპრილი.
ღამის 9 საათია. მარტო ვარ. როგორ მომენატრე... გიტარა ავიღე და შენი საყვარელი სიმღერა ჩუმად, ისე, როგორც შენ გიყვარდა:

„შა-ე-ჩ-ვია ტან-ჯვას სული და გული...“,

ისე ჩუმად ვიმღერე...

„შაეჩ-ვია ჭირს, ვა-ე-ბას მარადის...“

აქ ხომ ჩემი სიტყვით ვამთავრებდი: ერთი სიტყვაც სანუგეშო არ არის...
ახლა მე თითქოს შენს გვერდით ვიჯექი დივანზე და შენი მარცხენა ხელი ჩემს მხრებზე იყო გადმოხვეული. მაშინ ნაზი, ჩუმი ღიღინით მოხიბლული შენ რაღაცას სხვას ფიქრობდი შორეულს... და უცებ წამოიძახე: „ყველაფერს დააგვიანდა...“
მე ისევ განვაგრძე სიმღერა უფრო დაბალი ხმით, ჩუმად:

„მიყვარხარ და მიყვარხარ,
სულთქმამდე მეყვარები...
მსურდა შენი ხელებით, - გენაცვალე...
დამხუჭოდა თვალები...“

შენ ჩუმად წაიჩურჩულე: „ყველაფერი სიზმარია...“



ლიდია მეგრელიძის მოგონებები გამოსაქვეყნებლად მოამზადა: ნანა კობალაძემ



study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Sponsored content




გალაკტიონ ტაბიძე Empty
PostSubject: Re: გალაკტიონ ტაბიძე   გალაკტიონ ტაბიძე Empty

Back to top Go down
 
გალაკტიონ ტაბიძე
Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი :: ლიტერატურა უსაზღვრებოდ-
Jump to: