არმური Armuri
არმური
არმური Armuri

არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)


Forum started: Sun 9 Nov 2008
 
HomeHome  PortalPortal  RegisterRegister  Log inLog in  

Share
 

 გურამ დოჩანაშვილი

Go down 
AuthorMessage
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 1:58 pm

გურამ დოჩანაშვილი Guram_24
Guram Dochanashvili

„- მაგრამ იმ ეტლის ამბავი მხოლოდ ამისთვის არ მიამბნია, კარგად დამიგდე ახლა ყური. იმ ღამით ბევრი ვიფიქრე, ძალიან ბევრი, რაღაცნაირად, ღრმა და მაღალი ფიქრი იყო; განთიადისას, ერთ რამეს მივხვდი!
- რას...
- რომ დედამიწას სიყვარული ატრიალებს, დომენიკო.
მთლად გაიტრუნა წყვდიადში მგზავრი.
- ასე რომ არა, დაიქცეოდა, - მკაფიოდ გაისმოდა ბნელში, - ამდენი ცოდვა დაამძიმებდა, დომენიკო, ვეღარ შესძლებდა ბრუნვას, ზოგ-ზოგებისადმი სიყვარული რომ არა...“

გურამ დოჩანაშვილი

გურამ დოჩანაშვილი დაიბადა 1939 წლის 26 მარტს ქ. თბილისში. მომავალი მწერლის მამა — პეტრე დოჩანაშვილი იყო ექიმი, ხოლო დედა — გულნარა ემხვარი - დიასახლისი. გურამ დოჩანაშვილი იზრდებოდა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, ზემელზე, სოლოლაკში და ვერაზე. მწერლის ბებია — მერი(ფაცა) კორძაია, პაპა — სილოვან ემხვარი (აკაკი წერეთლის დის შვილიშვილი) და ბებია — ოლღა გუსევა (მამის მხრიდან) არ აკლებდნენ მზრუნველობასა და სიყვარულს.
1957 წელს ანტისაბჭოთა საქმიანობისათვის 3-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს, რაც მალე პირობითი სასჯელით შეუცვალეს. 1959 წელს შეუერთდა არალეგალური პატრიოტული ორგანიზაცია — „გორგასლიანს“.
1962 წელს დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი. უნივერსიტეტში სწავლისას გურამ დოჩანაშვილმა გაიცნო თავისი მომავალი მეუღლე, ნათელა სეფიაშვილი, რომელთანაც იქორწინა 1964 წელს.
მწერლის ცხოვრებაში განსაკუთრებული და მნიშვნელოვანი იყო 1966 წელი: 7 აპრილს დაიბადა მისი პირველი შვილი, ქეთო და გამოიცა პირველი წიგნი, „მთის გადაღმა“. 1968 წელს გურამ დოჩანაშვილი მწერალთა კავშირში მიიღეს, ამავე წლის 29 მაისს დაიბადა მისი უმცროსი ვაჟი, ირაკლი, რომელიც 1990 წელს ტრაგიკულად დაიღუპა. ეს მძიმე დღეები მას სასულიერო პირებმა და უახლოესმა მეგობრებმა გადაატანინეს, რამაც განსაკუთრებულად დააახლოვა უფალთან და ეკლესიასთან, უფალმა კი მალე ის გამოუგზავნა, ვინც მისი ცხოვრება კვლავ გააცოცხლა. „ბაბუა გიჟია, იმიტომ რომ ჩემზე გიჟდება“, — ამბობს მისი შვილიშვილი, თინათინ ჭკუასელი.
გურამ დოჩანაშვილის პირველი მოთხრობები დაიბეჭდა ჟურნალ „ცისკარში“ 1961 წელს. მწერალი არის ლიტერატურული პრემია - "საბას" ლაურეატი ნომინაციაში - "ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის."
2010 წლის 17 დეკემბერს გურამ დოჩანაშვილის ბოლო ნაწარმოების, ავტობიოგრაფიული შინაარსის რომანის "რაც უფრო მახსოვს, და მეტად მაგონდება" პრეზენტაცია გაიმართა. რომანი გურამ დოჩანაშვილის ბავშვობისა და ახალგაზრდობის პერიოდს მოიცავს. მწერალი წიგნზე სამი-ოთხი წლის განმავლობაში მუშაობდა. პრეზენტაციას დაეწსრო თბილისის მერი გიგი უგულავა, რომელმაც ქართველ ხალხს ახალი წიგნის დაბადება მიულოცა. წიგნის პრეზენტაცია მწერალს კომპოზიტორმა ვაჟა აზარაშვილმაც მიულოცა.
1946 წელს მომავალი მწერალი სასწავლებლად მიაბარეს ვაჟთა პირველ სკოლაში. მისი თანაკლასელები და უახლოესი მეგობრები იყვნენ: მერაბ კოსტავა, ზვიად გამსახურდია, ჯონდო მეტრეველი, ანატოლი მიქაძე, ვოვა სიხარულიძე, თამაზ გუნჯუა, თემურ ცერცვაძე, გურამ სხირტლაძე და სხვ. 1956 წელს სუკ-მა გურამ დოჩანაშვილს ბრალად წაუყენა ანტისაბჭოთა პროპაგანდა, ხოლო სასამართლომ სამწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა, თუმცა შემდგომ პირობითი სასჯელით შეუცვალეს.
1957 წელს ექსტერნად დაამთავრა 61-ე საშუალო სკოლა და მუსიკალური სასწავლებელი (ვიოლინოს კლასი). იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ისტორიის ფაკულტეტზე და აქტიურად მონაწილეობდა არქეოლოგიურ გათხრებში. უკრავდა უნივერსიტეტის ორკესტრში. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
1962-1975 წლებში გურამ დოჩანაშვილი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური განყოფილების უმცროსი მეცნიერი თანამშრომელი იყო. ამ პერიოდში მწერალი მონაწილეობდა ქვის ხანის 30-მდე ძეგლის შესწავლაში. 1975-1985 წლებში ჟურნალ „მნათობის“ პროზის განყოფილების გამგე იყო, მეთაურობდა პროზის სექციას მწერალთა კავშირში. 1985 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მთავარ რედაქტორად მუშაობდა.

წიგნები
* „მთის გადაღმა“. მოთხრობები. თბ., „ლიტერატურა და ხელოვნება“, 1966.
* „ნაბიჯი“. მოთხრობები. თბ., „საბჭოთა საქართველო“, 1969.
* „ათასი წვრილმანი“. თბ., „ნაკადული“, 1972.
* „მხიარული ბორცვი“. მოთხრობები. თბ., „ნაკადული“, 1971.
* „სამოსელი პირველი“. რომანი. წ.1. თბ., „ნაკადული“, 1975.
* „სამოსელი პირველი“. რომანი. წ. 2. თბ., „ნაკადული“, 1978.
* „სამოსელი პირველი“. რომანი. წ. 3. თბ., „მერანი“, 1980.
* „სამოსელი პირველი“. რომანი. წ. 4. თბ., „საბჭოთა საქართველო“ 1990.
* „საქმე“. მოთხრობები. თბ., „მერანი“, 1974.
* მოთხრობები. თბ.,"საბჭოთა საქართველო", 1976.
* „ყველაზე კარგი პაპა“. ზღაპარი უმცროსი სასკოლო ასაკის ბავშვთათვის. თბ., საქ. კპცკ-ს გამ-ბა, 1976.
* ერთი რამის სიყვარული, დაფარვა რომ სჭირდება ანუ მესამე ძმა კეჟერაძე. 1978
* „განმსდგომი შუაკაცი“. მოთხრობები. თბ., „ნაკადული“, 1983.
* „სამოსელი პირველი“. რომანი. მე-2 გამოც. თბ., „საბჭოთა საქართველო“, 1982.
* ორი მოთხრობა. თბ., „მერანი“, 1984.
* „ბაქანი“. მოთხრობები. თბ., „მერანი“, 1988.
* ოთხი მოთხრობა. თბ., „მერანი“. 1991.
* მოთხრობები. მე-2 გამოც. თბ., „საბჭოთა საქართველო“, 1987
* „კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა“. მოთხრობები. თბ., „საარი“, 2001.
* ხუთი მოთხრობა. თბ., „საარი“, 2002.
* „ძმისავ“. მოთხრობა. თბ., „მარსი“, 2002.
* „ვატერ(პო)ლო ანუ აღდგენითი სამუშაოები“. ფანტასტ. მოთხრობა. თბ., „საარი“, 2002.
* „მხოლოდ ერთი კაცი“, მოთხრობები, თბ., „მარსი“, 2002.
* „სამოსელი პირველი“. რომანი. თბ., „საარი“, 2002.
* "დაეძებდა: ერთგვარი მოთხრობა, ალაგ დეტექტივიც. თბ., „მარსი“, 2002
* „ძნელი“. მოთხრობები. თბ., „მარსი“, 2002.
* „ხორუმი ქართული ცეკვაა“. პიესა. თბ., „მარსი“, 2003.
* „ლოდი ნასაყდრალი“, რომანი. თბ., „მარსი“.2002.
* „ისედაც დასავლეთელები ომარა და გივია და პლანეტა ჰოლივუდი.“ ახალი რომანი, „აისი“, 2005.
* „იქამდე“. მოთხრობები. თბ., „ნაკადული“, 1991.
* „კეჟერაძეები“. ოთხი მოთხრობა. თბ., „ლაშარელა“, 2005.
* თხზულებები. ოთხტომეული. თბ., 2003.
* „Песня без слов.“ Рассказы. Тб., „Мерани“. 1983.
* "რაც უფრო მახსოვს, და მეტად მაგონდება", თბილისი, 2010.
* "ბრმადყოფილზე. და...], 2015

პრემიები და ჯილდოები
* ლიტერატურული პრემია საბა ნომინაციაში „ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის“, 2010
* ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემია რომანისათვის „ბრმადყოფილზე. და…“ (ასევე, მთელი შემოქმედებითი მოღვაწეობისთვის), 2018

ბმულები
* https://poetry.ge/poets/guram-dochanashvili/prose
* http://ka.wikipedia.org/wiki/გურამ_დოჩანაშვილი
* https://www.radiotavisupleba.ge/a/24343550.html
* https://burusi.wordpress.com/literature/guram-dochanashvili/
* https://www.facebook.com/samoselipirveli
* https://en.wikipedia.org/wiki/Guram_Dochanashvili
* https://www.imdb.com/name/nm0996773/?ref_=fn_al_nm_1


სალონური საუბრები გურამ დოჩანაშვილთან (06.11.2017)


აზროვნების აკადემია
Published on Dec 10, 2017
* https://youtu.be/E3NmiQIiHtc

study


Last edited by Admin on Sun Mar 17, 2019 4:56 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:01 pm

გურამ დოჩანაშვილი Guram_21

გურამ დოჩანაშვილი

დედამიწას სიყვარული ატრიალებს, დომენიკო...
(ფრაგმენტი რომანიდან „სამოსელი პირველი“)

„ - და უზარმაზარ ფანჯრებდაგმანულ ეტლში აღმოვჩნდი მაშინ, სხვა ქალაქისკენ მიდიოდა, - განაგრძობდა მიჩინიო, გამოქვაბულში, გრილად მოჭიქულ წყვდიადში ისხდნენ, - ოცნი ვმგზავრობდით, და სუყველანი გამორჩეული ავაზაკები იყვნენ, ვიღაცა ერთის გარდა, იმას არ ვიცნობდი, თავისთვის იჯდა კუთხეში, წყნარად. ნიღაბი მხოლოდ მე მეკეთა, და საგანგებო დავალებაზე მიმავალი ვეგონე ყველას, არავინ უწყოდა, რომელი კამორელი ვიყავ, მერიდებოდნენ. ვიწრო ჭრილიდან შევცქეროდი მათ, ავაზაკებს, კარგად ვიცოდი ყოველი მათგანის ასავალ-დასავალი და სურვილისაგან მაჟრიალებდა - მე ხომ სწორედ იმიტომ მივედი კამორაში, ასე მეგონა, თუკი სიკეთის მთესველი ვარ, ბოროტება უნდა მოვსპო-მეთქი და იმ დიდი ეტლის უფსკრულში გადაჩეხა მყარად მქონდა გადაწყვეტილი. ხანდახან იმ უცნობსაც შევავლებდი თვალს - რაღაც ძალიან უცნაური იერსახისა იყო, დაფიქრებული; ვერც შეატყობდი, გულში რა ედო. მხოლოდ ის მგზავრი არ ვიცოდი, დანარჩენების მოსასპობად კი კაცი უკეთეს დროს ვერ ინატრებდა. და მეეტლემ წინასწარ დათქმულ ადგილას რომ შეაჩერა ეტლი, მძიმედ გადმოვედი, კარი მივხურე და ვითომ ფულის მისაცემად დინჯად მივუახლოვდი მეეტლეს, მერე ვისკუპე, გადმოვაგდე და კოფოზე ჯერაც დამჯდარი არ ვიყავ, ცხენებს რომ გადავუჭირე წართმეული შოლტი, ეტლში მსხდომთ არაფერი გაუგიათ. მივჭენაობდით, თოთხმეტი ცხენის სადავე მეპყრა ხელთ, კარგად ვიცოდი - უფსკრულს როგორც კი მივუახლოვდებოდით, განზე ჩაქროლების ნაცვლად სწორედ იქითკენ გავაჭენებდი ცხენებს, ერთსაც ღონივრად დავიქნევდი შოლტს და მე კი უვნებლად გადმოვხტებოდი. მოუთმენლობისგან ავწრიალდი, ზეზე დგომელა მივერეკებოდი ცხენებს, ერთი სული მქონდა, სანამ იქამდე მივაღწევდი, ასე მეგონა, მართალი ვიყავ; სულო ცოდვილო - ვზეიმობდი წინასწარ კიდეც, მაგრამ უეცრად ის კაცი გამახსენდა, აის უცნობი და ხასიათი წამიხდა; რაღაცნაირად, შევიბოჭე, სულ მისი სახე მიტივტივებდა, გამოუცნობი. „დიდი ამბავი“, - გავიფიქრე, მინდოდა თავი მემართლებინა, - ვინც გინდა იყოს, სამაგიეროდ თვრამეტ ავაზაკს მოვაცილებ ქვეყანას და ამით რამდენ კაცს გადავარჩენ-მეთქი... მაგრამ ის კაცი, თავისთავად, ისევე როგორც ყველანი ჩვენ, დომენიკო, თავისი თავისთვის ერთი, ერთადერთი იყო, და როგორც ყოველს, იმასაც მარტოკინად ჰყავდა უძვირფასესი რამ ქვეყანაზე - საკუთარი თავი, მხოლოდ მისეულ, მთელ სამყაროს რომ იტევდა და მისი ქვეყანა მხოლოდ მისით ცოცხლობდა, მხოლოდ... და იმ კაცისთვის რა იყო, აბა, ის თვრამეტი ავაზაკი, რა? - არაფერი, თუკი სიცოცხლე წაერთმეოდა... თან, არც ვიცოდი, ავაზაკი იყო თუ არა, გინდაც ყოფილიყო, „რა უფლება მაქვს!“ - შევუწყერი თავს და კვლავ შევყოყმანდი; მერე ისიც კი გავიფიქრე, ეტლს თავადაც რომ გადავყოლოდი, იმ კაცისადმი დანაშაული თითქოსდა ამით გამომესყიდა; მაშინვე მივხვდი, ესეც რომ არ იქნებოდა სწორი - იმ კაცისათვის, მეც სულერთი ვიყავ, რა მე და რა ის ავაზაკები, ძაან არ ვენდომებოდი? თუ მოკვდებოდა... და ღონივრად მოვზიდე სადავე, გავაჩერე ეტლი, მეწინავე ცხენისკენ გავიქეცი, სწრაფად გამოვხსენი, მოვახტი და უკანვე, კამორასკენ გავაჭენე. ამასობაშ ეტლიდან გამოცვივდნენ, რაღანაირი ლანძღვა-გინება არ დამადევნეს, დაწევით რაღას დამეწეოდნენ, განაგრძობდნენ მერე ალბათ გზას, ამას არა აქვს მნიშვნელობა, მთავარი ისაა, რომ ავაზაკთაგან დღესაც არავის ეცოდინება, იმ კაცმა მისდაუნებურად ყველანი სიკვდილს რომ გადაარჩინა.
და დომენიკოს თუმცა კრინტი არ დაუძრავს, მიჩინიომ მაინც იკითხა:
- რატომ გიამბე? თუ გინდა გეტყვი...
- დიახ...
- ერთი იმიტომ, რომ ჩვენ ყველანი, სუყველანი, ადამიანები, უხილავი ქსელით ერთმანეთზე გადაბმულნი ვართ - არც ვიცით, ისე. შენც, მაგალითად, ვერასოდეს წარმოიდგენდი, მანუელო კოსტამ დიდი ზეს გარდა შენც რომ სიკვდილს გადაგარჩინა.
- მე არა, არა, - თავი გააქნია სიბნელეში დომენიკომ, - მე კანუდოსიდან არც გამოვსულვარ და მხოლოდ...
- მე, როგორც ერთ-ერთი ღირსეული კამორელთაგანი, - გააწყვეტინა მიჩინიომ, - იმის წამებას ვესწრებოდი და მანუელოს საქციელით აღფრთოვანებულს, ერთთავად სული მიწაკწაკებდა, გადამერჩინა, და როგორმენაირად შევძლებდი კიდეც, მაგრამ იმჯერად ისეთ ძვირფას ტყვეს, ვითომც საიდუმლო ხვრელი რომ იცოდა, ცალკე არ გამაყვანინებდნენ და სხვაგვარად კი, გავიყიდებოდი. მეც უნდა გადავკარგულიყავი.
- მერე რა... - წამოიძახა დომენიკომ, - დიდი ამბავი... გადაკარგულიყავით, თუკი შეგეძლოთ მისი დახსნა... ის ხომ ნამდ...
- მერე შენ ვეღარ გადაგარჩენდი, დომენიკო, - კვლავ გააწყვეტინა მიჩინიომ, - შენი თავი მებარა. მანუელომ კი, როგორც ხედავ, შენც დაგდო მადლი.
შუბლზე ხელი მოისვა დაბნეულმა მგზავრმა.
- მაგრამ იმ ეტლის ამბავი მხოლოდ ამისთვის არ მიამბნია, კარგად დამიგდე ახლა ყური. იმ ღამით ბევრი ვიფიქრე, ძალიან ბევრი, რაღაცნაირად, ღრმა და მაღალი ფიქრი იყო; განთიადისას, ერთ რამეს მივხვდი!
- რას...
- რომ დედამიწას სიყვარული ატრიალებს, დომენიკო.
მთლად გაიტრუნა წყვდიადში მგზავრი.
- ასე რომ არა, დაიქცეოდა, - მკაფიოდ გაისმოდა ბნელში, - ამდენი ცოდვა დაამძიმებდა, დომენიკო, ვეღარ შესძლებდა ბრუნვას, ზოგ-ზოგებისადმი სიყვარული რომ არა..."


Exclamation




გურამ დოჩანაშვილი ,,სამოსელი პირველი''.

დაინახე, რაც გესმის
Published on Jul 18, 2015

თანამედროვე ქართველი კლასიკოსი მწერალის გურამ დოჩანაშვილის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები. ,,სამოსელი პირველის'' სიუჟეტი თავგადასავლის მაძიებელი ჭაბუკის დომენიკოს ამბავია, რომელზეც დიდად იმოქმედა იდუმალებით მოცული კაცის - ლტოლვილის ნაამბობმა. დომენიკო ტოვებს მშობლიურ სახლ-კარს, მამას და მიდის ,,ლამაზ ქალაქში''. თანდათან მრავალ ადამიანთან ურთიერთობისას იგი მიხვდება, თუ რა არის მეგობრობა, სიყვარული, სიკეთე, ბოროტება, გულწრფელობა, პატიოსნება. ეს არის წიგნი სიკეთისა და ბოროტების შეცნობაზე ...

©️ radio1.ge - საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ,,რადიოთეატრის'' პროდუქცია.

* https://youtu.be/rTogpdN4100


„ჩვენ ყველასა გვაქვს ჩვენი ქალაქი, ოღონდ ხანდახან არც ვიცით ხოლმე... თვალებზე ქუდჩამოფხატულნი, მხრებაწურულნი მივიპარებით - ვინმემ არ გვიცნოს... ჩვენი ქალაქის, ლამაზ-ქალაქის მოცისფრო და ვარდისფერი სახლები, ჯერ კიდევ ნედლი, მზეზე ორთქლადენილი კრამიტის სახურავები - თოვლი რომ დნება... ნაუცბათევი გაზაფხულის ამღვრეული სითბო, და მსუბუქად თავბრუდახვეული ლამაზქალაქელები... გატრუნული და მიყუჩებული ხეები მზეში... საოცრად აბზინებული, გამოცოცხლებული ქერქი... ჩრდილში, სახლს უკან ჩარჩენილი დაუმდნარი თოვლი, ჭუჭყიანი ნამცეცებით დაჭორფლილი... ჩვენი ქალაქი, პირველი თბილი დღით არეული, დარეტიანებული ქალაქელები - ლანდოს კოფოზე ჩაძინებული ულვაშა კაცი...
აი, გაზაფხულიც მოვიდა, წელიწადის მთავარი დრო!“

გურამ დოჩანაშვილი - „სამოსელი პირველი“

Exclamation

გურამ დოჩანაშვილი

ჩვენ ყველასა გვაქვს ჩვენი ქალაქი...

(ლექსადჩაწერილი ფრაგმენტი რომანიდან „სამოსელი პირველი“)

ჩვენ ყველასა გვაქვს ჩვენი ქალაქი,
ოღონდ ხანდახან არც ვიცით ხოლმე...
თვალებზე ქუდჩამოფხატულნი,
მხრებაწურულნი მივიპარებით -
ვინმემ არ გვიცნოს...
ჩვენი ქალაქის, ლამაზ-ქალაქის
მოცისფრო და ვარდისფერი სახლები,
ჯერ კიდევ ნედლი, მზეზე ორთქლადენილი
კრამიტის სახურავები - თოვლი რომ დნება...
ნაუცბათევი გაზაფხულის ამღვრეული სითბო,
და მსუბუქად თავბრუდახვეული ლამაზქალაქელები...
გატრუნული და მიყუჩებული ხეები მზეში...
საოცრად აბზინებული, გამოცოცხლებული ქერქი...
ჩრდილში, სახლს უკან ჩარჩენილი დაუმდნარი თოვლი,
ჭუჭყიანი ნამცეცებით დაჭორფლილი...
ჩვენი ქალაქი, პირველი თბილი დღით არეული,
დარეტიანებული ქალაქელები -
ლანდოს კოფოზე ჩაძინებული ულვაშა კაცი...
აი, გაზაფხულიც მოვიდა, წელიწადის მთავარი დრო!

1975 წ.


study


Last edited by Admin on Mon Mar 25, 2019 8:31 pm; edited 5 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:02 pm


გურამ დოჩანაშვილი - კაცი რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა

რადიოთეატრი - Georgian Radio Theatre
Published on Oct 11, 2015

გურამ დოჩანაშვილი - კაცი რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა

სცენარის ავტორი და რეჟისორი - ზურაბ კანდელაკი
ხმის რეჟისორი - ნანა სანდუხაძე
რედაქტორი - ნათია ხოშტარია

მონაწილეობენ: ზურაბ ყიფშიძე, არჩილ ბარათაშვილი, ჯემალ მონიავა, პაპუნა ჭელიძე, ნანა ხურითი, თემურ ნაცვლიშვილი.

ჩაწერილია 2003 წელს.

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:04 pm


გურამ დოჩანაშვილი ,,ვატერ(პო)ლოო ანუ აღდგენითი სამუშაოები''.

დაინახე, რაც გესმის
Published on Sep 5, 2015
©️ radio1.ge - საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ,,რადიოთეატრის'' პროდუქცია.


Exclamation

გურამ დოჩანაშვილი

ვატერ(პო)ლოო, ანუ აღდგენითი სამუშაოები
(ფანტასტიკური მოთხრობა)

ფრაგმენტი მეექვსე თავიდან

ეჰ, სიგარეტი, აჰ, კარმენსიტავ, კონტრაბანდული მინდვრის ღიღილოო, როგორ და როგორ სხვადასხვაფრივ უყვარდი ყველას, მაინც რა ნახეს შენში ისეთი, გზასაცდენილი, უკაცრაოდ პასუხია, ქალი იყავი, და შენ-შენი მშობლების და დედმამიშვილების შემარცხვენელი, არც ვიცი, გყავდა? იქ, ფაბრიკაში დროებითად გზაზე დამდგარმა, იმის ნაცვლად, რომ შრომითი მაჩვნებელებით გესახელა თავი, სისხლის სამართლის დანაშაული ცივი იარაღით ჩაიდინე, შრომითი გზიდან სადღაც ჯაგნარში გადაუხვიე რად, რა გინდოდა იქ, სხვა რომ არაფერი, ეგ აბრეშუმის ძალიან გრძელი შენი თავსაფარი ეკლებს წამდაუწუმ ედებოდა, ხომ ედებოდა, აკი ედებოდა, დიახაც რომ ედებოდა, მაგრამ შეგაჩერებდა რა, მოლიპულ გზაზე დაგორებულს, თუმცა მოლიპულზე ჯაგნას რა უნდა, მოკლედ, გზას ასცდი და უარყოფითად დაგორებულს, შეგაჩერებდა-მეთქი რა, ხოლო კარგად აღზრდილი სანაქებო მანდილოსნები, რომელთაც გრძელ კაბაში ფეხსაცმელიც კი არ მოუჩანდათ, შენ კი წვივებშიშველი მდინარის პირას დატანტალობდი, არც კი გესალმებოდნენ, დიახ, აუგი იყო შენთან ცნობანა, თუ არა გჯერათ, აფრედერიკ მეს, აგერ არაა? - პირში მთქმელს, ვკითხოთ. აი, რას ამბობს იგი: მე რომ გულის რჩეული სატრფო მყოლოდა, შენთან მუსაიფს ავუკრძალავდი, თუ არ მოიშლიდა, მივუთითებდი, მაინც თუ არ მოიშლიდა, დავტუქსავდი და მაინც თუკი აღარ მოიშლიდა, გავროზგავდი და კიდევ თუ მაინც არ მოიშლიდა, სამმაგ ბოქლომზე ჩავკეტავდი და მერე კი პირდაპირ შენთან გამოვიქცეოდი, რადგან მიყვარხარ. ეიფ, ეს რა თქვა, რა გქონდა მაინც საყვარელი, აჰ, კარმენსიტა, ბოდიშით - კარმენ, რა გქონდა მაინც შესაყვარებელი, ვერ გამიგია, აჟუჟუნებდი თუმცა მაგ თვალებს, შავ თვალებს, დიდრონ თვალებში ცეცხლი გიხტუნავდა, სიგარეტთათვის ალის მომდები, ხოლო სიგარეტად ახლა პირიქით, აფრედერიკ მეც კი გამოდის, ჩვენი, სიფრხილე ჰმართებს, არ აგედევნოს შენ, დიდად საშიშს, ვისთვისაც რომ იმისობისას სულერთი იყო თავსასთუმლად ბუმბულოვანი მუთაქა თუ შემთხვევითი ბალახი, რომელი ცხენი შენა გვყავდი, აღვირახსნილი რომ დაჭნაობდი მოლიპულ გზებზე, ვის რად უყვარდი, ვერ გამიგია, თუმცა ერთი რამ მაინცა გქონდა, მცირედი რაღაც მაინც გაგაჩნდა ძლივს ღირებული - თუმც უწესრიგოდ, მაგრამაც, მგონი, სადღაც მაინც ცოტათი ოდნავ თითქოს და იქნებ თავისუფალი იყავი, არა? ამით გვხიბლავდი? რა ვიცი, ეგებ; თუკი ასეა, თქვენ ბრძანდებოდით თავად საკრავი, თანაც საკრავი უზენაესი, რადგან თუმცაღა მხოლოდ ორი, მაგრამ უნეტარესი ყოვლად სიმები შიშველ სხეულზე, ტან-ტატნზე გადაგჭიმვოდათ - თავისუფლება და სიყვარული, და რადგან ყოველ საკრავში ეს ორი მცნება, აკი ვიძახი: უზენაესი, - ტანჯვით საწვდომი თავისუფლება და სიყვარული, ეს ორად ორი უუმაღლესი ამაღზევება, საიდუმლოდ ძევს...

Exclamation

და ახლა ამავე ფრაგმენტს ლექსად შევხედოთ:

Wink

გურამ დოჩანაშვილი

აჰ, კარმენსიტავ...

(ლექსადჩაწერილი ფრაგმენტი ფანტასტიკური მოთხრობის: „ვატერ(პო)ლოო, ანუ აღდგენითი სამუშაოების“ მეექვსე თავიდან)

ეჰ, სიგარეტი,
აჰ, კარმენსიტავ, კონტრაბანდული მინდვრის ღიღილოო,
როგორ და როგორ სხვადასხვაფრივ უყვარდი ყველას,
მაინც რა ნახეს შენში ისეთი,
გზასაცდენილი, უკაცრაოდ პასუხია, ქალი იყავი,
და შენ-შენი მშობლების და დედმამიშვილების შემარცხვენელი,
არც ვიცი, გყავდა?
იქ, ფაბრიკაში დროებითად გზაზე დამდგარმა,
იმის ნაცვლად, რომ შრომითი მაჩვნებელებით გესახელა თავი,
სისხლის სამართლის დანაშაული ცივი იარაღით ჩაიდინე,
შრომითი გზიდან სადღაც ჯაგნარში გადაუხვიე რად,
რა გინდოდა იქ,
სხვა რომ არაფერი,
ეგ აბრეშუმის ძალიან გრძელი შენი თავსაფარი
ეკლებს წამდაუწუმ ედებოდა,
ხომ ედებოდა,
აკი ედებოდა,
დიახაც რომ ედებოდა,
მაგრამ შეგაჩერებდა რა,
მოლიპულ გზაზე დაგორებულს,
თუმცა მოლიპულზე ჯაგნას რა უნდა,
მოკლედ, გზას ასცდი და უარყოფითად დაგორებულს,
შეგაჩერებდა-მეთქი რა,
ხოლო კარგად აღზრდილი სანაქებო მანდილოსნები,
რომელთაც გრძელ კაბაში ფეხსაცმელიც კი არ მოუჩანდათ,
შენ კი წვივებშიშველი მდინარის პირას დატანტალობდი,
არც კი გესალმებოდნენ,
დიახ, აუგი იყო შენთან ცნობანა,
თუ არა გჯერათ, აფრედერიკ მეს, აგერ არაა? –
პირში მთქმელს, ვკითხოთ.
აი, რას ამბობს იგი:
მე რომ გულის რჩეული სატრფო მყოლოდა,
შენთან მუსაიფს ავუკრძალავდი,
თუ არ მოიშლიდა, მივუთითებდი,
მაინც თუ არ მოიშლიდა, დავტუქსავდი
და მაინც თუკი აღარ მოიშლიდა, გავროზგავდი
და კიდევ თუ მაინც არ მოიშლიდა,
სამმაგ ბოქლომზე ჩავკეტავდი
და მერე კი პირდაპირ შენთან გამოვიქცეოდი,
რადგან მიყვარხარ.
ეიფ, ეს რა თქვა,
რა გქონდა მაინც საყვარელი,
აჰ, კარმენსიტა, ბოდიშით - კარმენ,
რა გქონდა მაინც შესაყვარებელი,
ვერ გამიგია,
აჟუჟუნებდი თუმცა მაგ თვალებს,
შავ თვალებს,
დიდრონ თვალებში ცეცხლი გიხტუნავდა,
სიგარეტთათვის ალის მომდები,
ხოლო სიგარეტად ახლა პირიქით,
აფრედერიკ მეც კი გამოდის, ჩვენი,
სიფრხილე ჰმართებს,
არ აგედევნოს შენ, დიდად საშიშს,
ვისთვისაც რომ იმისობისას სულერთი იყო თავსასთუმლად
ბუმბულოვანი მუთაქა თუ შემთხვევითი ბალახი,
რომელი ცხენი შენა გვყავდი,
აღვირახსნილი რომ დაჭნაობდი მოლიპულ გზებზე,
ვის რად უყვარდი, ვერ გამიგია,
თუმცა ერთი რამ მაინცა გქონდა,
მცირედი რაღაც მაინც გაგაჩნდა ძლივს ღირებული -
თუმც უწესრიგოდ, მაგრამაც, მგონი,
სადღაც მაინც ცოტათი ოდნავ თითქოს და იქნებ
თავისუფალი იყავი, არა?
ამით გვხიბლავდი?
რა ვიცი, ეგებ;
თუკი ასეა,
თქვენ ბრძანდებოდით თავად საკრავი,
თანაც საკრავი უზენაესი,
რადგან თუმცაღა მხოლოდ ორი,
მაგრამ უნეტარესი ყოვლად სიმები შიშველ სხეულზე,
ტან-ტატნზე გადაგჭიმვოდათ -
თავისუფლება და სიყვარული,
და რადგან ყოველ საკრავში ეს ორი მცნება,
აკი ვიძახი: უზენაესი, -
ტანჯვით საწვდომი თავისუფლება და სიყვარული,
ეს ორად ორი უუმაღლესი ამაღზევება, საიდუმლოდ ძევს...

1980-81 წ.წ.



study


Last edited by Admin on Mon Mar 18, 2019 1:41 am; edited 5 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:06 pm


გურამ დოჩანაშვილი - იგი სიყვარულისთვის იყო გაჩენილი, ანუ გრიშა და მთავარი

რადიოთეატრი - Georgian Radio Theatre
Published on Oct 11, 2015

რეჟისორი - ზურაბ კანდელაკი
ხმის რეჟისორი - რომეო ტერ-გრიგორიანი
მუსიკალური გამფორმებელი - ლალი იმნაიშვილი

მონაწილეობენ: გიორგი გეგეჭკორი, ზურაბ ცინცქილაძე, ზეინაბ გზირიშვილი, მალხაზ გორგილაძე, ბონდო გოგინავა, გურამ ხურცილავა, სოსო გოგიჩაიშვილი, თემურ ნაცვლიშვილი, უშანგი კაპანაძე, თემურ კვირკველია.

ჩაწერილია 1978 წელს.

Exclamation

გურამ დოჩანაშვილი:
„ოკეანე ხარ... დიდი მოქნილი თევზებით სავსე. ხან გაცოფებული თავსდატეხილ გრიგალებს უყეფ, ხანაც კი-მშვიდი, ბლანტე და ფსკერზე ზარმაც ფიქრებად ირხევიან ფერად-ფერადი მცენარეები… ოკეანე ხარ, მზეზე იზმორები და ღამით, უნებურად გაღვიძებული, ისევ სიკვდილზე ფიქრობ და გრძნობ, რომ მუდამ ორთქლდები, რომ უცილებლად დაიწრიტები და შენი თევზებიც სულს დაღაფავენ... მაგრამ როგორც არ უნდა მოიწყინო, გაიტეხო გული, შენს ჯიუტ თევზებს საკვები მაინც უნდათ და… ისევ დავბოდიალობთ ქვეყნად, ამ დალოცვილი დედამიწის ზურგზე...“

ციტატის წყარო: „კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა“

study


Last edited by Admin on Sun Apr 07, 2019 11:17 am; edited 1 time in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:07 pm


გურამ დოჩანაშვილი - უჩვეულო სტუმრობა

რადიოთეატრი - Georgian Radio Theatre
Published on Oct 11, 2015

რეჟისორი - ზურაბ კანდელაკი
ხმის რეჟისორი - იური ნუცუბიძე
მუსიკალური გამფორმებელი - ლია წკეპლაძე
რედაქტორი - კაპიტონ გაწერელია

მონაწილეობენ: ეროსი მანჯგალაძე, სალომე ყანჩელი, მედეა ჩახავა, გიზო სიხარულიძე.

ჩაწერილია 1975 წელს (რადიოდადგმა აღდგენილია 2007 წელს. აღდგენაზე მუშაობდნენ: ზურაბ კანდელაკი და ბაკო ხვიჩია).

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:09 pm


სატელევიზიო სპექტაკლი გურამ დოჩანაშვილის "ერთი რამის სიყვარული დაფარვა რომ სჭირდება"

Published on Apr 4, 2017
სატელევიზიო სპექტაკლები

გურამ დოჩანაშვილის "ერთი რამის სიყვარული დაფარვა რომ სჭირდება"

მონაწილეობენ: ეროსი მანჯგალაძე, გოგი გეგეჭკორი, გიგოლა თალაკვაძე, ვიქტორ ნინიძე.
რეჟისორი: ზურაბ კანდელაკი).

Exclamation

გურამ დოჩანაშვილი:
„შეხედავ კაცს — მოგეწონება, გაიცნობ — მოგეწონება, დაგელაპარაკება — მოგეწონება, დაგელაპარაკება ისევ — უიმე, მტრისას... შემოიკრავ თავში ხელს, როგორ შევცდი, ვინ მეგონა და... პირიქითაცაა: შეხედავ — აგბურძგლავს, გაიცნობ — დაგბურძგლავს, დაილაპარაკებს — დაგთუთქავს, მერე კიდევ მოუსმენ, შეხედავ, ახედავ, დახედავ და... არც ისე ცუდი კაცია. და მერე სულ ერთია — არაა ცუდი. მაგრამ მესამენიც არიან, სერგო ჩემო, ყველაზე ძნელი ხალხი: შეხედავ — კარგია, გაიხედავ — ცუდი, გაივლი, გამოივლი, შეხედავ — ისევ კარგია, წახვალ, წამოხვალ — მაინც ცუდი... წარმოგიდგენია? — ხან კარგი, ხან ცუდი, ხან კარგი, ხანაც...“

ციტატის წყარო: „იგი სიყვარულისთვის იყო გაჩენილი ანუ გრიშა და მთავარი“

study


Last edited by Admin on Sun Apr 07, 2019 11:16 am; edited 1 time in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:10 pm


გურამ დოჩანაშვილი - მიხეილი და ალექსანდრე

რადიოთეატრი - Georgian Radio Theatre
Published on Oct 11, 2015

რეჟისორი - ზურაბ კანდელაკი
ხმის რეჟისორი - რომეო ტერ-გრიგორიანი

მონაწილეობენ: ეროსი მანჯგალაძე, გიორგი გეგეჭკორი, ნანი ჩიქვინიძე, დავით უფლისაშვილი, უშანგი კაპანაძე, თემურ კვირკველია.

ჩაწერილია 1980 წელს (აღდგენილია 2012 წელს).

Exclamation

გურამ დოჩანაშვილი:
„ნამდვილი ქალი ფეხაკრეფით უნდა დაირებოდეს... ოღონდ უნებურად, როგორც დევნილი... ან მდევარი.. - და როცა მოვა, როდესაც მოვა, და შემოგხედავს, რაღაცას მაშინვე უნდა მიგახვედროს - დუმილის დროსაც, მუდამ რაღაცას უნდა ამბობდეს ნამდვილი ქალი...
ზურგიდანაც რომ აათვალიერო, მაინც უნდა მიხვდე - მხარი, კისერი, ნამდვილი ქალის წელი, ხელები მუდამ ამბობენ... და თუ პირისპირ დგას და გიყურებს, მაშინ.. ო, მაშინ... თვალებით ყევლაფრის თქმა უნდა შეძლოს... ყველაფერი მიგანიშნოს, და რაც მთავარია, უნდიხარ შენ თუ არა... სახის ჩრდილებიც, - ყველაფერს აქვს თავის ჩრდილი - შუბლს, თმას, ცხვირს, ტუჩებს.. ხელისგული - ნამდვილი ქალის ხელი აიღეთ, ვიწრო ხელისგულს დახედეთ და ნაზ, მშრალ ხაზებს დიდხანს უცქირეთ... მერე ფრთხილად ჩამიაყოლეთ სამი თითი და თვალებში შეხედეთ - მაშინვე მიხვდებით ნამდვილი ქალი თუა - ანდა საკუთარი ხელისგული დაადეთ და მაშინვე რაღაცას იგრძნობთ - რაღაც შორეულს, რაღაც ბუნდოვანს, ყოველთვის გეტყვის ქალის ხელისგული... და თუ უყვარხარ, თუ უყვარხარ, მაშინ მხარზედაც, ჩაცმულსაც კი რომ დაგადოს ის ნაზე ხელი...“

ციტატის წყარო: „სამოსელი პირველი“

study


Last edited by Admin on Sun Apr 07, 2019 11:15 am; edited 1 time in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:22 pm

გურამ დოჩანაშვილი Guram_23

გურამ დოჩანაშვილი

ყველაზე კარგი პაპა


იმ ჭრელ ქვეყანას ერთი გაუმაძღარი, მდიდარი, ბოროტი მეფე განაგებდა. გადახედავდა თავის ავლა-დიდებას და ვეზირებს უბრძანებდა:

– აბა, წადით, წამოდით და ქონება მომიტანეთო.

ვეზირებიც ქუჩა-ქუჩა, კარდაკარ დაძრწოდნენ და საცა რაიმეს მოიხელთებდნენ, ტომარაში თავს უკრავდნენ ხოლმე. მეფე ჯერ ხარბად გადახედავდა შემურულ ქვაბებს, დაგრეხილ კოვზებს, გაბზარულ ჯამებს, აათვალიერებდა, ჩაათვალიერებდა და აიმრიზებოდა:

– ეს რაა, ეს რად მინდაო.

– სხვა არაფერი არა აქვთ რა, დიდო მეფეო, – მდაბლად დაუკრავდა თავს მთავარი ვეზირი.

– წაიღეთ, წაიღეთ, გადაყარეთო! – ამბობდა მეფე. მერე იტყოდა:

– ვინმეს ხომ არ გაულანძღივარ, რამე ცუდი ხომ არ უთქვამთ ჩემზეო?

– არა, არა, დიდო მეფეო!

– მაშ, ხალხს ვყვარებივარო?

– შენით უდგათ სული, მეფეო!

”რა საყვარელი მე ვარო”, – გაიფიქრებდა მეფე და ვეზირებს დაუცაცხანებდა:

– აბა, ერთი არ მოგიყვანიათ ჩემი გამლანძღავი, სულ თავებს დაგაყრევინებთო.

დაძრწოდნენ ვეზირები ქვეყნად.

ქალაქგარეთ ერთი პატიოსანი, გამრჯე კაცი ცხოვრობდა. ხნავდა, თესავდა, რწყავდა, მკიდა, საქონელს ზრდიდა, ვაზს ახარებდა. ხალხი უყვარდა, ხალხში დაიარებოდა; რანაირი გამოთქმა გინდა, იმას რომ არ სცოდნოდა.

იჯდა ერთხელ თავისი ქოხის წინ, ბარს ქლიბავდა. ჩამოიარა დიდმა ვეზირმა, გაიფიქრა, ეგებ ამას დასცდეს მეფეზე რამეო და ჰკითხა:

– ჩვენი მეფე ხომ კარგიაო?

მიხვდა, რატომაც გაემასლაათა ვეზირი და მიუგო:

– დიდი გერგილიანი მეფეაო.

– რაო? ეს რა თქვიო! – შეუტია ვეზირმა.

გათოკილი მიჰგვარეს მეფეს. თორმეტ კარში გაატარეს, ცხრაკლიტული შეაღეს, მიწისქვეშა გვირაბებით იარეს, ფარდა გადასწიეს და გამოჩნდა კიდეც ის ჩვენი მეფე.

– მეფევ, შენზე თქვა, გერგილიანიაო!

– თავი მოჰკვეთეთო! – ბრძანა მეფემ.

– რატომ, მეფევ, – მშვიდად მიუგო გამრჯე კაცმა, – ცუდი ხომ არაფერი მიკადრებიაო.

– მიკადრებია რა არიო.

ბევრი სიტყვა არ იცოდა მეფემ. ანდა, საიდან უნდა სცოდნოდა, ქუჩაში ის არ გადიოდა, ხალხს არ ენახვებოდა, ძეხორციელს არ ესაუბრებოდა იმ თავის ვეზირების გარდა.

– რა და, ცუდი არაფერი მითქვამსო, მეფევ, – აუხსნა კაცმა.

– მართლაო? – ვეზირებს მიუბრუნდა. იმათ მხრები აიჩეჩეს.

– წადით და სიტყვის პაპა მომგვარეთო.

სიტყვის პაპა ერთი თმაწვერდათოვლილი ბრძენი მოხუცი იყო. რომელი სიტყვა გინდა, იმას არ სცოდნოდა. მოიყვანეს თავის ქოხიდან, მეფეს წარუდგინეს. ასე და ასეო, უთხრეს, ამ კაცმა მეფეზე თქვა, გერგილიანაიო.

– მერე რაღას ერჩით? – გაიკვირვა სიტყვის პაპამ, – გერგილიანი მოხერხებულ, საზრიან ადამიანს ნიშნავსო.

– ტყუილად შემაწუხეთო? – თვალები დაუბრიალა ვეზირს მეფემ.

– მეც მომცდინაო, – თქვა კაცმა, – სახნავ-სათესი მქონდაო.

– ჰოდა, – ვეზირს უბრძანა მეფემ, – წაიძრე შენი ბეჭედი და მაგას…… არა, მე მომეციო.

რაღას იტყოდა ვეზირი, ბეჭედი სულ ხვნეშა-ხვნეშით წაიძრო თითიდან. ის დღე იყო და, გადაეკიდა გამრჯე კაცს ვეზირი.

ერთხელაც უტრიალა, უტრიალა და დაღლილი, მისავათებული კაცი ხის ძირას დასასვენებლად რომ ჩამოჯდა, მივიდა და უთხრა:

– მაშ, ჩვენი მეფე გერგილიანიაო?

– დიდი ქველმოქმედიაო, – მიუგო კაცმა.

– რაო? ახლა კი გიჩვენებ სეირსო, – დაექადნა ვეზირი. ისევ მიჰგვარეს მეფეს.

– დიდო მეფეო, ამან თქვენზე თქვა… როგორა თქვი?

– ქველმოქმედია-მეთქი!

-ჰო, ქველმოქმედიაო!

– თავი მოსჭერითო.

– რატომ მეფევ, – მშვიდად მიუგო კაცმა, – ცუდი არაფერი მიკადრებიაო.

მოაცდინეს ისევ სიტყვის პაპა, მეფესთან მიიყვანეს.

– ქველმოქმედს კარგ კაცზე იტყვიან, – აუხსნა სიტყვის პაპამ მეფეს, – ქველმოქმედი სიკეთის ჩამდენსა და გულკეთილს ნიშნავსო.

– ისევ ტყუილად შემაწუხეო?! – დაუცაცხანა ვეზირს მეფემ, -ახლავე შეიხსენი ქამარი და მაგას… არა, არა, მე მომეციო.

სულ კვნესა-კვნესით გაუწოდა ვეზირმა ძვირფასი თვლებით მოოჭვილი ქამარი. გულში ბოღმა ჩაიხვია, გამრჯე კაცს უფრო გადაემტერა.

ერთ მშვენიერ დღესაც უტრიალა, უტრიალა და, საღამო ხანს დაღლილმა კაცმა რომ ჩაიძინა, გააღვიძა და დაუყვირა.

– ჩვენი მეფე ხომ ქველმოქმედიაო!

– გადი, თავი გამანებეო! – გაბრაზდა კაცი, – შენცა და შენს მეფესაც თავში მტრედები გიფრენენო.

მაშინ კი გაიხარა ვეზირმა. დასტაცეს მეომრებმა გამრჯე კაცს ხელი და სულ კინწისკვრით მიუყვანეს მეფეს.

– ასე და ასე თქვა შენზე, თავში მტრედები უფრენენო.

მოკურცხლა მაშინვე შიკრიკმა, სიტყვის პაპას ყოველივე ამცნო. ისიც მეფის კარზე გაჩნდა. ახედ-დახედა გამრჯე კაცს. შეუთვალიერა ნაჯაფი ხელები, ნათელი შუბლი; Yთვალში მოუვიდა – სიტყვის პაპას გამრჯე ხალხი უყვარდა. ეს კაცი როგორმე უნდა დავიხსნაო, გაიფიქრა და მეფეს უთხრა:

– ასეთი გამოთქმა თუ გაგიგია, მეფევ, თავში ბზე გიყრიაო?

– არაო.

– როგორ გგონია, ცუდია თუ კარგიაო?

– ალბათ ცუდიაო!

– ჰოდა, ვის თავშიც მტრედები დაფრინავენ, იმას თავში ბზე აღარ ეყრება, გაჰკრავენ, გამოჰკრავენ მტრედები ფრთებს და გამოანიავებენო.

– მაშ ამ კაცს ჩემზე კარგი უთქვამსო?

-დიახ, მეფევ. ამ კაცს უთქვამს, მეფეს თავში ბზე არ უყრიაო.

ესიამოვნა მეფეს სიტყვის პაპის ახსნა-განმარტება. უცებ ვეზირი გაახსენდა და გაბრაზდა:

– წადი, წადი აქედან, შე… შე ცუდო, შენაო~! – სხვა სიტყვა აღარ იცოდა. აიკერა იმანაც თავისი გუდა-ნაბადი და გადაიკარგა.

სიტყვის პაპა და ის გამრჯე კაცი კი მეფემ სასახლეში დატოვა. იმათ დიდად არ ეპიტნავებოდათ სასახლეში ყოფნა.

მეფეს ზღვათა ხელმწიფის ასულის ქება გაეგო და იმისი სიყვარული გულში ჩავარდნოდა. ზღვათა ხელმწიფეს კი ეთქვა, მხოლოდ და მხოლოდ ჭკვიან კაცს ვატან ჩემს ქალს, სხვას არავისო. ჰოდა, ამ ჩვენმა მეფემაც სიტყვის პაპას და გამრჯე კაცს უბრძანა, კარგი სიტყვა-პასუხი უნდა მასწავლოთო.

სიტყვის პაპა ბრძენია და განსწავლული. ქვეყნად ისეთი არაფერია, იმან რომ არ იცოდეს, მაგრამ ხანდახან ამ მეფესთანა სულელს რომ გადაეყრება, თანაც ის სულელი რაიმეს მკვახედ რომ უბრძანებს, სიტყვის პაპას ჩუმ-ჩუმად ჩაცინებაც უყვარს. ჰოდა, ეგრე არ უნდა ბრძანებაო, გამრჯე კაცს თვალი უყო. ისიც მაშინვე მიუხვდა და მეფეს ბევრნაირი გამოთქმა შეასწავლეს, ოღონდ სულ ყველაფერი პირიქით აუხსნეს. თეთრზე ამბობდნენ, შავიაო, კარგზე ცუდს ეუბნებოდნენ და ცუდზე – კარგს. მეფემაც თუთიყუშივით დაიზეპირა ეს სიტყვები და გამოთქმები, ძვირფას ეტლში გაიჯგიმა და ზღვის ნაპირს მიადგა.

ზღვათა ხელმწიფე წყლიდან ამოვიდა, მზეზე თვალები მოჭუტა, ხავსის მოსასხამი შეისწორა და მეფე აათვალიერ-ჩაათვალიერა. მაშინვე მიხვდა, ვისთანაც ჰქონდა საქმე და ჰკითხა:

– რა იყო, რად დამიძახეო.

– ჭკვიანი ვარ და შენი ქალი უნდა გამატანოო.

– საიდან იცი, ჭკვიანი რომ ხარო.

– საიდან ვიცი და იქიდან, რომ ჰოტროველა ვარო.

– რაო? – ყურებს არ დაუჯერა ზღვათა ხელმწიფემ. – ვინა ვარო?

– ვინა ვარ და ჰოტროველა და გაგრია ვარო.

ზღვათა ხელმწიფესაც უყვარდა ხანდახან განზე ჩაცინება

– ყოჩაღ შენაო! – უთხრა.

– მაშ, მაშო! – გული მოეცა მეფეს.

– ჩემი ასულის წაყვანა თუ გსურს, კარგ ჭკუაზე უნდა იყოო.

– ჰოო, – გაიბღინძა მეფე, – ჭკუაზე აფრაკად ვარო.

– როგორ გამოხვედი ასეთი ჭკვიანიო, – ჩაიფხუკუნა ზღვათა ხელმწიფემ.

– როგორ და, თავში სულ მტრედები მიფრენენო.

– ოფოფებიც ხომ არ გიფრენენო?

– მყავს ერთი-ორი ეგეთიცაო, – იხტიბარი არ გაიტეხა მეფემ.

– მაშ, თავქარიანი ყოფილხარო.

– ვარ და მერე ეგრეო?! თავში სულ ქარბორბალა მიტრიალებსო.

– ეგ მშვენიერი გამოთქმები ვინ გასწავლაო.

– სიტყვის პაპამ და ერთმა გამრჯე კაცმაო.

ჩაეცინა ზღვათა ხელმწიფეს, მერე ჩაფიქრდა და უთხრა:

– ახლა სასახლეში წადი, ის გამრჯე კაცი აქ გამოგზავნე და შენთან იმას გამოვატან ქალსო.

ამაყად დაბრუნდა მეფე სასახლეში. მიავლინა გამრჯე კაცი ზღვათა ხელმწიფესთან. უცადა, უცადა პატარძალს, მაგრამ არავინ ჩანდა. ის დღე ღამედ რომ გადაიქცა, ასე ეგონა, მთელი წელი გავიდაო და, გინდაც წელიწადი გასულიყო, რომელი ჭკუათმყოფელი მოუვიდოდა;

– გამრჯე კაცი ზღვათა ხელმწიფის ასულთან ქორწილობდა, სიტყვის პაპა კი…

სიტყვის პაპას დიდი, უზარმაზარი, ქვეყნისტოლა ხურჯინი აქვს ფერად-ფერადი სიტყვებით სავსე. დადის, დაიარება დედამიწის ზურგზე და, ვინც ყურს კარგად დაუგდებს, მარგალიტივით სიტყვებს უბოძებს ხოლმე. სიტყვას კი რა შეუძლია! – ადამიანთა გაბედნიერება, ნუგეში, ალერსი, სიყვარული, გამხნევება. მთათა დანგრევა და ქალაქების გაშენებაც შეუძლია. სიტყვის პაპას ბუნება და ფიქრი უყვარს, წიგნების კითხვა და ტკბილმოუბართა სმენა.

და, თუკი ყურს დაუგდებთ, სიტყვის პაპა თქვენს საყვარელ პაპასავით, უამრავ საჩუქარს გიბოძებთ და, განა მხოლოდ ახალ წელს? არა, არა, ყოველ დღე, ყოველ წუთს, მთელი თქვენი ლამაზი სიცოცხლის მანძილზე.

study


Last edited by Admin on Sun Mar 17, 2019 4:35 pm; edited 4 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:24 pm

გურამ დოჩანაშვილი Guram_22
„გურამ დოჩანაშვილი“ - ვახტანგ რურუას ნახატი

გურამ დოჩანაშვილი

მთვარიანი ღამე
(ფიქრები ფიროსმანზე)

გლეხის ქალს ცალი ხელი ყურძნიანი კალათისათვის შემოუხვევია. მეორე ხელში ერთადერთი მტევანი უჭირავს. აშკარად ეტყობა, რაღაცას ფიქრობს, ულამაზო ქალია – მრგვალი სახე და სულელური გამომეტყველება აქვს, მაგრამ ხელში გემრიელი ყურძენი უკავია. მის გვერდით პატარა ბიჭი დგას, მტევანს შესცქერის, ხელები მაღლა აუწევია და ქალს ყურძენსა სთხოვს. პატარა ბიჭია, მაგრამ ისეთი სახე აქვს, დაბალი რომ არ იყოს, კაცი გეგონება. მზემ, ქარმა, წვიმამ გაუუხეშა სახე. მაინცდამაინც არც არის ბედის კმაყოფილი – რამდენჯერ გაუგდიათ დაკარგული საქონლის საძებრად, რამდენჯერ თავში წამოურტყამთ ხელი, რამდენჯერ დასძინებიათ თაკარა მზეში… ახლა კი იგი ქალის გვერდით დგას და ყურძნის მტევანს ითხოვს. დიდი და უხეში, ასაკის შეუფერებელი თითები ახლოს მიუტანია მტევანთან და ქალის თანხმობას ელოდება. ქალს სულელური გამომეტყველება აქვს და რაღაცას ფიქრობს, ფეხშიშველი ბავშვი კი დგას და გემრიელ ყურძენს ჯიუტად ევედრება…


ნახატი კედელზე

ნახევრად ჩაბნელებულ სარდაფში ტევა არ იყო. ჰაერი მაგარი ღვინის სუნით იყო გაჟღენთილი. ყველანი მთვრალები იყვნენ, ქართული ხელგაშლილობით ხარჯავდნენ მთელი დღის გასამრჯელოს. ჩახლეჩილი ხმით ადღეგრძელებდნენ ერთმანეთს და ღვინო სუფრაზე იღვრებოდა. ღვინის სუნით გაჟღენთილი ჰაერიც კი მთვრალივით ეპოტინებოდა სანთლებს, სანთლის ალიც მთვრალივით ბარბაცებდა და მკრთალი სინათლე დაბორიალობდა აწითლებულ სახეებზე. ღვინით სავსე თასებში ნაკვერჩხლები ტივტივებდნენ და შიგ გაკვირვებით იცქირებოდნენ მსმელები.
– ღვინო გამოგველია, ბეგო!
ყველა სვამდა – ზოგი ხარბად, ზოგიც ვაი-ვაგლახით. დახლში მედუქნე ბეგო იდგა და ყველს გულგრილად ჭრიდა. იგი შეჩვეული იყო ღვინისა და თამბაქოს სუნს, მთვრალების ყაყანს; როგორც კი მოიცლიდა, დახლიდან გამოდიოდა და ერთ-ერთ კედელთან მიდიოდა. იქ, სამფეხა სკამზე, კაცი იდგა და პირდაპირ კედელზე ხატავდა. რამდენიმე ლამფა ანათებდა კედელს, სადაც უკვე მაგარი სმა იყო გახურებული: სუფრას ოთხი კაცი შემოსხდომოდა, ტყუპებივით ჰგავდნენ ერთმანეთს. ორ მათგანს ყანწი ეჭირა, მაგიდის წინ დიდი ტიკი ეგდო, რა გამოლევდა ღვინოს, მოქეიფეებთან მეარღნე იდგა, კრიალა ჩექმები ეცვა, საქმიანად ატრიალებდა არღანს.
კაცი სამფეხა სკამზე იდგა და ხატავდა. მოქეიფენი დროდადრო შეათვალიერებდნენ მხატვარს და ხანდახან გამხნევებასაც კი მოუნდომებდნენ:
– მიდი, მიდი, ნიკო!
მხატვარი შეჩვეული იყო ასეთ შეძახილებს. არც შეირხეოდა ხოლმე. თავის საქმეს განაგრძობდა.
– ნიკო, ერთი კურდღელიც მიახატე და! – შეეხვეწა ვიღაცა.
მხატვარი შემოტრიალდა, შეხედა და ნაღვლიანად გაიქნია თავი.
– მიახატე, რა, კურდღელი!
– არა, ძმაო, არ შეიძლება.
– მიახატე რაღა, შენთვის ადვილია.
– რა უნდა აქ კურდღელს?
დიდი, სევდიანი თვალები ჰქონდა მხატვარს. თვალის უპეებში ჩრდილი ედგა, მშვიდად დასცქეროდა ახირებულ მთხოვნელს.
– აქ არ შეიძლება კურდღლის დახატვა.
მთვრალმა მოიწყინა, ცოტათი გაიბუტა და მოსცილდა:
– არ შეიძლება და ნუ შეიძლება, შენ კარგად იყავი ნიკალა…
თანამოსუფრეებთან დაჯდა და ჩუმად შესჩივლა – არ შეიძლებაო.
– ალბათ, მართლა არ შეიძლება, – უთხრა ერთმა.
– ვითომ?
– ამას დამიხედეთ, ნიკოს ასწავლი?
– ვა, ნიკოს ასწავლის, ხედავთ?!
– ნიკალას შენგან რა ესწავლება, ტუტუცო!..
– გრცხვენოდეს, ბიჭო!..
მთვრალს მართლაც შერცხვა. ისე შერცხვა, რომ სუფრაზე თავი ჩამოდო და სხვა გამოსავალი რომ ვერ იპოვა, თავი მოიმძინარა. სხვები კი მოჯადოებულივით შესცქეროდნენ კედელს:
– ი, არღანს შეხედე, ნამდვილს არა ჰგავს?
– შენ მოხარშული დედალი ნახე, ფრთაც კი ეტყობა.
– აი, ჭკუიანები ეგენი ყოფილან, სუფთა ჰაერზე სვამენ, მდელოში.
– ჩექმები ნახე, როგორ კრიალებს…
– ვაჰ, ნეტავი ეგ მწვადი დამაღეჭინა!
– შენი მარჯვენის ჭირიმე, ნიკო!
მხატვარი სკამიდან ჩამოვიდა, უკან დაიხია, სხვებსავით შეაცქერდა სურათს. ვიღაცამ ცოტათი შეუტია კიდეც:
– იქით დადექი, ნიკო, ხომ ხედავ, რომ მეფარები, შუშისა ხომ არა ხარ!
– შუშისა კი არა, ოქროსია, – ფეხზე წამოდგა ვიღაც დარდიმანდი, – ჩვენთან მოდი, ნიკალა.
– ჩვენთან მოდი, ჩვენთან, ნიკო!
ყველა ეპატიჟებოდა, ღრიანცელი ატყდა, ნიკო დარცხვენილი და დაბნეული იდგა, არ უნდოდა, ვინმესათვის ხათრი გაეტეხა. ყველას ისევ იმ ყარაჩოხელმა აჯობა – ნიკოსთან მივიდა, ხელი მოჰკიდა და თავისი სუფრისაკენ წამოიყვანა.


ხმაურიანი ქალაქი

მხატვარს ქუჩებში სიარული უყვარდა.
თბილისი სტუმართმოყვარე ქალაქი იყო, ათასნაირი ეროვნებისა და ადათ-წესის ხალხი ირეოდა აქ. გართობა კი ყველას უყვარდა. რამე მოხდებოდა თუ არა, მაშინვე ატყდებოდა ერთი ალიაქოთი. ქუჩები ცნობისმოყვარეებით იყო სავსე, მათ ხმამაღლა ლაპარაკი უყვარდათ და ერთმანეთს ყვირილით უმტკიცებდნენ ყველაფერს. ქუჩის დროებითი სიმშვიდე მოჩვენებითი იყო – ყველამ კარგად იცოდა ეს. ფაფახების გამყიდველი, თეთრწვერიანი მთვლემარე ბერიკაციც კი დროდადრო გაფაციცებით ათვალიერებდა ხოლმე ქუჩას. ქუჩაში კი გასართობს რა გამოლევდა – ფაიტონს რახრახით მიარბენინებდნენ გაოფლილი ცხენები, ხარები დინჯად ეზიდებოდნენ მძიმედ დატვირთულ ურმებს, ქუჩის კუთხეში თვალზე ქუდჩამოფხატული კინტო იდგა და უგულოდ ატრიალებდა არღანს, გამვლელები უნდობლად შესცქეროდნენ გიმნაზიელთა ფორმაში გამოწყობილ ყმაწვილებს და ხანდახან ქუჩაში ძალიან ლამაზი დედაკაციც ჩაივლიდა!
რა გამოლევდა ქუჩაში გასართობს… სულ რომ არაფერი, მწვანილითა და ხილით მოვაჭრე კინტოების შეძახილები არ მოგასვენებდა, ხანდახან ფაიტონები ერთმანეთს ეჯახებოდნენ და გაბრაზებული მეეტლეების შიშით ახლო-მახლო მყოფი ქალები ხელისგულებს მაგრად მიიჭერდნენ ხოლმე ყურებზე, ტანსაცმელჩაჩაჩული მეეზოვე რომელიმე გამოწკეპილ ჩინოვნიკს ანაზდად გაკრიალებულ ფეხსაცმელზე მიაყრიდა მტვერს და იყო ერთი თვალების ბრიალი… ხანდახან ორი, არცთუ ისე დარბაისელი მოქალაქე ერთი ციცქნა მიზეზის გამო წაიკიდებოდა ხოლმე და მაშინვე ატყდებოდა მძიმე მუშტების ბაგაბუგი წითელ ლოყებზე. მოჩხუბრებს ნაცნობებიც წამოეშველებოდნენ და იყო ერთი დაკა-დაკა და ორომტრიალი. მოჩხუბრები გულიანად იმუქრებოდნენ, შავ კუბოს ჰპირდებოდნენ ერთმანეთს, ხუთიოდე წუთის შემდეგ კი აღარაფერი ახსოვდათ.
მხატვარს ქუჩებში სიარული უყვარდა.
ხანდახან კაცი იხრჩობოდა მტკვარში, მაგარი ბიჭები წყალში თავით ხტებოდნენ და ღონიერ მარჯვენას თმაში სტაცებდნენ წყალწაღებულს. მთელ ქალაქში დაირხეოდა ხმა და საღამოობით პატივისცემით იხსენიებდნენ გადამრჩენელს ღიპიანი ძია-კაცები:
– ეს იმ ვაჟკაცს გაუმარჯოს, რომელმაც რომა…
ყოჩებს გამოიყვანდნენ ხოლმე, შუბლებით ეჯახებოდნენ ერთმანეთს ყოჩები, მამლებსაც აძიძგილავებდნენ:
– მიდი, შე კვდარო, შენა… მიდი, მიდი… უუჰ, შე დედალო…
მხატვარს ქუჩებში სიარული უყვარდა.
საღამოს ქალები თავიანთი სახლის ერდოზე გამოდიოდნენ, ნოხებსა და მუთაქებს გამოიტანდნენ, არხეინად მოიკალათებდნენ ხოლმე. გათხოვილი ქალები დაირას უკრავდნენ, გაუთხოვრები ხელებს ტურფად არხევდნენ და ისე ცეკვავდნენ; ხანდახან ვინმე ბედოვლათი ქვემოდან რაღაცა უწესოს შეუძახებდა და გაკაპასებული ქალები ზევიდან ქოქოლას აყრიდნენ:
– აი, შენ კი გაგიხმა ეგ ენა…
ხალხს სიცილი უყვარდა. როგორ უყვარდა ხალხს სიცილი! ხანდახან კინტო ვინმეს ენამოსწრებულად უპასუხებდა და ატყდებოდა გაუთავებელი სიცილ – ხარხარი. გამვლელები ჩერდებოდნენ, ერთმანეთს სხაპასხუპით უყვებოდნენ კინტოს ოხუნჯობას, სიცილისაგან ჩაბჟირდებოდნენ, სულს ძლივს მოითქვამდნენ ხოლმე, მუცელზე ხელს მიიდებდნენ და ნეტარებისაგან, სულ „ვაიმე – ვაიმეს“ იძახდნენ. ზოგმა არც იცოდა, რაში იყო საქმე, მაგრამ მაინც გულიანად იკრიჭებოდა – ამდენი გამხიარულებული ადამიანის დანახვაზე პირზე ღიმილი მოსდიოდა. ერთი ენამოსწრებული გამოთქმა ყველას კარგ ხასიათზე აყენებდა, სახლისაკენ კმაყოფილნი მიეშურებოდნენ და გზაში ძალაუნებურად ისმენდნენ მეარღნეებს ცნობილ სიმღერას „გასათხოვარმა გოგომ თავი მოიწამლა“. ისმენდნენ და უკვირდათ – განა შეუიძლება, ადამიანმა თავი მოიკლას?
მხატვარი ქუჩაში დადიოდა და გამვლელებს ათვალიერებდა. კარგი კაცი იყო ნიკალა, სხვისი უბედობა სწყინდა და ბედნიერება ახარებდა, მაგრამ თვალები ყოველთვის ნაღვლიანი ჰქონდა. დიდი თვალის გუგეები ჰქონდა ნიკალას, შავი თვალები, წვერ-ულვაშიც შავი ჰქონდა და ტანსაცმელიც შავი ეცვა. შავ მუშამბაზე უყვარდა ხატვა, ხანდახან თეთრ ცხოველებსა და ჩიტებს ხატავდა და სიამით ევსებოდა გული. ადამიანებსაც ხატავდა ნიკო; ადამიანები გულგრილი, მოზეიმე გამომეტყველებით უსხდნენ მაგიდას და ხელში ყანწები ეჭირათ. არც ერთ მუშამბაზე არ იღიმებოდნენ ნიკალას ადამიანები, არც სტიროდნენ, უბრალოდ, გულგრილად ისხდნენ. იქნება ნიკალას არ ესიამოვნა მათი?
ეჰ, ქალაქელებს რას გაუგებდი. სოფლებში სხვა იყო, სოფლელები, ასე თუ ისე, ერთმანეთს ჰგავდნენ. აქ კი, ქალაქში, ათასნაირი წესისა და რჯულის ხალხი ირეოდა. იშვიათად თუ დაეთხოვებოდნენ ერთმანეთს. ამინდი რომ ამინდია, იმაზედაც კი კამათი მოსდიოდათ – ზოგი ამბობდა, ვაჰ, რა კარგი დღეაო, მეორეს უკვირდა, რას ამბობ, ბიჭო, კარგი კი არა, ის არ გინდაო? ერთს დიდი მდინარე ეგონა მტკვარი, მეორე ამბობდა, რას ამბობ, ღელეაო. ერთ ქალზე ზოგი ამბობდა, რასა ჰგავსო, მახინჯიაო, სხვებს კი უკვირდათ: რას ამბობ, შე დაბრმავებულო, ერთი შეხედე, ზედგამოჭრილი თამარ მეფეაო.
ეჰ, ქალაქელებს რას გაუგებდი…
ერთხელ ერთმა კაცმა პატარა ძაღლი მოიყვანა, რაც უთხრა, ყველაფერი გააკეთებინა. უბრძანებდა და მიწაზე დააწვენდა, მოინდომებდა და წამოახტუნებდა, აშინებდა და ძაღლი თავდაყირა კოტრიალობდა. მხოლოდ ერთხელ გაჭირვეულდა პატარა ძაღლი, მაგრამ პატრონმა ფეხსაცმლის წვერი ფერდში გაჰკრა, ძაღლი აწკავწკავდა და მას შემდეგ ყველაფერს უყოყმანოდ ასრულებდა.
ხალხს ძალიან მოეწონა ეს გასართობი. სანახაობის დამთავრების შემდეგ, როცა ძაღლის პატრონმა წოწოლა ბოხოხი მოიხადა და ხალხს ჩამოუარა, ძაღლს შეხედეს. ზოგს ძაღლის წვალება გაახსენდა, ძაღლის წკავწკავი, მერე თავიანთი სიცილიც, ცოტათი სინდისის ქენჯნაც იგრძნეს, ერთი, მეორე და მოიწყინეს.
ზოგმა უფრო გაიხარა – ეს არ იყო, მალაყზე რომ გადადიოდაო?
ერთმა თქვა: საწყალი ეს ძაღლი, ამდენ რამეს სანამ ისწავლიდა, როგორ გაწვალდებოდაო?!
მეორემ უთხრა: საწყალი ძაღლი კი არა, მისი პატრონია, ამდენ რამეს სანამ ასწავლიდა, როგორ გაწვალდებოდაო?!
ეჰ, ქალაქელებს რას გაუგებდა ნიკალა… მაინც ქალაქში დარჩა, ქალაქის შვილობილი გახდა, ასე არჩია. ხალხს კი ძალიან უყვარდა შავი მხატვარი. ზოგს არც ჰქონდა ნანახი მისი ნახატები, მაგრამ მაინც უყვარდათ. გუმანით ხვდებოდნენ, კარგი კაცი რომ იყო. რომელიმე დუქანში შევიდოდა თუ არა, მაშინვე ატყდებოდა ერთი ამბავი:
– ჩვენთან მოდი, ჩვენთან მოდი, ნიკო!
ნიკალაც ხელში აიღებდა სასმისს და სვამდა. ყანწს მოიყუდებდა თუ არა, თავს უკან გადასწევდა და დუქნის ჭერზე ეზმანებოდა მშობლიური მხარე, სადაც ასეთ მადლიან ყურძენს სწურავდნენ. ეეჰ, ტკბილო კახეთო…


მეთვალყურე

ზოგი ზედმეტად ცნობისმოყვარე იყო:
– ნიკო, რა გვარისა ხარ?
– ფიროსმანიშვილი.
– სადაური ხარ, ქართლელი?
– არა, კახელი ვარ.
– ვაჰ, კახელიძ მე ქართლელი მეგონე.
ნიკო უხერხულად იღიმებოდა.
– რომელი სოფლიდანა ხარ, ნიკო?
– მირზაანიდან.
-კარგი სოფელია?
– რა ვიცი.
– ვა, არ ყოფილხარ იქა?
– როგორ არა იქ გავიზარდე.
– მერე არ იცი?
– კარგი სოფელია, კი.
დალოცვილი სოფელი იყო მირზაანი. როგორი პური მოდიოდა, რა ვაზი ხარობდა!
– ნიკო, საკარმიდამო გქონდა იქა?
– კი.
– რა უყავი, რამდენად გაყიდე?
– არ გამიყიდია, ეხლაცა მაქვს.
– მართლა? მერე, რაღა გინდა ქალაქში?
– რა ვიცი…
– არ იცი?
ნიკო ხმას არ იღებდა.
– გინდა გამოცანა გითხრა?
– მითხარი, – გაეხარდა ნიკოს.
– გარეთ ატლასი, შიგნით ათასი. რა არი?
– ბროწეული?
– არა.
– აბა?
– ქისა. ეხლა არსად მსახურობ?
– არა.
– რატო?
– რა ვიცი.
– ვა, არაფერი არ იცი? ადრე არ გიმსახურია სადმე?
– კი, რკინიგზაზე ვმუშაობდი.
– რას აკეთებდი?
– გამყოლად ვმუშაობდი, საბარგო მატარებლებზე.
– მერე, რატომ დაანებე თავი?..
– ავად ვხდებოდი. ღია ვაგონში ვიდექი, ზამთრობით ძალიანა მციოდა…
– ჰოო? თითოც დავლიოთ, ეს ჩვენს ძვირფას მშობლებს გაუმარჯოს..
თასებს დადგამდნენ თუ არა, ნიკო შიშით ელოდა ლაპარაკის გაგრძელებას. ცნობისმოყვარე კი ღვინოს მწვადის ნაჭერს მიაყოლებდა და ეკითხებოდა:
– სხვაგან არსად გიმუშავია, ნიკო?
– კი.
– სადა?
– ჩემი დუქანი მქონდა, რძითა ვვაჭრობდი.
-ვა, შენ ვაჭარიც ყოფილხარ, კაცო?
– არა, მე ვაჭარი არა ვარ.
– მაშ, ვინა ხარ?
ნიკო ჩუმად იჯდა.
– გაკოტრდი?
– არა.
– შენი არ მიკვირს? რატომ აღარ მუშაობ, კაცო?
– მე… ვაჭარი არა ვარ.
– იცი, რას გეტყვი?
ცნობისმოყვარე გრძელი სიტყვისათვის ემზადებოდა, ნიკო თავდახრილი იჯდა და გული სტკიოდა.
– მე მინდა, შენ რომ კარგი კაცი დადგე, ნიკო. სირცხვილი არ არის, აბა რასა ჰგავხარ, ერთი სარკეშიც ჩაიხედე, შე კარგი დედ-მამის შვილო… ხვალვე მუშაობა დაიწყე, ანდა შენს სოფელში წადი, გაიქნიე რაღა ეგ ოხერი მკლავები, სასმელ – საჭმელიც გექნება, ახალ შარვალ-ხალთსაც იყიდი,სანამდის უნდა იყო ასე, სამადლოდ? ღმერთმა დამიფაროს და ჩემისთანა ადამიანი რომ გამოლიოს ქვეყანაზე, მერე რაღას აპირებ, ნიკო, ვინ გაჭმევს მაშინ პურს ან ვიღა დაგალევინებს? რატომა ხარ ასე უქმად, რატომ არა მუშაობ?
– მე… ვმუშაობ.
– მუშაობ? რას აკეთებ რო…
– ვხატავ.
– ხატავ? შენ რა გითხარი, ბიჭო,- გულიანად ეცინებოდა ცნობისმოყვარეს,- ეგ რა მუშაობაა..
ნიკო ხმას არ იღებდა
– ვინ გასწავლა ხატვა?
– არავინ.
– არავინ?- უკვირდა ცნობისმოყვარეს,- მაშ, მე რატომ არ ვიცი ხატვა?
– რა ვიცი, აბა..
ცოტა ხანს ჩუმად იყვნენ, ცნობისმოყვარე დუქნის მოხატულ კედლებს ათვალიერებდა
-ნიკო, ხატვა მასწავლე, ტკიცინა მანეთიანს მოგცემ.
ნიკო არ ბრაზდებოდა:
– როგორ გასწავლო, აბა, ხატვა ისეთი რამეა, თუ შენ თვითონ არ იცი, სხვა ვერავინ გასწავლის
– ეჰ, დავლიოთ მაინც. ეს გაუმარჯოს პურ-მარილის კაცსა…

ღამით, როცა დუქანი ცარიელდებოდა, ნიკო კედელზე ან მუშამბაზე ხატავდა. მერე დუქნის იატაკზე წამოწვებოდა და შიშით უცდიდა იმ შეკითხვას, ყოველი დაძინების წინ რომ აეკვიატებოდა ხოლმე: „რატომ არ მიდიხარ სოფელში, ნიკო?“
ძლიერი ხმა იყო, სულის სიღრმიდან ამოდიოდა. ნიკო მაინც წაუყრუვებდა ხოლმე, თვალებს ხუჭავდა, ინაბებოდა კაცი.
„რატომ არ მიდიხარ-მეთქი, ნიკო?“


ჟირაფი

ჟირაფი საოცარი ცხოველი იყო ჟირაფი. არც ალესილი კბილები ჰქონდა, არც ბასრი ჭანგები, მტაცებლები რომ მოეგერიებინა. სამაგიეროდ სწრაფი სირბილი იცოდა- გრძელ კისერს უკან გადასწევდა და თვალუწვდენელ ველზე მიქროდა. დღისით ბალახს სძოვდა, საღამოობით ნაღვლიანად შესცქეროდა ჩამავალ მზეს. ფრთხილი ძილი იცოდა, პატარა ხმაურზედაც კი ყურებს დაცქვეტდა ხოლმე და ნამიანი ნესტოები ებერებოდა. მოხერხებულმა მონადირემ ჟირაფი მაინც დაიჭირა და ახლა, ჩარჩოში გამომწყვდეული, მაინც ამაყად გამოიყურებოდა – მშვილდივით მოზიდულ ტანზე ლამაზი ლაქები ეყარა, ჩამოქნილ ფეხებზე იდგა, დაჭიმული კისერი მოეღერებინა და ამაყად, ჯიუტად შესცქეროდა მნახველს.
….ნიკალა იწვა და თავის ნახატებზე ფიქრობდა.


შველი წყალსა სვამს

ზამთარი მიილეოდა თუ არა, ნანატრი სითბო იღვრებოდა ქუჩებში. უცნაური მღელვარება იპყრობდა ხმაურიანი ქალაქის მცხოვრებთ, ყველას გარეთ მიუწევდა გული, მოხუცები მთელი დღე სახლის წინ ისხდნენ და მზეს სახეს უშვერდნენ. ყველანი სასიამოვნო მოდუნებას გრძნობდნენ, თან ცდილობდნენ, ერთმანეთისათვის არ შეემჩნევინებინათ ეს და მღელვარებისაგან ისეთ სისულეებს იძახდნენ, გული გეტკინებოდა. მერე, ვითომდა არაფერიაო, ამაყი სახით დაიარებოდნენ ქუჩებში და თითქოს ვერც ამჩნევდნენ, როგორ შემოიჭრა ქალაქში წელიწადის ახალი დრო. დღისით ერთმანეთის ეჭვიანი მზერა აწუხებდათ, ღამით – მტვერში ამოგანგლული კატების ჩხავილი. და ასე გრძელდებოდა, სანამ გაზაფხული მთლიანად არ დაიპყრობდა ხმაურიან ქალაქს – ვარდისფრად და თეთრად გადაიპენტებოდნენ ხეები, მტკვარი დიდდებოდა, ჩიტები ბრუნდებოდნენ ქალაქში, ის უცნაური აღელვებაც ოდნავ შენელდებოდა და თვალთმაქცი მოქალაქეები გაოცებით მიმოიხედავდნენ და თითქოს უკვირდათ:
– ხედავ, კაცო, გაზაფხული მოსულა…
– ვა, ერთი ამ ხეებს შეხედე, როგორ აყვავებულა.
– შენ მტკვარი ნახე, როგორ გასუქებულა…
– ვაჰ, გაზაფხულიც მოსულა და!
ნიკალა კი თავგზააბნეული დაიარებოდა ქალაქში, სული ეხუთებოდა, დაღლილივით სუნთქავდა და რომელიმე დუქანში სამადლოდ დანაყრდებოდა თუ არა, ქალაქგარეთ მიუწევდა გული. იქ კოკორდაყრილი ხეები იდგა და ერთი ციცქნა ბალახი ხარობდა. ცაც კრიალებდა. უცნაური სანახავი იყო ახლადაყვავებული ხეების ფონზე შავი მხატვარი. ფეხები განზე გაედგა, ხელები უღონოდ ჩამოეყარა, თავი უკან გადაეგდო და თვალმოჭუტული ხარბად ისუნთქავდა ჰაერს. ჰაერში კი გამაბრუებელი სურნელება ტრიალებდა – გაზაფხულის სუნი. და ასე იდგა ნიკალა და სუნთქავდა, სანამ მოთმინება არ უმტყუნებდა – ნამიან ბალახზე გაგორდებოდა და ბალახზე ლოყას დებდა წვერგაუპარსავი მხატვარი, მიწის სიყვარულით მუშტებს ურტყამდა მიწას, თან რაღაცა გაუგებარი, მაგრამ მაინც მშობლიური ძახილი ესმოდა და არ იცოდა, როგორ ჩაეკლა გულში ამ ძახილით გამოწვეული სევდა. გონებადაკარგულს, მოზღვავებული გრძნობები ახრჩობდა, გამწარებული, ახლადმოსულ ბალახზე გორაობდა და მიწის ღონიერ ძახილს ყურს უგდებდა.
ეეჰ, კახეთო!
მხატვარი საღამოობით ბრუნდებოდა ქალაქში. დაღმართზე მძიმედ ჩამოდიოდა, ფერმკთალ სახეზე მიწის ნამცეცები აჩნდა.
გაზაფხული იცვლებოდა-უფრო გრძელი დღეები დადგა და სითბომაც იმატა. ეს უკვე გაზაფხულს ჰგავდა – ხალხი ჩრდილს ეტანებოდა, დამრტყმელი ბიჭების ხელისგულისოდენა ფოთლები მოისხა ხემ. მალე ცხელი ზაფხული დადგებოდა, მოქალაქენი წინასწარ შფოთავდნენ:
– ეჰ, გაზაფხული წავიდა…
– აფსუს, გაზაფხულიც წასულა…
– სად წასულა, კაცო?
– მთაში…
– ეჰ…


(გაგრძელება ქვემოთ)


study


Last edited by Admin on Fri Mar 15, 2019 2:52 pm; edited 2 times in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:25 pm

გურამ დოჩანაშვილი

მთვარიანი ღამე
(ფიქრები ფიროსმანზე)

(გაგრძელება)


„ფრანგი ყოფილა, თანაც მომღერალი…“

ნიკოს ყველა კი არ იცნობდა. ზოგი სოფლიდან ქალაქში ჩამოდიოდა, ნათესავთან ერთად ქუჩაში გამოისეირნებდა და უეცრად ნიკოს თუ მოჰკრავდა თვალს, გაკვირვებით ათვალიერებდა- მუშას არა ჰგავდა ნიკო, კინტო ხომ არ იყო და არა, არც ხელოსნისა ეტყობოდა რამე და ვაჭრისა ხომ არაფერი ეცხო.
– ბიჭო, ეს კაცი რა კაცია? – ეკითხებოდა სოფლელი ქალაქელს.
– არ იცნობ? – ეგ კაცი მღებავია, ნიკო ფიროსმანიშვილი.
– პურს მაგითა სჭამს?
– ჰო. ადრე დუქანი ჰქონდა, რძით ვაჭრობდა.
– მართლა? გაკოტრდა?
– არა, ერთ ქალს გადაეყარა.
– ეჰ, ქალს რომ ადამიანი გადაეკიდება…
– თანაც ჩვენებური ქალი კი არ იყო.
– აბა?
– ფრანგი ყოფილა, თანაც მომღერალი. დაიცა, რა ერქვა…
სოფლელი გაფაციცებით შეჰყურებდა ნათესავს; ქალაქელი ფიქრობდა.
– სულ ერთი არ არის, რა ერქვა, – ვეღარ ითმენდა სოფლელი, – მერე?
– ჰოდა, ის ქალი ამაყი ყოფილა, არავის იკარებდა.
– ვა!
– ესეც ამაყია, ვერაფერს ეუბნებოდა.
– ეს კაცი, ესა, ამაყია?
– მერე როგორი! მთელი ქალაქის ბავშვები კუდში დასდევენ, დასცინიან, ამასხარავებენ, კენჭებს ესვრიან, მაგრამ… ერთხელაც არ მიატრიალებს თავსა, ისეთი ამაყია. საწყალს ხან დუქანში სძინავს, ხანაც კიბის ქვეშ, ძალიანა წვალობს … ნახატებს კი ყიდის ხანდახან, მაგრამ პურის ფული მაინც არა აქვს ხოლმე, სამადლოდ აჭმევენ.
– და მაინც ამაყია?
– ჰო.
– ვაჰ, შენი!
– მერე ამან თურმე აიღო და ორი ურემი ყვავილი გაუგზავნა იმ ქალსა.
– რამდენი?
– ორი ურემი.
– სად იშოვა, კაცო….
– მაშინ ვაჭრობდა .
– მერე იმ ქალმა რა უთხრა?…
– მერე იმ ქალმა თავისი გული აჩუქა.
– ვაჰ!
– ნეტავი რა ერქვა, როგორ დამავიწყდა….
– სულერთი არ არის? მაგის გახსენებაში თავი რომ არ შეიწუხო, შენი დარდი არ გეყოფა?
– არა, მაინც… მერე ერთ მშვენიერ დღეს იმ ქალმა ფეხი დაჰკრა და ჩიტივით გაფრინდა.
– ვა, გაფრინდა?
– მაშ.
– ეჰ, ქალს რომ ადამიანი გადაეკიდება მერე ტყუილია.
– ამბობენ, ის ქალი ვიღაცა მდიდარს გაჰყვაო. ამან რომ ეს ამბავი გაიგო, პირველად არცა სჯეროდა. მერე ყველაფერს თავი მიანება, სოფელსაც, სამუშაოსაც, თავის გულის ბოღმას ეხლა ხატვაში ჰკლამს.
– შენ გინახავს?
– მაგის ნახატები? როგორ არ მინახავს, იცი რა გემრიელად ხატავს?
– მაჩვენე, რა…
– წამო, მაგაზე ადვილი რა არი, მაგისი ნახატები დუქნებში ჰკიდია. ეს რა კარგი რამე გამახსენე, – უხაროდა ქალაქელს, – თან თითო ბოთლი ღვინოც დავლიოთ და მაგისი ნახატებიც ვნახოთ.
სწრაფი ნაბიჯით მიდიოდნენ ორთაჭალის ბაღებისაკენ.
– ხო, მართლა! იმ ქალს მადმუაზელ მარგარიტა ერქვა.
– ე რამოდენა სახელი რქმევია, კაცო…


რესტორანი „ელდორადო“

ვიღაცამ ფაიტონი შეაჩერა და ხმამაღლა დაუძახა. ნიკომ შეხედა, იცნო და მორიდებულად გაუღიმა.
– როგორა ხრ, ნიკო, ხომ მშვიდობაა?
– მშვიდობაა, კი.
– აბა ერთი აქ მოდი.
სამნი ისხდნენ ეტლში. სამივენი მაგარ ბიჭებად ითვლებოდნენ ქალაქში, ცნობილი დამრტყმელები იყვნენ. განსაკუთრებით ის, ნიკოს რომ გამოელაპარაკა. ისეთი ღონიერი იყო, კამბეჩუას ეძახდნენ. თუმცა ცხვირი ჩატეხილი ჰქონდა, მაინც ეშხიანი ბიჭი იყო.
– როგორა ხარ, ნიკო? – ხმამაღლა ჰკითხა კამბეჩუამ და დაბეჭდილი მარჯვენა გაუწოდა.
– თავად როგორა ბრძანდებით, რატომ დამიძახეთ?..
დამრტყმელმა ბიჭებმა გაუღიმეს:
– საქეიფოდ წამოდი, ნიკალა.
ფაიტონით მგზავრობა საამაყო საქმედ ითვლებოდა. ფაიტონი ძვირად ფასობდა, მხოლოდ იმათ შეეძლოთ მეეტლის დაქირავება, ცხოვრებაში სწორ ალღოს რომ აიღებდნენ და ფხას გამოიჩენდნენ. კამბეჩუას და იმის ძმაკაცებს ფული თავზე არ გადასდიოდათ, მეეტლემ პატივი სცა მათ და უფასოდ მიჰყავდა ცნობილი ბიჭები ორთაჭალის ბაღებისაკენ, რესტორან „ელდორადოში“. ძმაკაცებმა კარგად იცოდნენ, რომ ფაიტონს ხალხი ათვალიერებდა და ამიტომ ისე გაჯგიმულნი ისხდნენ, უცხო კაცს რომ დაენახა, ნასწავლი ხალხი ეგონებოდათ. მხოლოდ ნიკალა იჯდა თავჩაღუნული.

– კიდევ რა მოგართვათ, შენ ხარ ჩემი ბატონი?
– დოში დაიმახსოვრე?
– კი.
– ყველი, მწვანილი?
– კი.
-მწვადი, ქათამი?
– კი ბატონო.
– აბა, ჯერჯერობით ეგ მოიტანე
დალოცვილი რესტორანი იყო „ელდორადო“. სულო და გულო, რაც გინდოდა, რასაც ინატრებდი. კახური ღვინო მოიტანა ოფიციანტმა. ნამდვილი კახური ღვინო იყო – მძიმე, სქელი. ისეთი მძიმე იყო, ყელსა ფხაჭნიდა. თამადად კამბეჩუა დადგა, კოხტა თასებით სვამდაა ღვინოს.
ნიკალას სადღეგრძელოზე რომ მიდგა ჯერი, უკვე შეწითლებულები იყვნენ სახეზე. კამბეჩუას თასი შეუვსეს და იმანაც დიდხანს არ აცდევინა:
– ახლა, ძმებო, მე იმ კაცს ვენაცვალე, მე იმ კაცის სადღეგრძელო უნდა ვთქვა, ვინც რომ ისეთი კოხტა და ხოშიანი ხატვა იცის, ყველა რომ ჰალალად ირტყვის, ვენაცვალე მაგ მღებავსო… ეს შენ გაგიმარჯოს, ჩემო ნიკალა, შენი ჭირიმე, შენი, მოდი, გაკოცო!
ნიკო წამოდგა, კამბეჩუამ გულში ჩაიკრა, ნეკნები ატკინა.
– ვაჰ, ვინც მოსულა, გაუმარჯოს!
– საღამო მშვიდობისა.
თმაგაჩეჩილი კაცი იყო ახლადმოსული, თვალებს აცაცებდა.
– ერთი კარგი ლექსი გვითხარი, ბიჭო!
– ჯერ დაგვლოცოს, კაცო
ახლადმოსულს არ სჭირდებოდა დიდი პატიჟი.
– თქვენს პურისჭამას გაუმარჯოს, შვილები გიცოცხლოთ, მშობლები გიცხონოთ! – თასი გადაჰკრა, მწვანილი მარილში ამოუსვა და მწვადის ნაჭერიც მიატანა.
– საწყალი მამაჩემი სმას მიშლიდა… – ნაღვლიანად ჩაილაპარაკა კამბეჩუამ, – აბა ერთი კარგი ლექსი მითხარი, შე კარგი დედ-მამის შვილო.
შემოსწრებულმა ლუკმა საჩქაროდ გადაყლაპა, ჩაახველა და თქვა:
ვინც კი გასათხოვარია,
ყველა გამითხოვდებით,
რაგინდ ბევრი ვიქეიფოთ,
ბოლოს ყველა მოვკვდებით.
– სწორია, ხო იცი, – უფრო მოიწყინა კამბეჩუამ, – ეგ ხომ უშენოდაც ვიცოდით, ერთი მხიარულიც გვითხარი და!
– მხიარული? მაგაზე ადვილი რა არი:
კარგი ბიჭები იბადებიან… სადა? – ორთაჭალაში.
პურის საჭმელად დაჯდებიან… სადა? – ოქროყანაში!
სუფრაზეა თევზი, ღვინო… კიდევ? – ლავაში!
მტერს იმათთან გამოუვა ცუდად თამაში!!!
– ვაჰ, შენი ჭირიმე, შენი!
– ყანწი მაგას, ყანწი!
კამბეჩუას შეაცქერდნენ ამფსონები, ეგონათ, კმაყოფილი იქნებოდა, მაგრამ კამბეჩუას შემოსწრებულის თავისოდენა მუშტზე ჩამოედო ნიკაპი და ფიქრობდა. ყველანი გაკვირვებით შესცქეროდნენ. ბოლოს კამბეჩუა გამოერკვა, თავი მაღლა ასწია და ხმადაბლა იკითხა:
– ნეტავი რატომ მიყვარხარ, ნიკალა, ესე?

1914, დათვი მთვარიან ღამეში დათვი კი, მთვარის შუქზე მოხვედრილი დათვი, განაბულიყო და საოცარ ძახილს ყურს უგდებდა. რამდენი იარა ამ დათვმა… ძალიან მშიერი, საჭმელის საძებრად დაცოცავდა ბნელ ღამეში. ამაოდ ყნოსავდა ჰაერს, ღამის სიბნელეში გატრუნულ ჩირგვებს ეჭვით შესცქეროდა… გადაიარა დიდი მინდორი, სადაც უზარმაზარი კურდღლებივით ეყარნენ თეთრი ლოდები… ჩამიჩუმიც კი არსაიდან ისმოდა, არსად იყო საკვები, დათვი გახდა, გაილია, ტორებიღა დარჩა ძველებურად უზარმაზარი, რამდენი ტყვია ასცდა დათვს, რამდენი უბედურება გადაიტანა… თავდაპირველად აქეთ-იქით დაძრწოდა, ყველგან ეძებდა საკბილოს, მერე თავი დაადო და სულ პირდაპირ იარა. აღარც ჰქონდა რაიმეს შოვნის იმედი, მაგრამ სულ წინ და წინ მიდიოდა. გზად წაქცეული ხე შემოხვდა, ზედ შედგა, რამდენიმე ნაბიჯიც გადადგა და განათდა, დათვი შეკრთა და გაჩერდა. იდგა გაკვირვებული, გახსვსბული და გრძნობდა, როგორ ბზინავდა მისი გაქუცული ტყავი მთვარის შუქზე. ხეც პრიალებდა, წაქცეული ხე… დათვი კი იდგა ამ მოულოდნელი სინათლით გაკვირვებული და შუქს, ასე შორიდან რომ მოდიოდა მისკენ, ყურს უგდებდა… ყურს უგდებდა და სული უკაწკაწებდა. რდგანაც ყველაფერი ეს ძალიან წააგავდა ძახილს, უცნაური ხმებითა და ბგერებით სავსეს… კიდევ კარგი, რომ ტორები ძველებურად უზარმაზარი და გამძლე ჰქონდა დათვს – იგი სამუდამოდ დარჩა ამ წაქცეულ ხეზე.


მეფე

არაჩვეულებრივ სიზმრებს ხედავდა ნიკალა, როცა კიბის ქვეშ ეძინა. გვერდები მაინც სტკიოდა და როგორც კი ტკივილს იგრძნობდა, ის შეჩვეული ხმა მაშინვე
გამოელაპარაკებოდა ხოლმე.
– ნიკო, გშია, ნიკო?
– კი.
შემპარავი ხმა იყო.
– ნიკო, გწყურია, ნიკო?
– კი.
– ხომ არ გცივა?
– ჰო, სიცივეა.
– გვერდები ხომ არ დაგებეჟა მაგ იატაკზე წოლითა?
– კი, დამებეჟა.
– მერე, ნუთუ არ გინდა კარგი ცხოვრება, ნიკალა?
– მინდა, კი.
– ჰოდა, აიღე და გააქნიე ეგ ოხერი მკლავები, შენს სოფელში ქვაზე დასახლდება კაცი, ბიჭო.
შემპარავი ხმა იყო, კახურად უქცევდა.
– ხომ იცი, როგორი დალოცვილი მიწაა კახეთში, რა ვაზი ხარობს…
– როგორ არ ვიცი.
– მერე, არ წამოხვალ სოფელში?
ნიკო ჩუმად იყო.
– არ წამოხვალ-მეთქი?
– არა.
– რატომ?
– მე… – გაიფიქრა ნიკომ და გაწითლდა. – მე მიწის მუშა არა ვარ.
– მაშ, ვინა ხარ?!
– მხატვარი.
– მხატვარი? მერე და რა გაბადია?
ამაყად ჩაიცინებდა ხოლმე ნიკალა.
ვინ იფიქრებდა, რომ ეს ტანსაცმელშემოხეული კაცი მეფე იყო და თავის ქვეყანა ჰქონდა… დიდი და თვალუწვდენელი იყო ნიკალას სამფლობელო, ქალაქებსა და სოფლებში ხალხი ცხოვრობდა, მწვანე ტყეებში ათასნაირი ცხოველი ირეოდა, ცაში ფრინველები დანავარდობდნენ, მდინარეებში თევზები დაცურავდნენ და ლურჯ ზღვაზე ნავები ტივტივებდა. ნიკალას ქვეყანაში გათენებისას შავი ბინდი იწელებოდა, იწელებოდა, თხელდებოდა და ბოლოს ვარდხდისფრად იხლიჩებოდა ცა, დალოცვილი სინათლე ეფინებოდა ქვეყანას, ხალხი იღვიძებდა, იზმორებოდა და პირს იბანდა; შემდეგ დინჯად ამოდიოდა მზე და ყველაფერი ლამაზდებოდა, მშვენიერდებოდა, ჭუჭყიანი გუბეების ზედაპირზედაც კი ზანტად იკლაკნებოდა ცისარტყელას მბზინავი ფერები.
ცხოვრება დუღდა ნიკოს ქვეყანაში: გლეხის ბიჭი ბატებს მიდენიდა, მადლიან ყურძენს ფეხებით სწურავდნენ მძიმე კაცები, საჭმლის საძებრად მიეშურებოდნენ დედა ღორი და იმისი კოხტა გოჭები, ხალხი დღეობებზე მიდიოდა, ჩარდახიან ურმებში ისხდნენ და დანაღვლიანებული ხარები უხალისოდ მიაგორებდნენ მძიმე ურემს, მზარეულები საჭმელს ამზადებდნენ, გაბურძგვნილულვაშიანი მეეზოვე ქუჩებს დინჯად გვიდა, ზურგმაგარი მუშები არხეინად დაატარებდნენ მძიმე ტიკებსა და კასრებს, სადღაც მიეშურებოდნენ ბედის მონა-მორჩილი ვირი და იმისი პატრონი, სარკეში დაკვირვებით იხედებოდა ორთაჭალის ტურფა და ნაოჭის დანახვაზე უკვდებოდა ჩვილი გული, ვირზე მჯდარ აქიმს ყოველ შემთხვევისათვის ქოლგა გაედო მხარზე და ავადმყოფთან მიდიოდა. ქვეყანას ეღვიძა, მაგრამ ჯერ კიდევ გულის ძილით ეძინათ მდიდარი კინტოს შვილსა და ყვითელქუდა გოგოს.
მაინც რა რბილი ბალახი ლივლივებდა ნიკოს ქვეყანაში, როგორ კრიალებდა ცა! მოქნილი, ჩამოსხმული ირემი კისერმოღერებული იდგა, რქებზე მწვადის ნაჭრები ჰქონდა ჩამოცმული და იქვე, ორიოდ ნაბიჯზე, მუშტისოდენა ვარდები ხარობდა! ლამაზი, წყლიანი თვალები ჰქონდათ ნიკოს ირმებსა და შვლებს, ყველაზე ლამაზ დედაკაცსაც კი შეშურდებოდა მათი თვალები და მიხრა-მოხრა. საკვირველი იყო – ასეთი ლამაზი არსებები მხოლოდ ფოთლებითა და ბალახით საზრდოობდნენ, ხანდახან წყალსაც სვამდნენ. წყალთან კი თოფიანი კაცი ელოდებოდა ირმებს და სროლის ხმაზე ცაში ისარივით ავარდებოდნენ ხოლმე ფრინველები. უშველებელფრთებიანი არწივი მაღლა, ცაში ტვტივებდა და ჩასისხლიანებული თვალებით დაეძებდა მსხვერპლს. ზანტი ნაბიჯით დაიარებოდნენ ზანტი და ხორბლისფერი ლომები, შავი ტახი ყოველთვის მზად იყო საბრძოლველად და თეთრი ეშვები ექავებოდა, პატარა ხმაურზეც სოროსაკენ გარბოდა კურდღელი, მაგრამ არწივი მძიმე, შავი ღრუბელივით აცხრებოდა თავზე.
მდიდარი კინტოს ვაჟი ამასობაში მდიდარი კინტოს შვილიც იღვიძებდა, კარგა ხანს ბურანში იყო, იქამდე არ წამოდგებოდა, სანამ შიმშილი არ შეაწუხებდა. მერე კარგა ლაზათიანად დანაყრდებოდა, მამის გემოვნების მიხედვით გამოიპრანჭებოდა და თავმომწონედ იდგა მნახველების წინაშე. განიერი შარვალი სქელ ფეხებს უმალავდა, გაფუებული ლოყები ვარდისფრად უღვიოდა. ორსართულიანი ღაბაბი მკერდზე ჰქონდა მიბჯენილი და წელის ადგილას ვერცხლის ქამარი შემოერტყა. ჯერ კიდევ ბავშვი იყო მდიდარი კონტოს შვილი, მაგრამ მამისაგან უკვე იციდა ფულის ყადრი და ცხოვრების გემო, სხვა არაფერი სწამდა; დოინჯშემოდგმული იდგა ეს ბრიყვი, და ნიკალა შიშითა და ზიზღით შესცქეროდა თავისი ქვეყნის ბინადარს.
ხალხი კი შრომობდა, მუშაობდა – ოქროსფერ კალოზე დაიარებოდნენ ხარები, გლეხები ყურძნით სავსე გოდრებს ეზიდებოდნენ: ზოგ ქალს მძიმე კოკა შეედგა მხარზე, ზოგიც დაირას აჩხაკუნებდა და არხეინად მიირთმევდა ლუდს.
არწივს კი უკვე მოეძებნა მყუდრო ადგილი და გულგახეთქილ მსხვერპლზე იჯდა. ბასრი ჭანგები მოდუნებულ სხეულში ჩაერჭო და საცა იყო, მზეზე აელვარებული ნისკარტით კორტნას დაუწყებდა.
ტყისგან შორს, ცხრა მთის გადაღმა, უშვილო მილიონერი იდგა და ბავშვებიან ღარიბ ქალს თვალს არიდებდა. ოქროს ძეწკვზე ჩამოკიდებული ძვირფასი ნივთი ბრჭყვიალებდა უშვილო ქალის დამჭკნარ მკერდზე, ღარიბ ქალს კი გულზე მაგრად მიეხუტებინა ცოცხალი, ჩვილი არსება და ძუძუს აწოვებდა. გადაჭრილი ხეები მოჩანდა მათ უკან, სადღაც შორს კი მაღალი, მწვანე ტყე ხარობდა, ტყე მთის ფერდობზედაც იყო, მერე ბუჩქები იწყებოდა, მერე, ძალიან მაღლა, ბუჩქებიც თავდებოდა და პიტალო კლდეზე თეთრჩოხიანი ვაჟკაცი იდგა; არწივივით გასცქეროდა მიდამოს, დამბაჩა და დაღესტნური ხანჯალი შვენოდა წელზე. გადასავარდნთან იდგა და იქითკენ იყურებოდა, საიდანაც მტერს ელოდებოდა, ხოლო მის ფერხთით მშობლიური, რძისფერი აული ქათქათებდა, ძნელად გასაწირი.

მაღალი მთები იყო ირგვლივ, გაქვავებული ცამდე აზიდული მთები. უცხო იყო მათთვის ხმაური და მოძრაობა, მაგრამ ხანდახან პატარა კენჭი დაგორდებოდა მთის მწვერვალიდან, მეორე კენჭს გვერდს გაჰკრავდა, აიყოლიებდა, ღორღიც ჩამოიშლებოდა და კენჭებს მისდევდა, გზადაგზა მოზრდილი ქვებიც აჰყვებოდნენ ხოლმე ამ მოძრაობას, მერე დიდი ლოდებიც კი თავს ვეღარ იკავებდნენ შეჩვეულ ადგილზე და დაბლა, ბარისაკენ მიჰქროდნენ, ბუჩქები ხომ ვერ შეაჩერებდა თავაწყვეტილ ლოდებს – ტყეში შეიჭრებოდა ხოლმე ზვავი, ხეებს ლეწავდა და ბოლოს მდინარეში ზღართანით ვარდებოდა.
შეშფოთებული თევზები უგზო-უკვლოდ დაწრიალებდნენ წყალში და წითელპერანგა მებადური ადვილად იჭერდა მათ. ცოცხალი თევზი სუფრის მშვენება იყო, სუფრას არ აკლდა, სუფრას რომ ჰკლებოდა… ჩოხა-ახალუხში გამოწყობილი კაცები მაგიდას შემოსხდომოდნენ, თავზე ფაფახები და კარტუზიანი ქუდები ეფარათ. ქეიფი უყვარდათ, მაგრამ არ იმჩნევდნენ – ისეთი გულგრილი სახით ისხდნენ, გეგონებოდა, მოვალეობას იხდიანო, სიხარულისაგან კი სული უკაწკაწებდათ… ქეიფს მონატრებულნი არ იყვნენ, მაგრამ მაინც… ხანდახან ღვინის სმაც მობეზრდებოდათ და სანადიროდ მიდიოდნენ.
ტყეში ათასნაირი ცხოველი ირეოდა, მონადირეები შვლებსა და ირმებს ეძებდნენ. დაბურული ტყე ზედ ზღვასთან თავდებოდა; შუა ზღვაში მაღალი, ციცაბო კლდე იყო. ზედ კლდის თავზე ჯიხვი იდგა, არემარეს გასცქეროდა, ქანდაკებას ჰგავდა. ტყეში ყველაფერი თავის რიგზე მიდიოდა და… უცებ თოფის გრიალი ისმოდა ტყეში. მონადირეებს გრძელი თოფები და უტყუარი ნიშანი ჰქონდათ. თანაც დაგეშილი ძაღლები ჰყავდათ, მთელ ტყეს იკლებდა ყეფა და თოფის გრიალი. დამფრთხალი ირმები ზურგზე გადაიწყობდნენ რქებს და გარბოდნენ. ჩასაფრებულ მონადირეებს უხაროდათ მათი დანახვა, ტყვიები მკერდში ეძგერებოდა ხოლმე ირმებსა და შვლებს. სისხლი წვეთავდა ხასხასა ბალახზე, ცრემლი გადმოსდიოდათ ცხოველებს თვალთაგან, ზოგი ირემი უფრო შორს, ზედ ზღვის ნაპირამდე გარბოდა.
აქ კი გასაქცევი გზა თავდებოდა – უკანასკნელ ხეზე მიძვრებოდა გზააბნეული დათვი, მონადირეები ისევ ისროდნენ და კამარაშეკრული ირმები ზღართანით ეცემოდნენ ზღვაში. ზღვა შხეფებს ისროდა, ხმაურით აფორიაქებული ფრინველები ცაში წრიალებდნენ, ყველა დარბოდა, ყველაფერი ირხეოდა, მხოლოდ იქ, ზღვაში შეჭრილი ციცაბო კლდის ქიმზე, სამიზნესავით იდგა ჯიხვი და ფეხს არ იცვლიდა. პირუტყვის ბღავილში, თოფების გრიალში უძრავად იდგა იგი და ქანდაკებას ჰგავდა…
ასე იყო თუ ისე, ცხოვრება ჩვეულ კალაპოტში მიედინებოდა. მართალია, იშვიათად გამონაკლისიც ხდებოდა – ხანდახან ბედის მონა-მორჩილ ვირებსაც კი რაღაცა ოხრობა გაუწყრებოდა და ზედ შუა ხიდზე შუბებივით ჩაასობდნენ ხოლმე ფეხებს… მაგრამ ცხოვრება მაინც ჩვეულ კალაპოტში მიედინებოდა და საღამოხანს ბნელდებოდა, ბნელდებოდა, ცაზე მთვარე ამოდიოდა და მქრქალი სინათლე ეფინებოდა ნიკალას ქვეყანას, მთვარე პირველად იმ სახლს მიადგებოდა, ყაჩაღებს რომ ეძინათ. მათ ფრთხილი ძილი იცოდნენ – მაშინვე თავს წამოყოფდნენ და, სახეშეშუპებულნი, ერთმანეთს უაზროდ შესცქეროდნენ. მერე წყნარად ჩაახველებდნენ მუჭში, იარაღს მხარზე გადაიკიდებდნენ. შემდეგ უკვე ცხენებზე ისხდნენდა ერთმანეთს ეჩურჩულებოდნენ. აპრილის ღამე იყო, ცოტათი ციოდა, ყველას ეძინა ნიკალას ქვეყანაში. მაგრამ ყაჩაღები ფრთხილად დაატარებდნენ ცხენებს და სიბნელეში გზააბნეული მგზავრები ელანდებოდათ.
სიბნელეში ვერც გაარჩევდი შავჩოხიან, წვერმოშვებულ ყაჩაღებს. მართალია, გარეგნულად არცთუ ისე ცუდი ბიჭები ჩანდნენ, მაგრამ ადამიანს ისე გამოჭრიდნენ ყელს, ხელი არ აუკანკალდებოდათ.
ხანდახან ქარი აახმაურებდა ფოთლებს, რაღაც გაიფაჩუნებდა ბუჩქებში, ხანდახან საკუთარი ჩრდილი თითქოს უკნიდან ეპარებოდა ყაჩაღებს და ფერდაკარგული ბიჭები თოფს მაგრად ბღუჯავდნენ… ნელა, ზანტად, მაგრამ მაინც გადიოდა ღამე: ხან უმთვარო, ხანაც მთვარიანი, ხან უშფოთველი, ხანაც შფოთით აღსავსე და ტლანქი, მძიმე ღამე დაპატრონებოდა ქვეყანას, ბრმა დევივით აწვა ქვეყანას ღამე.
და, კიდევ კარგი, ადრე იქნებოდა თუ გვიან, შავი ბინდი მაინც იწელებოდა, იწელებოდა და ვარდისფრად იხლიჩებოდა ცა…
ერთხელ ერთმა ვაჭარმა ნიკოს ნახატები დაათვალიერა. წესითა და კანონით არ უნდა მოსწონებოდა ამ კაცს ნიკალას ნახატები – ვაჭარი კაცი იყო, ბეწვეულით ვაჭრობდა, სახლში ოქროსფერ ჩარჩოში ჩასმული სარკეები ჰქონდა, ღამღამობით მოგებაზე ფიქრობდა, სულ ძვირფასი ქურქები ელანდებოდა. და უცებ შავ მუშამბაზე დახატული ერთი უბრალო კურდღელი ისე მოეწონა, რომ ნიკალა გვერდზე გაიხმო, დაიმარტოხელა და უცნაური ხმით სთხოვა:
– ოღონდ ეგ სურათი მომყიდე, რამდენსაც გინდა, იმდენ ტკიცინა თუმნიანს მოგცემ, ნიკალა…
ერთხელაც ნიკოს სამფლობელო ერთმა ნასწავლმა კაცმა დაათვალიერა და თქა:
– განა ეს არის ხელოვნება? არა, ხელოვნება სულ სხვა რამეა. კაცი კაცს უნდა ჰგავდეს, შველი – შველს, მთა – მთას, ხე – ხეს, აბა შეხედე, განა ეს დათვია? ტურასა ჰგამს…
უთქმელი კაცი იყო ნიკალა. თავის ნახატს შეაცქერდა… და უეცრად ხმამაღლა თქვა:
– ასე მინდოდა გამეკეთებინა და ეს მე შევძელი.
პატარა ბიჭი კი ისევ ისე დგას და ქალს ყურძნის მტევანს ევედრება. უხეში, ასაკის შეუფერებელი თითები ახლოს მიუტანია მტევანთან და ქალის თანხმობას ელოდება. ქალს სულელური გამომეტყველება აქვს და რაღაცას ფიქრობს, ხელში კი… ტკბილი, გემრიელი ყურძენი უჭირავს – დალოცვილი სიტკბო.
მას სწორედ ეს უნდოდა და მან ეს შესძლო.

1964 წ.

Exclamation


გურამ დოჩანაშვილი - ფიქრები ფიროსმანზე

რადიოთეატრი - Georgian Radio Theatre
Published on Oct 13, 2015

რეჟისორი - ზურაბ კანდელაკი
ხმის რეჟისორი - თემურ პირადაშვილი
მუსიკალური გამფორმებელი - ლია წკეპლაძე

მონაწილეობენ: ედიშერ მაღალაშვილი, ირაკლი უჩანეიშვილი, გიორგი გეგეჭკორი, ალექსი ტურიაშვილი, გიგოლა თალაკვაძე, გიზო სიხარულიძე, მალხაზ გორგილაძე, ბონდო გოგინავა, დავით უფლისაშვილი, გია ძნელაძე, სოსო ხაინდრავა, უშანგი კაპანაძე.

ჩაწერილია 1977 წელს.

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 2:55 pm

გურამ დოჩანაშვილი Guram_19

გურამ დოჩანაშვილი

მუსიკოსი

საღამო სწორედ ისეთი იყო, ჩვენ რომ გვიყვარდა.

ჩვენ დავდიოდით ლამაზ ქუჩებში – ვაბიჯებდით ხეების და ფოთლების ჩრდილებს. ფეხს ვურტყამდით პაპიროსის ნამწვავებს, ჩვენდაუნებურად მზერას ვაპარებდით განათებული ფანჯრებისაკენ. იყო სასიამოვნო სიჩუმე, და გვესმოდა მხოლოდ ჩვენი ნაბიჯების ხმა. ეს ხმა გვსიამოვნებდა, არ ვიცი, რატომ… შეიძლება იმიტომ, რომ ეს იყო

ჩვენი ნაბიჯების ხმა. ხმისამოუღებლად მივდიოდით. ალბათ იმიტომ, რომ გვსიამოვნებდა სიჩუმე, შეიძლება იმიტომ, რომ ლაპარაკს არ დაეფარა ნაბიჯების ხმა. ჩვენ გვსიამოვნებდა რაღაც. ეს ,,რაღაც“ იყო ლამაზი ქუჩა და სწორედ ისეთი საღამო, როგორიც გვიყვარდა. ჩვენ ჩავუარეთ სახლს, საიდანაც ისმოდა როიალის ხმა. ბგერები ჯარისკაცებივით მწყობრად და რითმულად მიდიოდნენ ზევით და ქვევით. ჩვენ გავცდით სახლს.

– იცი, რა? – მითხრა ნუგზარმა. – როდესაც ოდესმე კიდევ ჩავუვლი ამ სახლს, მექნება მოლოდინი, რომ გავიგონებ გამებს…

მე არაფერი ვთქვი – ვერ შევარჩიე პასუხი.
– შენც? – მკითხა მუგზარმა.
– ჰო, მეც… – ვთქვი მე.

– იცი, მე ზოგიერთ ქუჩაზე უფრო ხშირად დავდივარ. ასეთ ქუჩაზე მე ვცხოვრობ, ვსწავლობ ან უბრალოდ მომწონს ქუჩა…და დავდივარ. იმ ქუჩაზეც ხშირად ვარ…

რომელზე?

ის რომ ცხოვრობს…

,,ის“ ერთი კარგი გოგოა, სიცილი და წითელი კაბა უხდება.

– იმ ქუჩებს კარგად ვიცნობ, – თქვა ნუგზარმა. – მივდივარ და ყოველი ფანჯრიდან მოველი იმის მოსმენას, რასაც მივეჩვიე. რომელიმე ფანჯრიდან ხშირად გამოდის სიმღერების ხმა, სხვა ფანჯარაში ჩანს რომელიმე ნახატი, ზოგიერთი ფანჯრიდან მოისმის მაგნიტოფონზე ჩაწერილი მსუბუქი მუსიკა, ზოგიერთიდან გამების დაკვრა ისმის. მივდივარ ნაცნობ ქუჩებში და ყოველი ფანჯრიდან მოველი იმის მოსმენას და დანახვას, რასაც მივეჩვიე. ხანდახან მიკვირს, რატომ არ ისმის სიმღერა… ჩემი სახლის წინაც დადიან, ალბათ, სხვები და ესმით… ზოგს მსუბუქი მუსიკა ურჩევნია გამების მოსმენას, ზოგს პირიქით… ის ხმა კი, ჩემი სახლიდან რომ მოისმის, არავის არ სიამოვნებს. არავის, გარდა იმისა, ვინც უკრავს და კიდევ იმისა, ვინც იცის, რაშია საქმე.

რაა ეგეთი? – ვკითხე მე.

მოგიყვე?

მომიყევი.

ჩამოვჯდეთ და მოგიყვები.

ჩვენ რომელიღაც სახლის კიბეზე ჩამოვჯექით.

– ის ჩემი მეზობელია, – თქვა ნუგზარმა. – მაშინ ყველანი მუსიკოსს ვეძახდით. ამ დაძახებაში არ იგრძნობოდა ის პატივისცემა, რომელსაც რატომღაც იწვევენ მუსიკოსები. ალბათ იმიტომ იწვევენ რომ არის მათში რაღა ც ისეთი, რაც აიძულებთ იყვნენ მუსიკოსები და არა.ვთქვათ… რა ვიცი, რამდენი სხვა პროფესიაა… ჰო, ამ დაძახებაში პატივისცემა კი არა, დაცინვა იგრძნობოდა. ალბათ, იმიტომ, რომ იმ ინსტრუმენტზე უკრავდა.

რომელ ინსტრუმენტზე? – ვკითხე მე.

– ტუჩის გარმონზე უკრავდა… ჩვენ ყოველთვის ვბრაზდებოდით, როდესაც ის უკრავდა… რაღა რატომღაც – წარმოიდგინე ტუჩის გარმონზე გაუთავებელი დაკვრის მოსმენა… ამ ინსტრუმენტის ხმას მეზობლები სხვადასხვანაირად ვეძახდით – სოგი წრიპინს, ზოგი ჩხავილს, ზოგიც წრუპუნს… უფრო ეს სიტყვა მიგვაჩნდა შესაფერისად – წრუპუნი. მას შეეძლო დაუსრულებლად დაეკრა თავის ინსტრუმენტზე. ეტყობოდა, რომ ძალიან სიამოვნებდა ეს. ის რაღაც სხვანაირად უკრავდა. რატომღაც ყოველთვის ირჩევდა სევდიან მელოდიას. უკრავდა ხანგრძლივი ჩაბერვით. ყოველი შესუნთქვის დროს ქრებოდა დიდი ძარღვი მის კისერზე. მკრთალი ძარღვი შუბლზე. და ასე გაუთავებლად…

ეზოში მეორე მუსიკოსიც გვყავდა, ნამდვილი მუსიკოსი. ის ვიოლინოზე უკრავდა. ის უფრო ხშირად უკრავდა, მაგრამ არავინ ბრაზდებოდა – ის ნამდვილი მუსიკოსი იყო. მეზობლებიდან ზოგს მართლა უყვარდა ვიოლინო, ზოგს არა, მაგრამ ხმამაღლა მაინც ვერ გამოხატავდა საყვედურს – იცოდა, რომ ვიოლინო აღიარებული ინსტრუმენტი იყო. სამაგიეროდ, ისიც ყველამ იცოდა, რომ ტუჩის გარმონი არ იყო ასეთი ინსტრუმენტი და ყველა იძახდა, რომ ყურისწამღები იყო ეს ,,გაუთავებელი წრუპუნი“. სიმართლე რომ ითქვას, ის არ უკრავდა ძალაინ ბევრს, არ უკრავდა გაუთავებლად :დაკვრა მაშინვე წყდებოდა, როდესაც გაისმოდა ვიოლინოს ხმა. ტუჩის გარმონის ხმა მაშინვე იკარგებოდა

ვიოლინოს გაგონებაზე, თითქოს იმალებაო. მევიოლინე უკრავდა გამებს, რთულ პასაჟებს, მერე ეტიუდებს და მთელ კონცერტებს. ჩვცენ ვიყურებოდით იქით, საიდანაც მოდიოდა ბგერები და გვეჩვენებოდა, რომ ფანჯარა უკრავდა. როდესაც მევიოლინე ამთავრებდა დაკვრას, ეზოში ათიოდე წუთით სიჩუმე იყო. მერე შემპარავად იწყებდა დაკვრას მუსიკოსი. ისმოდა ლამაზი, სევდიანი მელოდია, მაგრამ ჩვენ მაინც გვეჩვენებოდა, რომ მისი ფანჯარა ,,წრუპუნებდა“. ყველა იწყებდა ლაპარაკს: იძახდნენ, რომ მუსიკოსმა გააჭირა საქმე, რომ წაიღო ყურები, რომ აღარაა მისგან საშველი… ერთ დღეს ჩვენი ერთერთი მეზობელი შემოვიდა ეზოში და გაიგონა ტუჩის გარმონის ხმა. მეზობელს ვიოლინოც სძულდა. ის საერთოდ უკმეხი იყო და იმ დროს, მგონი, ცოტათი მთვრალიც. ,,შენ ეი, მუსიკოსო!“ – დაიღრიალა მან. ფანჯარაში მუსიკოსი გამოჩნდა. ,,რა გნებავთ?“ ,,გააჩერე რა, თუ ღმერთი გწამს, ნუ წაიღე ყურები“. ეს პირველად ხდებოდა, როდესაც მუსიკოსს პირში ეუბნებოდნენ საყვედურს. ,,რას გიშლით?“ – ჰკითხა მუსიკოსმა. ,,როგორ თუ რას!.. აღარაა მოსვენება“. მეზობელი ცოტათი მთვრალი იყო. ,,კიდევ კარგი, რომ მეორე ხელი არა გაქვს, თორემ ორ გარმონზე ერთად დაუკრავდი“, – თქვა მეზობელმა და მიმოიხედა – უნდოდა ჩვენს სახეებზე ამოეკითხა როგორ მივიღებდით მის ენამოსწრებულობას. ,,ერთი ხელითაც შემიძლია ორი გარმონის დაჭერა“, – სცადა ხუმრობა მუსიკოსმაც. ,,კიდევ კარგი, რომ მეორე ხელი არა გაქვს, თორემ ოთხი გარმონით დაუკრავდი!“ – დაიყვირა მეზობელმა, მოეწონა ნათქვამი და აღფრთოვანებით გამოიხედა ჩვენსკენ. პირველად ზოგს მოეწონა ხუმრობა, მთქმელიც კი. მუსიკოსი ნაწყენი ჩანდა და ცდილობდა ეთქვა რაიმე. ვერაფერი თქვა და შებრუნდა ოთახში.

იმ დღეს ყველანი ველოდით,როდის გავიგონებდით მისი ინსტრუმენტის ხმას, მაგრამ ფანჯარა დუმდა. მე ავედი მასთან და მორიდებულად დავაკაკუნე კარებზე. კარები მუსიკოსმა გააღო. მე შევედი ოთახში და ჩამოვჯექი სკამზე. ცოტა ხანს ჩუმად ვიყავით. ,,დაუკარით რამე, რა…“ – ვუთხარი მე. ,, მე არ მეგონა,“- თქვა მუსიკოსმა, – ,,რომ გაწუხებდით თქვენ… ალბათ იმიტომ, რომ ყველა ინსტრუმენტი მიყვარს“, ,,დაუკარით, რა,“- გავუმეორე მე. ,,ორივე ხელი რომ მქონდეს, ვიოლინოზე დავუკრავდი“, – თქვა მუსიკოსმა.

ჩვენ დიდხანს ვისხედით ჩუმად.

,,მე არ შემიძლია არ დავუკრა“,- თქვა მუსიკოსმა. – ,,მე ძალიან მიყვარს მუსიკა. ისეთი კი არა, რომელსაც უსმენენ… ისეთი, რომელსაც თვითონ ჰქმნი“… მან დახედა ინსტრუმენტს: ,,ეს ერთადერთი ინსტრუმენტია, რომელზედაც შეუძლია დაუკრას ცალხელა კაცმა“.

,,დაუკარით, რა“, – კიდევ ვთქვი მე.

მუსიკოსმა აიღო გარმონი, მიიტანა ტუჩებთან და ჩაჰბერა. მუსიკოსი უკრავდა ნაღვლიან მელოდიას. უკრავდა გრძელი ჩაბერვებით. შესუნთქვის დროს ქრებოდა დიდი ძარღვი კისერზე, მკრთალი ძარღვი შუბლზე. მერე ისევ ჩაბერავდა და… ისევ იბერებოდა კისერზე დიდი ძარღვი, ისევ ჩნდებოდა წვრილი ძარღვი შუბლზე… ეს არ იყო ,,წრუპუნი“, არც ,,ჩხავილი“ და ,,წრიკინი“. ეს იყო ლამაზი ნაღვლიანი მელოდია და მე მომეჩვენა, რომ ეს იყო მელოდია მეორე ხელზე.

ნუგზარი გაჩუმდა.

– ახლა, როდესაც ვბრუნდები სახლში, შორიდანვე ვამახვილებ სმენას. მერე გავიგონებ, რასაც მოველი და მსიამოვნებს – ეს არის ტუჩის გარმონის ხმა.

– ახლაც უკრავს ნეტავ? – ვკითხე მე.

– ალბათ…

ჩვენ წამოვდექით. მივდიოდით ლამაზ ქუჩაზე – ვაბიჯებდით ხეების და ფოთლების ჩრსილებს. იყო სასიამოვნო სიჩუმე და გვესმოდა მხოლოდ ნაბიჯების ხმა. გვსიამოვნებდა ხმა, რომელიც იყო ჩ ვ ე ნ ი.

მე გამახსენდა მუსიკოსი და რატომღაც შემშურდა მისი. ალბათ, იმიტომ, რომ არ ვუკრავ არცერთ ინსტრუმენტზე…

იმ ღამეს, როდესაც მარტო ვბრუნდებოდი სახლში, მე ვსტვენდი… ეს იყო ნაღვლიანი მელოდია რომელიღაც კინოფილმიდან. მე მომეჩვენა, რომ ეს იყო მელოდია ჩემს ორ ჯანსაღ ხელზე, რომლებსაც არ შეეძლო დაკვრა…

მე მაინც მსიამოვნებდა სტვენა.

study


Last edited by Admin on Sun Mar 17, 2019 4:57 pm; edited 1 time in total
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Admin
Into Armury
Into Armury
Admin

Male
Number of posts : 5270
Registration date : 09.11.08

გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი EmptyFri Mar 15, 2019 3:17 pm

გურამ დოჩანაშვილი ARTK_CT0_9783446260139_0001

Guram Dotschanaschwili

Das erste Gewand


»Ein moderner Klassiker der georgischen Literatur – eine Einladung zu einem Fest der Phantasie.«
Nino Haratischwili
Ein Fremder kommt in Domenicos Dorf und weckt in dem jungen Mann den Wunsch, die Welt kennenzulernen. Zuerst kommt er nach Feinstadt, ein Ort der guten Sitten; doch ist wirklich „alles in Oo-ordnung", wie der Nachtwächter ruft? Als Domenico seine große Liebe auf tragische Weise verliert, will er fort, nach Kamora. Dort regieren Willkür und Verbrechen – bis eine Gruppe Hirten aufbegehrt. Sie errichten Canudos, eine Stadt der Freiheit. Doch der Kampf gegen Kamora steht ihnen bevor.
Das meistgelesene Buch in Georgien und – zur Zeit sowjetischer Herrschaft geschrieben – eine aufrüttelnde Parabel über das menschliche Dasein in Zeiten gesellschaftlicher und politischer Tyrannei. "Eine wunderschöne Fabel über die Liebe und die Freundschaft, über das Leben und die Identität, und allem voran eine Einladung zu einem Fest der Phantasie." Nino Haratischwili

Exclamation

Guram Dotschanaschwili, 1939 in Tbilissi geboren, studierte Geschichte und Archäologie. Bereits 1966 begann er mit der Arbeit an seinem ersten Roman Das erste Gewand (Hanser, 2018), den er 1978 beendete. Bei einer Umfrage im Rahmen der Sendung "Chemi zigni" (Mein Buch), bei der – nach dem Vorbild von BBC Big Read – nach dem Lieblingsbuch der Georgier gefragt wurde, kam der Roman mit großem Abstand auf den ersten Platz. 1985 erhielt Dotschanaschwili den Staatspreis für das literarische Gesamtwerk und 2010 den renommiertesten georgischen Literaturpreis, den SABA-Preis.

* https://www.hanser-literaturverlage.de/buch/das-erste-gewand/978-3-446-26013-9/
* https://www.zeit.de/2018/40/das-erste-gewand-guram-dotschanaschwili-georgien/komplettansicht
* https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/radiotexte/afterwork-andre-jung-guram-dotschanaschwili-radiotexte-100.html
* https://files.hanser.de/Files/Article/ARTK_LPR_9783446260139_0002.pdf

study
Back to top Go down
http://armuri.georgianforum.com
Sponsored content




გურამ დოჩანაშვილი Empty
PostSubject: Re: გურამ დოჩანაშვილი   გურამ დოჩანაშვილი Empty

Back to top Go down
 
გურამ დოჩანაშვილი
Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის-
Jump to: