არმური Armuri
არმური
არმური Armuri

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  RegisterRegister  Log inLog in  

Share
 

 უილიამ შექსპირი

Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:23 pm

უილიამ შექსპირი Shakes10
This was long thought to be the only portrait of William Shakespeare that had any claim to have been painted from life, until another possible life portrait, the Cobbe portrait, was revealed in 2009. The portrait is known as the 'Chandos portrait' after a previous owner, James Brydges, 1st Duke of Chandos. It was the first portrait to be acquired by the National Portrait Gallery in 1856. The artist may be by a painter called John Taylor who was an important member of the Painter-Stainers' Company.

უილიამ შექსპირი

უილიამ შექსპირი (ინგლ. William Shakespeare; დ. სავარაუდოდ 23 აპრილი, 1564 — გ. 3 მაისი [ძვ. სტ. 23 აპრილი], 1616) — ინგლისელი დრამატურგი და პოეტი, მიჩნეულია მსოფლიო დრამატურგიის ერთ-ერთ ყველაზე დიდებულ წარმომადგენლად.
უილიამ შექსპირი მონათლეს უორიკის საგრაფოში მდებარე სტრეტფორდ-ონ-ეივონის ეკლესიაში 1564 წლის 26 აპრილს, რაც იმას მოწმობს, რომ იგი, სავარაუდოდ, ორი-სამი დღით ადრე დაიბადა. უილიამ შექსპირი დაიბადა წარმატებული მეხელთათმნის, ჯონ შექსპირისა და სნიტერფილდელი ფერმერის, რ. არდენის ქალიშვილის, მერის ოჯახში. უილიამის დაბადებიდან მალე ჯონ შექსპირი ქალაქის მერი გახდა. 1576 წელს ჯონ შექსპირი რთულ ფინანსურ მდგომარეობაში აღმოჩნდა, რის გამოც ვერ შეძლო ნიჭიერი შვილის უნივერსიტეტში გაგზავნა. თუმცა, შექსპირის ნაწარმოებების გაანალიზებისას ვხვდებით, რომ მას ჰქონდა მიღებული საფუძვლიანი საშუალო განათლება მაინც, სავარაუდოდ, სტრეტფორდში.
1582 წელს 18 წლის ასაკში, შექსპირმა ცოლად შეირთო რვა წლით უფროსი ქალი ენ ჰეთუეი, რომელიც ამ დროს უკვე ორსულად იყო. უილიამსა და მის ცოლს ჰყავდათ სამი შვილი: სუზანა და ტყუპები ჯუდითი და ჰამნეტი, რომელიც 11 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
შექსპირის ლიტერატურული კარიერა გრძელდებოდა დაახლოებით 20 წელიწადს 1592 წლიდან 1612 წლამდე და დაემთხვა ორი მონარქის, ჯერ ელიზაბეთ I-ისა (1558-1603), ხოლო შემდეგ — ჯეიმზ I-ის (1603-1625) ხანას. ამ პერიოდში მან შექმნა ორი ეპიკური პოემა, უამრავი სონეტი და 37 პიესა.

ბმულები:
* https://ka.wikipedia.org/wiki/უილიამ_შექსპირი
* http://web.archive.org/web/20040118172037/uk.geocities.com/vakhoelerdashvili/
* https://www.aura.ge/101-poezia/893-uiliam-sheqspiri--sonetebi.html
* http://geolit.ge/targmanebi/shekspiri/elerdashvili/sonetebi1-50.htm

Exclamation


Last edited by Admin on Tue Apr 23, 2019 1:59 pm; edited 5 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:25 pm

უილიამ შექსპირი

სონეტი 66

ყველაფრით დაღლილს, სანატრელად სიკვდილი დამრჩა,
რადგან მათხოვრად გადაიქცა ახლა ღირსება,
რადგან არარამ შეიფერა ძვირფასი ფარჩა,
რადგან სიცრუე ერთგულების გახდა თვისება,
რადგან უღირსებს უსამართლოდ დაადგეს დაფნა,
რადგან მრუშობით შელახულა უმანკოება,
რადგან დიდებას სამარცხვინოდ უთხრიან საფლავს,
რადგან ძლიერი დაიმონა კოჭლმა დროებამ.
რადგან უწმინდეს ხელოვნებას ასობენ ლახვარს,
რადგან უვიცი და რეგვენი ბრძენობს ადვილად,
რადგან სიმართლე სისულელედ ითვლება ახლა,
რადგან სიკეთე ბოროტების ტყვედ ჩავარდნილა.

ასე დაღლილი, ამ ქვეყნიდან გაქცევას ვარჩევ,
მაგრამ არ მინდა, ჩემი სატრფო ობლად რომ დარჩეს.


თარგმანი ინგლისურიდან: რეზო თაბუკაშვილი


66

Tired with all these, for restful death I cry,
As, to behold desert a beggar born,
And needy nothing trimm'd in jollity,
And purest faith unhappily forsworn,
And guilded honour shamefully misplaced,
And maiden virtue rudely strumpeted,
And right perfection wrongfully disgraced,
And strength by limping sway disabled,
And art made tongue-tied by authority,
And folly doctor-like controlling skill,
And simple truth miscall'd simplicity,
And captive good attending captain ill:

Tired with all these, from these would I be gone,
Save that, to die, I leave my love alone.

* https://www.aura.ge/101-ucxouri/350-sheqspiri-66-soneti.html

Exclamation


Last edited by Admin on Tue Apr 23, 2019 1:56 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:39 pm

უილიამ შექსპირი

66

ყველაფრით დაღლილს, მენატრება სიკვდილით შვება,
რადგან შევყურებ სამათხოვროდ შობილ თაობას,
ჭეშმარიტ რწმენას რადგან არყევს ცოდვილთა ნება
და სრულქმნილება დარქმევია არარაობას.

და იყიდება ოქრო-ვერცხლზე კაცის ღირსება
და მოიღერა ქალწულივით ყელი მეძავმა
და განდიდება მდაბიოთა გახდა თვისება
და ყველა ლაჩარს რაინდობა შემოეძალა

და პირმოთნენი დარბაისელ სიტყვებს ხლართავენ
და ავი კეთილს დაატარებს თავის ნებაზე
და უმეცრები განათლების საქმეს მართავენ
და სულმდაბალნი ბატონობენ შთაგონებაზე...

ყველაფრით დაღლილს, სიკვდილიღა მიელავს თვალში,
მაგრამ შენ როგორ მიგატოვო ამ ცოდვა-ბრალში?


თარგმანი ინგლისურიდან: ალექსანდრე ელერდაშვილი

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:42 pm

უილიამ შექსპირი

სონეტი 66

ვეძახი სიკვდილს, დაქანცულმა როგორ ვუმზირო
მათხოვრად შობილს და დათრგუნვილს ქვეყნად ღირსებას,
როგორ ნთქავს ნდობას სიცრუის ზღვა ვრცელი, უძირო,
სულით ღატაკი ზღვა სიმდიდრით როგორ ივსება!

უღირსს პატივი მიეგება დაგმობის ნაცვლად
და დევნილია ჭეშმარიტი სრულყოფილება,
და უბიწობა გათელილა უხეშად, მკაცრად,
და ძლიერება უძლურებას ემორჩილება;

და ხელოვნებას ბრძანებებით დაბმია ენა,
და ბრძნად გვაჩვენებს თავს რეგვენი გამობრძმედილი;
და სისულელედ ეჩვენება სიმართლე სმენას
და თავის მონად უქცევია ბოროტს კეთილი;

დაქანცული ვარ და სიცოცხლე არ მსურს სრულებით,
მაგრამ ვერ ვტოვებ, რადგან ქვეყნად შენ მეგულები.


თარგმანი ინგლისურიდან: ივანე მაჩაბელი

king
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:46 pm

უილიამ შექსპირი Shakes10

ხორხე ლუის ბორხესი

Everything and Nothing

თავისთვად ის არავინ იყო. თვით ეპოქის საზიზღარ პორტრეტებზეც კი სხვებისგან დიდად განსხვავებული მისი სახისა და დაუშრეტელი, მოჩვენებითი, დაუკავშირებელი სიტყვების წიაღ იმალებოდა სიცივე, არავისგან დასიზმრებული სიზმარი. თავდაპირველად მას ეგონა, ყველა სხვაც ასეთივეაო, მაგრამ როცა ერთ თავის მახლობელთან სიტყვა ჩამოაგდო ამ სიცარიელეზე, მისმა შეცბუნებამ დაარწმუნა თავის შეცდომაში და მისთვის ერთხელ და სამუდამოდ ნათელი გახდა, რომ არ შეიძლება განსხვავდებოდე სხვებისგან. ფიქრობდა, წიგნებში ეპოცა გამოსავალი, რისთვისაც - თანამედროვეთა მოწმობით - ცოტათი ლათინურში და უფრო ნაკლებ ბერძნულში გაიწაფა. უფრო გვიან გადაწყვიტა, რომ მიზანი მიღწეული იქნება, თუ ადამიანური თანაცხოვრების უბრალო წესჩვეულებას შეასრულებს, და ივლისის ერთ მშვენიერ დღეს ანა ჰეთუეის მკლავებში მიიღო ზიარება.
ოცდარამდენიღაცა წლისა ლონდონში ჩავიდა. თავისდა უნებურად უკვე დახელოვნებული იყო იმაში, რომ თავი ვიღაცად წარედგინა, რათა არ გამოემჟღავნებინა, რომ არავინაა. ლონდონში ის ხელობა გამონახა, რაც პირდაპირ ზედგამოჭრილი იყო მისთვის, - ხელობა მსახიობისა, ფიცარნაგზე რომ გამოდის და სხვას ასახიერებს თავშეყრილი ხალხის წინაშე, რომლებსაც თავი ისე უჭირავთ, თითქოს მართლა სჯეროდეთ, რომ ის სხვა ვინმეა. ჰისტრიონის შრომამ, შესაძლოა, ცხოვრებაში პირველად, ყველაფრისგან გამორჩეული სიხარული მოჰგვარა. მაგრამ მიწყდებოდა უკანასკნელი სტრიქონი, აალაგებდნენ უკანასკნელ გვამს - და მის სულს ისევ ეუფლებოდა ირეალობის საზარელი ჩვენება. ის უკვე აღარ იყო არც ფერეკსი და არც თემურლენგი, და ისევ არაფრად იქცეოდა. მოწყენილობამ აიძულა თვითონ შეეთხზა სხვა გმირები და საშინელი ამბები. და, აი, სანამ მისი სხეული დუქნებსა და საროსკიპოებში იმას ასრულებდა, რაც შეეფერება სხეულს, მასში დავანებული სული იქცეოდა ავგურთა გაფრთხილებისადმი გულდახშულ კეისრად, ჯულიეტად - ტოროლას რომ წყევლის, უდაბურ ადგილას კუდიანებთან (იმავე ბედისწერის ქალღმერთებთან) მოსაუბრე მაკბეტად. ქვეყანაზე არავინ ქცეულა იმდენ ადამიანად, როგორც ეს კაცი, რომელმაც ეგვიპტელი პროთევსის მსგავსად შეძლო, ამოეწურა რეალობის მთელი სახესხვაობა. ზოგჯერ, ამა თუ იმ სიუჟეტის მიყრუებულ ხვეულში იგი ტოვებდა საბედისწერო მინიშნებებს, ღრმად დარწმუნებული იმაში, რომ ვერავინ გამოჩხრიკავდა მათ. მაგალითად, რიჩარდს წამოცდება, რომ ის მრავალი როლის შემსრულებელი მსახიობია. იაგო უცნაურ ფრაზას ისვრის „მე - მე არა ვარ“. სიცოცხლის, სიზმრის და წარმოდგენის სიღრმისეული იგივეობა მას შთააგონებდა ტირადებს, რომლებიც უფრო გვიან საქვეყნოდ ცნობილი გახდა.
ოცი წლის განმავლობაში მართავდა იგი თავის ზმანებებს, მაგრამ ერთხელ, დილით, საშინელი ზიზღი იგრძნო ყველაფრისადმი, რადაც იყო გარდასახული, ყველა იმ ხმლით მოკვდინეული მეფისადმი, უიღბლო მიჯნურებისადმი, რომლებიც ხვდებიან ერთმანეთს, შორდებიან და კეთილხმოვანი რეპლიკებით კვდებიან. იმავე დღეს გაყიდა თეატრი და იმ დღის სწორს უკვე თავის პატარა ქალაქში იყო, სადაც კვლავ იპოვა თავისი ბავშვობის მდინარე და ხეები, რომელთაც უკვე აღარ ადარებდა იმათ, სხვებს - ლათინური სახელებითა და მითოლოგიური მინიშნებებით მოკაზმულთ, რომელთაც სახელი გაუთქვა მისმა მუზამ. მაგრამ აქაც საჭირო იყო ვინმე ყოფილიყო, და ის იქცა საქმეს მოშორებულ მეწარმედ. ჰქონდა გარკვეული ქონება და მხოლოდ სესხით, სადავო საკითხებით და ბრუნვისგან მოგებული მცირეოდენი პროცენტებით იყო დაკავებული. ამ ამპლუაში უკარნახა მან ჩვენთვის ცნობილი მშრალი ანდერძი, საიდანაც განზრახ არის გამოწურული პათოსისა და ლიტერატურულობის ყოველგვარი ნიშნწყალი. ლონდონელი მეგობრები ზოგჯერ ეწვეოდნენ ხოლმე მის მარტოობას, და მათ წინაშე წინანდებურად პოეტის როლს ასახიერებდა.
ისტორია დასძენს, რომ სიკვდილის კვირაძალში, თუ სიკვდილის შემდეგ, უფლის წინაშე რომ წარსდგა, ასე მიმართა: ამაოდ რომ ვიყავ ქცეული ამდენ კაცად, ახლა მინდა ჩემდა თავად ერთი ვიყო. და შემოქმედმა გრიგალის წიაღ რქვა: მეც არა ვარ მე. მე გამოვიგონე ეს სამყარო ისევე, როგორც შენ შენი ქმნილებანი, ჩემო უილიამ, და თვითონ შენც ჩემი სიზმრის ერთი აჩრდილთაგანი ხარ, ჩემივე მსგავსი, ვინც არაფერი და ყველაფერია.

თარგმნა თამაზ ჩხენკელმა.

უილიამ შექსპირი Bill10

Everything and Nothing
by Jorge Luis Borges

There was no one in him; behind his face (which even in the poor paintings of the period is unlike any other) and his words, which were copious, imaginative, and emotional, there was nothing but a little chill, a dream not dreamed by anyone. At first he thought everyone was like him, but the puzzled look on a friend’s face when he remarked on that emptiness told him he was mistaken and convinced him forever that an individual must not differ from his species. Occasionally he thought he would find in books the cure for his ill, and so he learned the small Latin and less Greek of which a contemporary was to speak. Later he thought that in the exercise of an elemental human rite he might well find what he sought, and he let himself be initiated by Anne Hathaway one long June afternoon. At twenty-odd he went to London. Instinctively, he had already trained himself in the habit of pretending that he was someone, so it would not be discovered that he was no one. In London he hit upon the profession to which he was predestined, that of the actor, who plays on stage at being someone else. His playacting taught him a singular happiness, perhaps the first he had known; but when the last line was applauded and the last corpse removed from the stage, the hated sense of unreality came over him again. He ceased to be Ferrex or Tamburlaine and again became a nobody. Trapped, he fell to imagining other heroes and other tragic tales. Thus, while in London’s bawdyhouses and taverns his body fulfilled its destiny as body, the soul that dwelled in it was Caesar, failing to heed the augurer’s admonition, and Juliet, detesting the lark, and Macbeth, conversing on the heath with the witches, who are also the fates. Nobody was ever as many men as that man, who like the Egyptian Proteus managed to exhaust all the possible shapes of being. At times he slipped into some corner of his work a confession, certain that it would not be deciphered; Richard affirms that in his single person he plays many parts, and Iago says with strange words, “I am not what I am.” His passages on the fundamental identity of existing, dreaming, and acting are famous.

Twenty years he persisted in that controlled hallucination, but one morning he was overcome by the surfeit and the horror of being so many kings who die by the sword and so many unhappy lovers who converge, diverge, and melodiously agonize. That same day he disposed of his theater. Before a week was out he had returned to the village of his birth, where he recovered the trees and the river of his childhood; and he did not bind them to those others his muse had celebrated, those made illustrious by mythological allusions and Latin phrases. He had to be someone; he became a retired impresario who has made his fortune and who interests himself in loans, lawsuits, and petty usury. In this character he dictated the arid final will and testament that we know, deliberately excluding from it every trace of emotion and of literature. Friends from London used to visit his retreat, and for them he would take on again the role of poet.

The story goes that, before or after he died, he found himself before God and he said: “I, who have been so many men in vain, want to be one man: myself.” The voice of God replied from a whirlwind: “Neither am I one self; I dreamed the world as you dreamed your work, my Shakespeare, and among the shapes of my dream are you, who, like me, are many persons—and none.”

[From Dreamtigers, by Jorge Luis Borges, translated by Mildred Boyer]

უილიამ შექსპირი Ws-110

king
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:48 pm

უილიამ შექსპირის ცხოვრების 10 ყველაზე ნაკლებად ცნობილი ფაქტი

23 აპრილს დიდი ბრიტანეთი დიდი ინგლისელი დრამატურგის უილიამ შექსპირის დაბადებიდან 445-ე წლისთავს აღნიშნავს. ამ ღონისძიებისთვის გამომცემლობამ The Times ”რომეო და ჯულიეტას” ავტორის შესახებ 10 ნაკლებადცნობილი ფაქტი გამოაქვეყნა.

1.მიუხედავად იმისა, რომ სულ ცოტა ხნის წინათ ლონდონში ვითომდა შექსპირის სიცოცხლეში შესრულებული ერთადერთი პორტრეტი წარმოადგინეს, დაზუსტებით დღემდე არავინ იცის როგორ გამოიყურებოდა შექსპირი სინამდვილეში.

2.18 წლის უილიამის ანა ჰატაუეისთან, ადგილობრივი მიწათმფლობელის ქალიშვილზე, ქორწინება, რომელიც მასზე 8 წლით უფროსი იყო და გოგონას ფეხმძიმობამ გამოიწვია. ახალგაზრდა შექსპირი იძულებული გახდა სპეციალური კურთხევა ეთხოვა ქალაქ ვუსტერის ეპისკოპოსისთვის.

3. შექსპირის მიერ ანასთვის ნაანდერძევი ”მეორეხარისხოვანი საწოლი” იყო არა დამამცირებელი საჩუქარი, როგორც ითვლებოდა, არამედ, რომანტიული სიმბოლო, რომელიც მათი ქორწინების პირველი ღამის სიმბოლო იყო.

4. მიუხედავად იმისა, რომ შექსპირის პიესებში მოქმედება ევროპის სხვადასხვა კუთხეში ვითარდება, მათ შორის საფრანგეთსა და იტალიაში, თავად დრამატურგი, სავარაუდოდ, არასოდეს გასცდენია ინგლისის საზღვრებს.

5. შექსპირმა ინგლისური ენა 1700 ახალი სიტყვით გაამდიდრა.

6. შექსპირის ცნობილი პიესის ”მეფე ლირი”-ს ფინალი 150 წლის განმავლობაში იმდენად ნაღვლიანად ითვლებოდა, რომ მთელი ამ ხნის განმავლობაში იგი ორიგინალში არ დადგმულა.

7. დრამატურგის სიცოცხლეში მისი ყველაზე პოპულარული ნაწარმოები დღეისათვის ნაკლებადცნობილი ლექსი ”ვენერა და ადონისი” იყო.

8. როგორც მინიმუმ შექსპირის ლიტერატურული მემკვიდრეობიდან ორი პიესა უგზო-უკვლოდ დაიკარგა: Love’s Labour’s Won (“სიყვარულის გამარჯვებისთვის გაწეული ძალისხმევა”) და Cardenio (“კარდენიო”).
9. ტყუპების ასე საყვარელი თემა, რომელიც ”მეთორმეტე ღამეში”, ისე ”შეცდომების კომედიაში” იჩენს თავს, შექსპირმა საკუთარი ცხოვრებიდან გადაიტანა ფურცლებზე. 1585 წელს მას ტყუპები შეეძინა: ვაჟი ჰემნეტი, რომელიც ბავშვობაში გარდაიცვალა, და ქალიშვილი ჯუდიტი, რომელმაც 77 წლამდე იცოცხლა.

10. შექსპირის ნაწარმოებების ერთ-ერთი პირველი ეკრანიზაცია იყო ფილმი ”სცენები ”მეფე ჯონიდან”, რომელშიც მთავარი როლი ცნობილმა ინგლისელმა მსახიობმა გერბერტ ბირბომ ტრიმ შეასრულა. ფილმი 1899 წელსაა გადაღებული.

king
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:49 pm

ნიკო ყაისაშვილი

შექსპირის სონეტები

სამართლიანად ამბობენ – შექსპირს არც ერთი პიესა რომ არ დაეწერა, მხოლოდ სონეტებითაც მოიპოვებდა უკვდავებასო. ინგლისელები მას თავის უდიდეს პოეტად მიიჩნევენ, არა მარტო ლექსად დაწერილი დრამატული ნაწარმოების გამო, არამედ სწორედ საკუთრივ ლექსის – სონეტის კლასიკურ სიმაღლემდე აყვანისათვის. მაგრამ, რალფ ემერსონის თქმისა არ იყოს, შექსპირის სიდიადე ის არის, რომ მასში დრამატურგი, პოეტი და მოაზროვნე ასე ორგანულად, ჰარმონიულად არის შერწყმული ერთმანეთში.

სონეტებში მართლაც იგრძნობა, ამოიკითხება შექსპირის დრამების სილაღე და ტრაგიზმი, ლირიკული სითბო, რენესანსული იუმორი თუ მშრალ რიტორიკას მოკლებული ღრმა რეფლექსია, ისევე როგორც კომედიებსა და ტრაგედიებში უხვად არის მიმობნეული თიტქმის დასრულებული სონეტები, ხოლო შექსპირის დრამატურგიული აზროვნება საერთოდ უპირატესად სწორედ ფართო პოეტური ხედვითა და ინტონაციით გამოირჩევა.

მაგრამ შექსპირის სონეტების შესწავლის ისტორია მაინც ძირითადად ფაქტოლოგიური კვლევა-ძიების ხაზით წარიმართა.

უფრო მოგვიანებით სონეტების ავტორის პიროვნული ბედის დანახვის სურვილი მკვლევარებს გოეთემაც განუმტკიცა.„შექსპირის გულის გასაღებს” ეძიებდა სონეტებში უილიამ უორდსუორდი, ხოლო ფრანსუა ვიქტორ ჰიუოგომ (ვიქტორ ჰიუგოს ვაჟმა), რომელმაც ფრანგულად თარგმნა შექსპირის სონეტები და გამოკვლევაც დაწერა მათ შესახებ, პოეტის მწყობრი რომანიული თავგადასავალი დაინახა მათში.

შექსპირის სონეტების რეზო თაბუკაშვილისეული თარგმანი ძირითადი თავისებურებაა (და ღირსებაც) ის არის, რომ ის შექსპირის ფილოსოფიური განზოგადოებისა და მხატვრული საშუალებათა კონკრეტული სისტემის ახლებურ, თავისებურ შეხამებას, ბალანს პროპოციას იძლევა და ამით თარგმანის თეორეტიკოსებისათვისაც საინტერესო მოვლენას წარმოადგენს. მთარგმნელი არ ცდილობს, რადაც არუნდა დაუჯდეს, ჩაიჭედოს დედნის ქართულ ტრაფარეტში (სწორედ ქართულ ტრაფარეტში, რადგან დედნისეული სილაღე და ბუნებრივობა უმალ ტრაფარეტად იქცევა, როგორც კი უბრალოდ სხვა ენაზე გადაიღებენ ნაწარმოების ასლს, იმის ნაცვლად რომ აამეტყველონ იგი დაახლოებით იმავე ხარისხში).

ამის მაგალითი პირველივე სონეტებში დაიძებნება. მეხუთე სონეტი, მაგალითად, ერთგვარად შექსპირის საპროგრამო ლექსია. მასში ერთი ამოსუნთქვით არის გაელვებული დროის შექსპირული გააზრება. რეზო თაბუკაშვილის თარგმანშიც სწორედ ეს პროგრამულობა ეს კონცეპტუალობაა გადმოცემული ძალდაუტანებელი და მოხდენილი თანამედროვე ქართული ლექსით:

ერთიმეორეს რომ მისდევენ დინჯი წუთები,
მშვენიერებას აყვავებენ გაშლილ ვარდებად,
მაგრამ მშვენება, დროის ხელით ნასათუთები,
დროის ხელითვე იღუპება და სამარდება,
უსასრულობის გზაზე მიჰქრის დრო უშფოთველი.
ზაფხულის დღეებს ზამთრისაკენ მიერეკება,
ყინვის საფარით იფარება მკვდარი ფოთლები,
ოდესღაც მწვანე ბუჩქნარები იქცნენ ეკლებად,
მაგრამ ზამთარშიც არ მოკვდება ჭრელიზაფხული,
და ყვავილებიც იცოცხლებენ გამხმარ კონებად,
თუ შუშის კედლებს სურნელი აქვთ შემონახული
როგორც ზაფხულის გახსენება და მოგონება.
იღუპებიან ზამთრის სუსხით ვარდის ფურცლები,
ვარდის სული კი რჩება მარად გარდაუცვლელი.

ასეთივე დროის ზოგადი, ფილოსოფიური გააზრებით და ამავე დროს ფაქიზი ლირიზმით არის აღბეჭდილი სტრიქონები:

მე ჩამაფიქრებს ბედ – იღბალი შენი მშვენების,
დროის უდაბნო კიდევ ბევრჯერ მოსასვლელია,
ხენი კვდებიან, როს ჰყვავიან ახალშენები,
როცა სხივები ენძელების მოსვლას ელიან.
(სონეტი 12).

და მერე, ფილოსოფიური განზოგადება კონკრეტულ ისტორიულ ელფერს იძენს დროის ულმობელი ნაკვალევისათვის თვალის გადევნებისას, რაც კიდევ უფრო მეტად არის დაკონკრეტებული სატრფოს მოსალოდნელი სიკვდილით გამოწვეული შიშითა და წინათგრძნობით:

როდესაც ვხედავ, ქვეყნებს ანგრევს დროის ურჩხული,
ვხედავ უმძლავრეს სახელმწიფოს დაშლა-დაცემას,
მაშინ მომესმის ნანგრევების ჩუმი ჩურჩული:
მოვა სიკვდილი ჩემი სატრფოს გასატაცებლად.

(სონეტი 64)

მაგრამ დროის ულმობელსრბოლას მხოლოდ სილამაზის კონკრეტული მატარებელი არსების მოსპობა შეუძლია და არა სილამაზის ფენომენისა.

ფიქრო საზარო, სიტურფეა გადასრჩენი,
დროის მარგალიტს დროის რისხვა რად ემტერება,
ვინ შეაჩეროს ჟამის სრბოლა მძლავრი მარჯვენით,
ან ვინ აკრძალოს სილამაზის გაცამტვერება.
ვერვინ შესწყვიტოს სილამაზის გადაშენება
მხოლოდ მელანი შეინახავს სატრფოს მშვენებას.
(სონეტი 65)

სილამაზის გადრჩენის ხელოვნებისეული ფუნქციის შესახებ, დროის დამანგრეველ ძალაზე, ხელოვნების მარადიულობის ზეიმის შესახებ არის დაწერილი 77-ე სონეტიც:

სარკე გაჩვენებს მიმავალი მშვენების ღაღადს,
დაკარგულ წუთებს – საათების ქორონიკონი,
მაგრამ სტრიქონი თუ მიანდე თოვლისფერ ქაღალდს,
ცხოვრების წიგნად გაგიხდება შენი სტრიქონი.

წინამდებარე თარგმანში კარგად არის გადაწყვეტილი ზოგიერთი კონკრეტული მხატვრული ხერხისათვის ქართული შესატყვისის მოძებნის ამოცანა. მთარგმნელი გრძნობს, მაგალითად, რომ 30-ე სონეტის ყველა ალიტერაციის აუცილებელი გადატანა ქართული ლექსს ხელოვნურად გახდის, შესაძლოა ზედმეტად შეამსუბუქებს კიდეც…

king
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 1:54 pm

უილიამ შექსპირი

154-ე სონეტი

თურმე ხანდახან კუპიდონსაც ძილი უნდება:
მიწვა და თავის ჩირაღდანი იქვე მიაგდო,
ცეცხლი მოსტაცეს ფერიათა თეთრმა გუნდებმა,
და არვინ უთხრა - ჩირაღდანი ნიმფებს მიაქვთო.
რომ კაცთა მოდგმას დაავიწყდეს ძველი განცდანი,
რომ ადამიანს ტრფობამ სული ვერ დაუბინდოს,
რომ მიჯნურობით არ ეწამონ ძენი კაცთანი,
ნიმფამ მოსტაცა სიყვარულის ცეცხლი კუპიდონს.
აგერ, გამოჩნდა ცივი წყარო ნიმფას წინარე
და მანაც წყალში გადააგდო ალი წყეული.
ჩამქრალ ჩირაღდნით უცებ გათბა თვითონ მდინარე,
ავადმყოფთათვის სამკურნალო წყლებად ქცეული.

მეც სააქიმოდ მოველ, მაგრამ უკვე ვიცი მე:
ტრფობა რომ ათბობს, იმ წყლით ტრფობას ვერ გავიცივებ!


(თარგმანი რეზო თაბუკაშვილისა)

* https://www.aura.ge/101-ucxouri/525-sheqspiri--154-soneti.html


Sonnet CLIV
By William Shakespeare

The little Love-god lying once asleep,
Laid by his side his heart-inflaming brand,
Whilst many nymphs that vow'd chaste life to keep
Came tripping by; but in her maiden hand
The fairest votary took up that fire
Which many legions of true hearts had warm'd;
And so the general of hot desire
Was, sleeping, by a virgin hand disarm'd.
This brand she quenched in a cool well by,
Which from Love's fire took heat perpetual,
Growing a bath and healthful remedy,
For men diseas'd; but I, my mistress' thrall,

Came there for cure and this by that I prove,
Love's fire heats water, water cools not love.

* http://www.shakespeares-sonnets.com/sonnet/index.php


king


Last edited by Admin on Tue Apr 23, 2019 8:51 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5120
Registration date : 09.11.08

უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი EmptyTue Apr 23, 2019 2:04 pm

უილიამ შექსპირი

სონეტი მე-5

ერთიმეორეს რომ მისდევენ დინჯი წუთები,
მშვენიერებას აყვავებენ გაშლილ ვარდებად,
მაგრამ მშვენება, დროის ხელით ნასათუთები,
დროის ხელითვე იღუპება და სამარდება.
უსასრულობის გზაზე მიჰქრის დრო უშფოთველი,
ზაფხულის დღეებს ზამთრისაკენ მიერეკება.
ყინვის საფარით იფარება მკვდარი ფოთლები,
ოდესღაც მწვანე ბუჩქნარები იქცნენ ეკლებად,
მაგრამ ზამთარშიც არ მოკვდება ჭრელი ზაფხული,
და ყვავილებიც იცოცხლებენ გამხმარ კონებად,
თუ შუშის კედლებს სურნელი აქვთ შემონახული
როგორც ზაფხულის გახსენება და მოგონება.

იღუპებიან ზამთრის სუსხით ვარდის ფურცლები,
ვარდის სული კი რჩება მარად გარდაუცვლელი.


თარგმანი ინგლისურიდან: რეზო თაბუკაშვილი


5

Those hours, that with gentle work did frame
The lovely gaze where every eye doth dwell,
Will play the tyrants to the very same
And that unfair which fairly doth excel:
For never-resting time leads summer on
To hideous winter and confounds him there;
Sap cheque'd with frost and lusty leaves quite gone,
Beauty o'ersnow'd and bareness every where:
Then, were not summer's distillation left,
A liquid prisoner pent in walls of glass,
Beauty's effect with beauty were bereft,
Nor it nor no remembrance what it was:

But flowers distill'd though they with winter meet,
Leese but their show; their substance still lives sweet.



* https://www.aura.ge/101-ucxouri/353-sheqspiri--5-soneti.html

Exclamation
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Sponsored content




უილიამ შექსპირი Empty
PostSubject: Re: უილიამ შექსპირი   უილიამ შექსპირი Empty

Back to top Go down
 
უილიამ შექსპირი
Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი :: ლიტერატურა უსაზღვრებოდ-
Jump to: